Jean-Paul Sartre – Biografia
Jean-Paul Sartre był francuskim filozofem, dramaturgiem, powieściopisarzem, scenarzystą, działaczem politycznym, biografem i krytykiem literackim, uznawanym za jedną z czołowych postaci filozofii francuskiej XX wieku oraz marksizmu. Był jednym z kluczowych przedstawicieli filozofii egzystencjalizmu i fenomenologii. Jego prace miały wpływ na socjologię, teorię krytyczną, teorię postkolonialną i studia literackie. W 1964 roku otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury, mimo że próbował jej odmówić, twierdząc, że zawsze odmawiał oficjalnych zaszczytów i że 'pisarz nie powinien pozwalać, by stał się instytucją'. Sartre miał otwarty związek z prominentną feministką i filozofką egzystencjalistyczną Simone de Beauvoir. Razem kwestionowali kulturowe i społeczne założenia oraz oczekiwania, które uważali za burżuazyjne. Konflikt między opresyjną, duchowo destrukcyjną konformizmem a 'autentycznym' sposobem 'bycia' stał się dominującym tematem wczesnej twórczości Sartre'a, co znalazło odzwierciedlenie w jego głównym dziele filozoficznym 'Bycie i nicota' (L'Être et le Néant, 1943). Sartre wprowadził swoją filozofię w pracy 'Egzystencjalizm jest humanizmem' (L'existentialisme est un humanisme, 1946), pierwotnie przedstawionej jako wykład
Kim jest – dane osobowe
- Prawdziwe imię i nazwisko
- Jean-Paul Charles Aymard Sartre
- Wzrost
- 1.53 m
Gdzie i kiedy się urodził
- Data
- Miasto
- Paryż
- Kraj
- Francja
Śmierć – data i miejsce
- Data
- 1980-04-15
- Miasto
- Paryż
- Kraj
- Francja
- Wiek w chwili śmierci
- 74
Skąd pochodzi – narodowość i języki
- Narodowość
- Francuska (France)
- Języki
- francuski
Życie prywatne – rodzina
- Partner / małżonek
- Simone de Beauvoir
- Rozwód / koniec związku
- obecnie
- Liczba dzieci
- 0
- Rodzice (imiona)
- Jean-Baptiste Sartre, Anne-Marie Schweitzer
Bliscy – krewni i znajomi
- Albert Schweitzer – kuzyn
Ważne daty – kalendarium życia
- 1938 – Opublikowanie powieści 'La nausée' ('Mdłości')
- 1943 – Opublikowanie 'L'être et le néant' ('Bycie i nicota')
- 1946 – Opublikowanie 'L'existentialisme est un humanisme' ('Egzystencjalizm jest humanizmem')
- 1964 – Otrzymanie Nagrody Nobla w dziedzinie literatury, którą odmówił
- 1980 – Śmierć w Paryżu
Szkoły i studia – wykształcenie
- Szkoła / uczelnia
- École Normale Supérieure
- Kierunek studiów
- filozofia
- Tytuł
- magister
- Lata nauki
- 1924-1929
O twórczości – czym się zajmuje
- Zawód
- filozof, dramaturg, powieściopisarz, krytyk literacki, scenarzysta, działacz polityczny
- Gatunki
- filozofia, dramat, powieść
- Kiedy tworzył (epoka)
- XX wiek
- Styl pisania
- egzystencjalizm
- O czym pisze (tematy)
- wolność, odpowiedzialność, egzystencjalizm, alienacja, autentyczność
- Skąd czerpał inspirację
- Henri Bergson, Edmund Husserl, Martin Heidegger
- Kto na nim się wzorował
- Albert Camus, Simone de Beauvoir, nurt egzystencjalizmu
Czym się wyróżnia – charakterystyczne cechy
- egzystencjalizm
- filozofia zaangażowana
- krytyka społeczna
Najważniejsze książki i dzieła
- Tytuł
- La nausée
- Tytuł oryginalny
- La nausée
- Rok wydania
- 1938
- Rodzaj
- powieść
- O czym jest
- Powieść przedstawiająca uczucie odrazy, które doświadcza główny bohater, Antoine Roquentin
- Tytuł
- L'être et le néant
- Tytuł oryginalny
- L'être et le néant
- Rok wydania
- 1943
- Rodzaj
- esej filozoficzny
- O czym jest
- Główne dzieło filozoficzne Sartre'a, w którym przedstawia swoją koncepcję egzystencjalizmu
- Tytuł
- Huis clos
- Tytuł oryginalny
- Huis clos
- Rok wydania
- 1944
- Rodzaj
- dramat
- O czym jest
- Sztuka teatralna, w której pojawia się słynne zdanie 'Piekło to inni'
- Tytuł
- L'existentialisme est un humanisme
- Tytuł oryginalny
- L'existentialisme est un humanisme
- Rok wydania
- 1946
- Rodzaj
- esej
- O czym jest
- Wprowadzenie do filozofii egzystencjalizmu, przedstawione w formie wykładu
Nagrody i wyróżnienia
- Nagroda Nobla (1964) – za całokształt twórczości
Słynne cytaty autora
L'enfer, c'est les autres
— Huis clos
L'existence précède l'essence
— L'être et le néant
Ciekawostki o autorze
- Sartre był pierwszym laureatem Nagrody Nobla, który dobrowolnie odmówił przyjęcia nagrody
- Jego poglądy polityczne ewoluowały od lewicowych do krytycznych wobec komunizmu
Co o nim mówią – krytycy i czytelnicy
- Ocena krytyków
- Twórczość Sartre'a była przedmiotem licznych analiz i krytyki, zarówno w kontekście filozoficznym, jak i literackim
- Znaczenie dla kultury
- Sartre miał ogromny wpływ na rozwój egzystencjalizmu oraz na myślenie krytyczne w XX wieku
Źródła
- Wikipedia
- pl.wikipedia.org