Marek Edelman – Biografia
Marek Edelman (ur. 1922, zm. 2009) był polskim działaczem politycznym i społecznym oraz lekarzem kardiologiem. W czasie II wojny światowej był członkiem Powszechnego Żydowskiego Związku Robotniczego (Bundu) i współtworzył Żydowską Organizację Bojową, w której po śmierci Mordechaja Anielewicza dowodził walką w powstaniu w getcie warszawskim. Po wojnie osiedlił się w Łodzi, gdzie pracował jako kardiolog. W połowie lat 70. zaangażował się w działalność opozycyjną, był współzałożycielem Komitetu Obrony Robotników. W stanie wojennym był internowany. W 1998 roku został odznaczony najwyższym polskim odznaczeniem – Orderem Orła Białego. Marek Edelman był autorem wielu publikacji dotyczących życia w getcie, a także książek dokumentujących historię oporu przeciwko okupacji niemieckiej.
Kim jest – dane osobowe
- Pseudonim
- Marek
Gdzie i kiedy się urodził
- Data
- Miasto
- Warszawa
- Kraj
- Polska
Śmierć – data i miejsce
- Data
- 2009-10-02
- Miasto
- Warszawa
- Kraj
- Polska
- Wiek w chwili śmierci
- 87
Skąd pochodzi – narodowość i języki
- Narodowość
- Polska
- Języki
- polski, jidysz
Życie prywatne – rodzina
- Partner / małżonek
- Alina Margolis-Edelman
- Rozwód / koniec związku
- 2008-01-01
- Liczba dzieci
- 2
- Dzieci (imiona)
- Aleksander Edelman, Anna Edelman
Ważne daty – kalendarium życia
- 1942 – Współtworzenie Żydowskiej Organizacji Bojowej.
- 1943 – Dowodzenie powstaniem w getcie warszawskim po śmierci Mordechaja Anielewicza.
- 1944 – Udział w powstaniu warszawskim jako członek Armii Krajowej.
- 1976 – Zaangażowanie w działalność opozycyjną, współzałożyciel KOR.
- 1998 – Otrzymanie Orderu Orła Białego.
Szkoły i studia – wykształcenie
- Szkoła / uczelnia
- Łódzka Akademia Medyczna
- Kierunek studiów
- medycyna
- Tytuł
- doktor
O twórczości – czym się zajmuje
- Zawód
- lekarz kardiolog, działacz społeczny, pisarz
- Gatunki
- literatura faktu, wspomnienia
- O czym pisze (tematy)
- Opór wobec totalitaryzmu, historia Żydów w Polsce, pamięć o Holokauście.
Czym się wyróżnia – charakterystyczne cechy
- tematyka żydowska
- opór przeciwko totalitaryzmowi
Najważniejsze książki i dzieła
- Tytuł
- Getto walczy. Udział Bundu w obronie getta warszawskiego
- Rodzaj
- publikacja
- Tytuł
- I była miłość w getcie
- Rodzaj
- publikacja
- Tytuł
- Strażnik
- Rodzaj
- publikacja
Nagrody i wyróżnienia
- Order Orła Białego (1998)
- Krzyż Komandorski Legii Honorowej (2008)
Słynne cytaty autora
Forty years ago we fought not only for our lives. We fought for life in dignity and freedom.
— Hanna Krall, Shielding the Flame
When you cannot defend freedom through peaceful means, you have to use arms to fight Nazism, dictatorship, chauvinism.
— Wywiad
Ciekawostki o autorze
- Marek Edelman był ostatnim żyjącym przywódcą powstania w getcie warszawskim.
- Był aktywnym uczestnikiem ruchu opozycyjnego w Polsce w latach 70. i 80.
Filmy i adaptacje na podstawie dzieł
- Uprising – film (2001)
- Marek Edelman... And There Was Love in the Ghetto – film dokumentalny (2019)
Co o nim mówią – krytycy i czytelnicy
- Ocena krytyków
- Marek Edelman był szanowany jako bohater narodowy i symbol oporu przeciwko nazizmowi.
- Znaczenie dla kultury
- Jego życie i działalność miały znaczący wpływ na pamięć o Holokauście w Polsce.
Źródła
- Wikipedia
- pl.wikipedia.org
