Arthur Schnitzler – Biografia

Arthur Schnitzler, urodzony 15 maja 1862 roku w Wiedniu, był austriackim pisarzem i dramaturgiem, uważanym za jednego z najważniejszych przedstawicieli wiedeńskiego modernizmu. Pochodził z rodziny żydowskiej; jego ojciec, Johann Schnitzler, był uznanym laryngologiem, a matka, Luise Markbreiter, należała do rodziny lekarskiej. Po ukończeniu gimnazjum, w 1879 roku rozpoczął studia medyczne na Uniwersytecie Wiedeńskim, gdzie uzyskał doktorat w 1885 roku. Mimo początkowej kariery w medycynie, Schnitzler ostatecznie zdecydował się na pisanie, co miało kluczowe znaczenie dla jego dalszego życia.

W 1903 roku ożenił się z Olgą Gussmann, młodą aktorką i piosenkarką, z którą miał dwoje dzieci: syna Heinricha i córkę Lili. Ich małżeństwo zakończyło się rozwodem w 1921 roku, a tragedia rodzinna zaostrzyła się, gdy Lili popełniła samobójstwo w 1928 roku. Arthur Schnitzler zmarł 21 października 1931 roku w Wiedniu na skutek wylewu krwi do mózgu.

Twórczość Schnitzlera charakteryzuje się odważnym podejściem do tematów seksualności oraz analizą życia burżuazji wiedeńskiej na przełomie wieków. Jego dramaty, takie jak "Reigen" (Korowód) oraz "Profesor Bernhardi", wzbudzały kontrowersje, często z uwagi na ich otwarte podejście do tematów intymnych oraz krytykę antysemityzmu. "Reigen", przedstawiający dziesięć par ukazujących różne aspekty relacji międzyludzkich, był źródłem licznych skandali i był oskarżany o pornografię. Mimo to, zyskał uznanie na całym świecie, a jego adaptacje filmowe, w tym francuska wersja "La Ronde", przyczyniły się do popularyzacji jego twórczości.

Schnitzler był również pionierem techniki strumienia świadomości w literaturze niemieckiej, co udowodnił w noweli "Leutnant Gustl". W swoich pracach często badał psychologię postaci, jej wewnętrzne konflikty, a także wpływ społeczeństwa na życie jednostki. Jego styl narzucał na czytelnika refleksję nad miłością i śmiercią, co wyraził w słowach: "Piszę o miłości i śmierci. Jakie inne tematy są?"

Pomimo trudności, jakie napotkał, w tym cenzurze i oskarżeniach ze strony reżimu nazistowskiego, jego twórczość przetrwała, a jego dzienniki, które prowadził od 17 roku życia aż do końca życia, zostały opublikowane pośmiertnie i dostarczyły cennych informacji o jego osobistych zmaganiach oraz o społeczeństwie, w którym żył. Schnitzler pozostaje ważną postacią w literaturze austriackiej i europejskiej, a jego prace są nadal badane i wystawiane na scenach teatralnych na całym świecie.

Gdzie i kiedy się urodził

Data
Miasto
Wiedeń
Kraj
Austria

Śmierć – data i miejsce

Data
1931-10-21
Miasto
Wiedeń
Kraj
Austria
Wiek w chwili śmierci
69

Skąd pochodzi – narodowość i języki

Narodowość
Austriacka (Austria)
Języki
niemiecki

Życie prywatne – rodzina

Partner / małżonek
Olga Gussmann
Data ślubu
1903-08-26
Rozwód / koniec związku
1921-01-01
Liczba dzieci
2
Dzieci (imiona)
Heinrich Schnitzler, Lili Schnitzler
Rodzice (imiona)
Johann Schnitzler, Luise Markbreiter

Ważne daty – kalendarium życia

  • 1880 – Debiut literacki z wierszem 'Pieśń miłosna baleriny'
  • 1901 – Publikacja 'Porucznik Gustl', co prowadzi do utraty tytułu oficerskiego
  • 1921 – Proces z powodu wykroczenia przeciwko obyczajności przy premierze 'Korowodu'
  • 1931 – Śmierć w Wiedniu

Szkoły i studia – wykształcenie

Szkoła / uczelnia
Uniwersytet Wiedeński
Kierunek studiów
medycyna
Tytuł
doktor
Lata nauki
1879-1885

O twórczości – czym się zajmuje

Zawód
pisarz, dramaturg, lekarz
Gatunki
dramat, powieść, opowiadanie
Kiedy tworzył (epoka)
modernizm
Styl pisania
Młode Wiedeń
O czym pisze (tematy)
Schnitzler badał tematy miłości, śmierci, zdrady oraz psychologiczne aspekty życia jednostki w kontekście społecznym
Skąd czerpał inspirację
Sigmund Freud, Młode Wiedeń
Kto na nim się wzorował
Max Ophüls, Stanley Kubrick

Czym się wyróżnia – charakterystyczne cechy

  • psychologiczne analizy postaci
  • tematyka seksualna
  • krytyka społeczna

Najważniejsze książki i dzieła

Tytuł
Korowód
Tytuł oryginalny
Reigen
Rok wydania
1897
Rodzaj
dramat
O czym jest
Cykl dziesięciu dramatycznych dialogów ukazujących sercowość ludzi w obliczu pożądania
Tytuł
Porucznik Gustl
Tytuł oryginalny
Leutnant Gustl
Rok wydania
1901
Rodzaj
powieść
O czym jest
Pierwsza europejska powieść napisana w formie monologu wewnętrznego
Tytuł
Droga do wyzwolenia
Tytuł oryginalny
Der Weg ins Freie
Rok wydania
1908
Rodzaj
powieść
O czym jest
Opowieść o utalentowanym, ale niezmotywowanym kompozytorze
Tytuł
Panna Elza
Tytuł oryginalny
Fräulein Else
Rok wydania
1924
Rodzaj
nowela
O czym jest
Narracja pierwszoosobowa młodej arystokratki z moralnym dylematem

Słynne cytaty autora

Ich schreibe von Liebe und Tod. Was für andere Themen gibt es?

— wywiad

Ciekawostki o autorze

  • Schnitzler prowadził dzienniki od 17 roku życia, które liczą ponad 8000 stron
  • Jego dzieła były przedmiotem cenzury i kontrowersji w czasach nazizmu

Filmy i adaptacje na podstawie dzieł

  • Korowód – film (1950)
  • Oczy szeroko zamknięte – film (1999)

Co o nim mówią – krytycy i czytelnicy

Ocena krytyków
Schnitzler był uważany za jednego z najważniejszych dramaturgów swojego czasu, jego prace często wywoływały kontrowersje
Znaczenie dla kultury
Wpływ na literaturę i kino, jego dzieła były adaptowane na scenie i w filmach
Kontrowersje i spory
Jego prace były cenzurowane i potępiane przez nazistów

Arthur Schnitzler – książki

7 książek