Jean-Paul Sartre – Biografia

Jean-Paul Sartre był francuskim filozofem, dramaturgiem, powieściopisarzem, scenarzystą, działaczem politycznym, biografem i krytykiem literackim, uznawanym za jedną z czołowych postaci filozofii francuskiej XX wieku oraz marksizmu. Był jednym z kluczowych przedstawicieli filozofii egzystencjalizmu i fenomenologii. Jego prace miały wpływ na socjologię, teorię krytyczną, teorię postkolonialną i studia literackie. W 1964 roku otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury, mimo że próbował jej odmówić, twierdząc, że zawsze odmawiał oficjalnych zaszczytów i że 'pisarz nie powinien pozwalać, by stał się instytucją'. Sartre miał otwarty związek z prominentną feministką i filozofką egzystencjalistyczną Simone de Beauvoir. Razem kwestionowali kulturowe i społeczne założenia oraz oczekiwania, które uważali za burżuazyjne. Konflikt między opresyjną, duchowo destrukcyjną konformizmem a 'autentycznym' sposobem 'bycia' stał się dominującym tematem wczesnej twórczości Sartre'a, co znalazło odzwierciedlenie w jego głównym dziele filozoficznym 'Bycie i nicota' (L'Être et le Néant, 1943). Sartre wprowadził swoją filozofię w pracy 'Egzystencjalizm jest humanizmem' (L'existentialisme est un humanisme, 1946), pierwotnie przedstawionej jako wykład

Kim jest – dane osobowe

Prawdziwe imię i nazwisko
Jean-Paul Charles Aymard Sartre
Wzrost
1.53 m

Gdzie i kiedy się urodził

Data
Miasto
Paryż
Kraj
Francja

Śmierć – data i miejsce

Data
1980-04-15
Miasto
Paryż
Kraj
Francja
Wiek w chwili śmierci
74

Skąd pochodzi – narodowość i języki

Narodowość
Francuska (France)
Języki
francuski

Życie prywatne – rodzina

Partner / małżonek
Simone de Beauvoir
Rozwód / koniec związku
obecnie
Liczba dzieci
0
Rodzice (imiona)
Jean-Baptiste Sartre, Anne-Marie Schweitzer

Bliscy – krewni i znajomi

  • Albert Schweitzer – kuzyn

Ważne daty – kalendarium życia

  • 1938 – Opublikowanie powieści 'La nausée' ('Mdłości')
  • 1943 – Opublikowanie 'L'être et le néant' ('Bycie i nicota')
  • 1946 – Opublikowanie 'L'existentialisme est un humanisme' ('Egzystencjalizm jest humanizmem')
  • 1964 – Otrzymanie Nagrody Nobla w dziedzinie literatury, którą odmówił
  • 1980 – Śmierć w Paryżu

Szkoły i studia – wykształcenie

Szkoła / uczelnia
École Normale Supérieure
Kierunek studiów
filozofia
Tytuł
magister
Lata nauki
1924-1929

O twórczości – czym się zajmuje

Zawód
filozof, dramaturg, powieściopisarz, krytyk literacki, scenarzysta, działacz polityczny
Gatunki
filozofia, dramat, powieść
Kiedy tworzył (epoka)
XX wiek
Styl pisania
egzystencjalizm
O czym pisze (tematy)
wolność, odpowiedzialność, egzystencjalizm, alienacja, autentyczność
Skąd czerpał inspirację
Henri Bergson, Edmund Husserl, Martin Heidegger
Kto na nim się wzorował
Albert Camus, Simone de Beauvoir, nurt egzystencjalizmu

Czym się wyróżnia – charakterystyczne cechy

  • egzystencjalizm
  • filozofia zaangażowana
  • krytyka społeczna

Najważniejsze książki i dzieła

Tytuł
La nausée
Tytuł oryginalny
La nausée
Rok wydania
1938
Rodzaj
powieść
O czym jest
Powieść przedstawiająca uczucie odrazy, które doświadcza główny bohater, Antoine Roquentin
Tytuł
L'être et le néant
Tytuł oryginalny
L'être et le néant
Rok wydania
1943
Rodzaj
esej filozoficzny
O czym jest
Główne dzieło filozoficzne Sartre'a, w którym przedstawia swoją koncepcję egzystencjalizmu
Tytuł
Huis clos
Tytuł oryginalny
Huis clos
Rok wydania
1944
Rodzaj
dramat
O czym jest
Sztuka teatralna, w której pojawia się słynne zdanie 'Piekło to inni'
Tytuł
L'existentialisme est un humanisme
Tytuł oryginalny
L'existentialisme est un humanisme
Rok wydania
1946
Rodzaj
esej
O czym jest
Wprowadzenie do filozofii egzystencjalizmu, przedstawione w formie wykładu

Nagrody i wyróżnienia

  • Nagroda Nobla (1964) – za całokształt twórczości

Słynne cytaty autora

L'enfer, c'est les autres

— Huis clos

L'existence précède l'essence

— L'être et le néant

Ciekawostki o autorze

  • Sartre był pierwszym laureatem Nagrody Nobla, który dobrowolnie odmówił przyjęcia nagrody
  • Jego poglądy polityczne ewoluowały od lewicowych do krytycznych wobec komunizmu

Co o nim mówią – krytycy i czytelnicy

Ocena krytyków
Twórczość Sartre'a była przedmiotem licznych analiz i krytyki, zarówno w kontekście filozoficznym, jak i literackim
Znaczenie dla kultury
Sartre miał ogromny wpływ na rozwój egzystencjalizmu oraz na myślenie krytyczne w XX wieku
Wikipedia
pl.wikipedia.org

Jean-Paul Sartre – książki

12 książek