Henri Bergson – Biografia
Henri Bergson (1859-1941) był francuskim filozofem, który zdobył Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury w 1927 roku. Znany jest jako krytyk intelektu, argumentując, że umysł deformuje rzeczywistość, a prawdziwe poznanie opiera się na intuicji. Jego najważniejsze dzieła to 'O bezpośrednich danych świadomości', 'Materia i pamięć', 'Ewolucja twórcza' oraz 'Dwa źródła moralności i religii'. Bergson pochodził z żydowskiej rodziny; jego ojciec był kompozytorem Michałem Bergsonem. Po przeprowadzce do Paryża uzyskał francuskie obywatelstwo. Studiował w École Normale Supérieure, a następnie nauczał w różnych liceach. W 1892 roku ożenił się z Louise Neuburger, kuzynką Marcela Prousta. Zmarł w 1941 roku w Paryżu.
Kim jest – dane osobowe
- Prawdziwe imię i nazwisko
- Henri-Louis Bergson
Gdzie i kiedy się urodził
- Data
- Miasto
- Paryż
- Kraj
- Francja
Śmierć – data i miejsce
- Data
- 1941-01-04
- Miasto
- Paryż
- Kraj
- Francja
- Wiek w chwili śmierci
- 81
Skąd pochodzi – narodowość i języki
- Narodowość
- Francuska
- Języki
- francuski
Życie prywatne – rodzina
- Partner / małżonek
- Louise Neuburger
- Data ślubu
- 1892
- Rozwód / koniec związku
- 1941-01-04
- Liczba dzieci
- 1
- Dzieci (imiona)
- Jeanne Bergson
- Rodzice (imiona)
- Michał Bergson
Bliscy – krewni i znajomi
- Moina Mathers – siostra
Ważne daty – kalendarium życia
- 1889 – Opublikowanie pracy 'O bezpośrednich danych świadomości'.
- 1896 – Opublikowanie pracy 'Materia i pamięć'.
- 1907 – Opublikowanie pracy 'Ewolucja twórcza'.
- 1927 – Otrzymanie Nagrody Nobla w dziedzinie literatury.
- 1932 – Opublikowanie pracy 'Dwa źródła moralności i religii'.
- 1941 – Śmierć w Paryżu.
Szkoły i studia – wykształcenie
- Szkoła / uczelnia
- École Normale Supérieure
- Kierunek studiów
- filozofia
- Tytuł
- licencjat
- Lata nauki
- 1878-1881
O twórczości – czym się zajmuje
- Zawód
- filozof, nauczyciel
- Gatunki
- filozofia
- Styl pisania
- intuicjonizm
- O czym pisze (tematy)
- Główne tematy Bergsona obejmują czas, intuicję, wolność oraz ewolucję.
- Skąd czerpał inspirację
- Herbert Spencer, William James, Immanuel Kant
- Kto na nim się wzorował
- Gilles Deleuze, Alfred North Whitehead, Jacques Maritain
Czym się wyróżnia – charakterystyczne cechy
- intuicja
- czas
- pęd życiowy
Najważniejsze książki i dzieła
- Tytuł
- O bezpośrednich danych świadomości
- Tytuł oryginalny
- Essai sur les données immédiates de la conscience
- Rok wydania
- 1889
- Rodzaj
- esej
- O czym jest
- Praca dotycząca pojęcia czasu i wolnej woli.
- Tytuł
- Materia i pamięć
- Tytuł oryginalny
- Matière et mémoire
- Rok wydania
- 1896
- Rodzaj
- esej
- O czym jest
- Analiza związku między ciałem a umysłem.
- Tytuł
- Ewolucja twórcza
- Tytuł oryginalny
- L'Évolution créatrice
- Rok wydania
- 1907
- Rodzaj
- esej
- O czym jest
- Rozważania na temat ewolucji i życia.
- Tytuł
- Dwa źródła moralności i religii
- Tytuł oryginalny
- Les Deux Sources de la Morale et de la Religion
- Rok wydania
- 1932
- Rodzaj
- esej
- O czym jest
- Badanie źródeł moralności i religii.
Nagrody i wyróżnienia
- Nagroda Nobla (1927) – uznanie za bogate i ożywcze idee oraz umiejętność ich prezentacji.
- Grand-Croix de la Légion d'honneur (1930)
Słynne cytaty autora
Le rire est une sorte de correction sociale.
— Le rire
Ciekawostki o autorze
- Bergson był jednym z najważniejszych filozofów XX wieku, a jego prace miały wpływ na wiele dziedzin, w tym literaturę i neuropsychologię.
- Jego ojciec był kompozytorem Michałem Bergsonem, a matka pochodziła z żydowskiej rodziny angielskiej.
Co o nim mówią – krytycy i czytelnicy
- Ocena krytyków
- Bergson był zarówno chwalony, jak i krytykowany; jego filozofia miała duży wpływ na myślenie XX wieku.
- Znaczenie dla kultury
- Jego idee wpłynęły na rozwój intuicjonizmu i filozofii procesu.
- Kontrowersje i spory
- Niektóre z jego poglądów były kontrowersyjne, zwłaszcza w kontekście naukowego podejścia do filozofii.
Źródła
- Wikipedia
- pl.wikipedia.org
