Arthur Schnitzler – Biografia
Arthur Schnitzler, urodzony 15 maja 1862 roku w Wiedniu, był austriackim pisarzem i dramaturgiem, uważanym za jednego z najważniejszych przedstawicieli wiedeńskiego modernizmu. Pochodził z rodziny żydowskiej; jego ojciec, Johann Schnitzler, był uznanym laryngologiem, a matka, Luise Markbreiter, należała do rodziny lekarskiej. Po ukończeniu gimnazjum, w 1879 roku rozpoczął studia medyczne na Uniwersytecie Wiedeńskim, gdzie uzyskał doktorat w 1885 roku. Mimo początkowej kariery w medycynie, Schnitzler ostatecznie zdecydował się na pisanie, co miało kluczowe znaczenie dla jego dalszego życia.
W 1903 roku ożenił się z Olgą Gussmann, młodą aktorką i piosenkarką, z którą miał dwoje dzieci: syna Heinricha i córkę Lili. Ich małżeństwo zakończyło się rozwodem w 1921 roku, a tragedia rodzinna zaostrzyła się, gdy Lili popełniła samobójstwo w 1928 roku. Arthur Schnitzler zmarł 21 października 1931 roku w Wiedniu na skutek wylewu krwi do mózgu.
Twórczość Schnitzlera charakteryzuje się odważnym podejściem do tematów seksualności oraz analizą życia burżuazji wiedeńskiej na przełomie wieków. Jego dramaty, takie jak "Reigen" (Korowód) oraz "Profesor Bernhardi", wzbudzały kontrowersje, często z uwagi na ich otwarte podejście do tematów intymnych oraz krytykę antysemityzmu. "Reigen", przedstawiający dziesięć par ukazujących różne aspekty relacji międzyludzkich, był źródłem licznych skandali i był oskarżany o pornografię. Mimo to, zyskał uznanie na całym świecie, a jego adaptacje filmowe, w tym francuska wersja "La Ronde", przyczyniły się do popularyzacji jego twórczości.
Schnitzler był również pionierem techniki strumienia świadomości w literaturze niemieckiej, co udowodnił w noweli "Leutnant Gustl". W swoich pracach często badał psychologię postaci, jej wewnętrzne konflikty, a także wpływ społeczeństwa na życie jednostki. Jego styl narzucał na czytelnika refleksję nad miłością i śmiercią, co wyraził w słowach: "Piszę o miłości i śmierci. Jakie inne tematy są?"
Pomimo trudności, jakie napotkał, w tym cenzurze i oskarżeniach ze strony reżimu nazistowskiego, jego twórczość przetrwała, a jego dzienniki, które prowadził od 17 roku życia aż do końca życia, zostały opublikowane pośmiertnie i dostarczyły cennych informacji o jego osobistych zmaganiach oraz o społeczeństwie, w którym żył. Schnitzler pozostaje ważną postacią w literaturze austriackiej i europejskiej, a jego prace są nadal badane i wystawiane na scenach teatralnych na całym świecie.
Gdzie i kiedy się urodził
- Data
- Miasto
- Wiedeń
- Kraj
- Austria
Śmierć – data i miejsce
- Data
- 1931-10-21
- Miasto
- Wiedeń
- Kraj
- Austria
- Wiek w chwili śmierci
- 69
Skąd pochodzi – narodowość i języki
- Narodowość
- Austriacka (Austria)
- Języki
- niemiecki
Życie prywatne – rodzina
- Partner / małżonek
- Olga Gussmann
- Data ślubu
- 1903-08-26
- Rozwód / koniec związku
- 1921-01-01
- Liczba dzieci
- 2
- Dzieci (imiona)
- Heinrich Schnitzler, Lili Schnitzler
- Rodzice (imiona)
- Johann Schnitzler, Luise Markbreiter
Ważne daty – kalendarium życia
- 1880 – Debiut literacki z wierszem 'Pieśń miłosna baleriny'
- 1901 – Publikacja 'Porucznik Gustl', co prowadzi do utraty tytułu oficerskiego
- 1921 – Proces z powodu wykroczenia przeciwko obyczajności przy premierze 'Korowodu'
- 1931 – Śmierć w Wiedniu
Szkoły i studia – wykształcenie
- Szkoła / uczelnia
- Uniwersytet Wiedeński
- Kierunek studiów
- medycyna
- Tytuł
- doktor
- Lata nauki
- 1879-1885
O twórczości – czym się zajmuje
- Zawód
- pisarz, dramaturg, lekarz
- Gatunki
- dramat, powieść, opowiadanie
- Kiedy tworzył (epoka)
- modernizm
- Styl pisania
- Młode Wiedeń
- O czym pisze (tematy)
- Schnitzler badał tematy miłości, śmierci, zdrady oraz psychologiczne aspekty życia jednostki w kontekście społecznym
- Skąd czerpał inspirację
- Sigmund Freud, Młode Wiedeń
- Kto na nim się wzorował
- Max Ophüls, Stanley Kubrick
Czym się wyróżnia – charakterystyczne cechy
- psychologiczne analizy postaci
- tematyka seksualna
- krytyka społeczna
Najważniejsze książki i dzieła
- Tytuł
- Korowód
- Tytuł oryginalny
- Reigen
- Rok wydania
- 1897
- Rodzaj
- dramat
- O czym jest
- Cykl dziesięciu dramatycznych dialogów ukazujących sercowość ludzi w obliczu pożądania
- Tytuł
- Porucznik Gustl
- Tytuł oryginalny
- Leutnant Gustl
- Rok wydania
- 1901
- Rodzaj
- powieść
- O czym jest
- Pierwsza europejska powieść napisana w formie monologu wewnętrznego
- Tytuł
- Droga do wyzwolenia
- Tytuł oryginalny
- Der Weg ins Freie
- Rok wydania
- 1908
- Rodzaj
- powieść
- O czym jest
- Opowieść o utalentowanym, ale niezmotywowanym kompozytorze
- Tytuł
- Panna Elza
- Tytuł oryginalny
- Fräulein Else
- Rok wydania
- 1924
- Rodzaj
- nowela
- O czym jest
- Narracja pierwszoosobowa młodej arystokratki z moralnym dylematem
Słynne cytaty autora
Ich schreibe von Liebe und Tod. Was für andere Themen gibt es?
— wywiad
Ciekawostki o autorze
- Schnitzler prowadził dzienniki od 17 roku życia, które liczą ponad 8000 stron
- Jego dzieła były przedmiotem cenzury i kontrowersji w czasach nazizmu
Filmy i adaptacje na podstawie dzieł
- Korowód – film (1950)
- Oczy szeroko zamknięte – film (1999)
Co o nim mówią – krytycy i czytelnicy
- Ocena krytyków
- Schnitzler był uważany za jednego z najważniejszych dramaturgów swojego czasu, jego prace często wywoływały kontrowersje
- Znaczenie dla kultury
- Wpływ na literaturę i kino, jego dzieła były adaptowane na scenie i w filmach
- Kontrowersje i spory
- Jego prace były cenzurowane i potępiane przez nazistów