Marcin Luter – Biografia
Marcin Luter (Martin Luther) urodził się 10 listopada 1483 roku w Eisleben, zmarł 18 lutego 1546 roku. Był niemieckim teologiem i reformatorem religijnym, który zasłynął jako inicjator reformacji. Jako doktor teologii oraz mnich augustiański, Luter napisał 95 tez, które potępiały praktykę sprzedaży odpustów. Pisał polemiki i katechezy, nie mieszając się w wystąpienia religijne i społeczno-polityczne. Razem ze swoimi współpracownikami przełożył na język niemiecki Biblię (tzw. Biblia Lutra). Napisał "Duży katechizm", "Mały katechizm", "Postyllę domową" oraz "Artykuły szmalkaldzkie". Jego nauki opierały się na hasłach: sola scriptura (jedynie Pismo), solum verbum (jedynie Słowo), sola fide (jedynie wiara), sola gratia (jedynie łaska) i solus Christus (jedynie Chrystus). Luter jest uznawany przez Kościół protestancki za bohatera wiary, odnowiciela Kościoła oraz reformatora. W Kościele anglikańskim wlicza się go do grona świętych. W roku 1521 Luter i jego zwolennicy zostali ekskomunikowani przez Kościół katolicki. Luter miał wiele kontrowersyjnych poglądów, w tym antysemickie, wzywając do dyskryminacji Żydów oraz zabijania czarownic
Gdzie i kiedy się urodził
- Data
- Miasto
- Eisleben
- Kraj
- Niemcy
Śmierć – data i miejsce
- Data
- 1546-02-18
- Miasto
- Eisleben
- Kraj
- Niemcy
- Wiek w chwili śmierci
- 62
Skąd pochodzi – narodowość i języki
- Narodowość
- Niemiecka (Germany)
- Języki
- niemiecki
Życie prywatne – rodzina
- Partner / małżonek
- Katarzyna von Bora
- Data ślubu
- 1525-06-13
- Rozwód / koniec związku
- obecnie
- Liczba dzieci
- 6
- Dzieci (imiona)
- Jan Luter, Elżbieta Luter, Magdalena Luter, Marcin Luter, Paweł Luter, Małgorzata Luter
- Rodzice (imiona)
- Hans Luder, Małgorzata Luder
Ważne daty – kalendarium życia
- 1483 – Urodziny w Eisleben
- 1517 – Ogłoszenie 95 tez
- 1521 – Ekskomunika przez Kościół katolicki
- 1525 – Ożenek z Katarzyną von Bora
- 1546 – Śmierć w Eisleben
O twórczości – czym się zajmuje
- Zawód
- teolog, reformator religijny, mnich
- Gatunki
- teologia, literatura religijna
- Kiedy tworzył (epoka)
- renesans
- Styl pisania
- reformacja
- O czym pisze (tematy)
- zbawienie przez wiarę, krytyka Kościoła katolickiego, reforma religijna
- Skąd czerpał inspirację
- Augustyn, Ockham, humanizm
- Kto na nim się wzorował
- protestantyzm, Kościół ewangelicki
Czym się wyróżnia – charakterystyczne cechy
- 95 tez
- Biblia Lutra
- Duży katechizm
- Mały katechizm
Najważniejsze książki i dzieła
- Tytuł
- Postylla domowa
- Tytuł oryginalny
- House Postil
- Rodzaj
- zbiór kazań
- O czym jest
- Zbiór kazań na każdy dzień roku kościelnego
- Tytuł
- 95 tez
- Tytuł oryginalny
- 95 Theses
- Rok wydania
- 1517
- Rodzaj
- polemika
- O czym jest
- Dokument krytykujący sprzedaż odpustów
- Tytuł
- Duży katechizm
- Tytuł oryginalny
- Large Catechism
- Rok wydania
- 1529
- Rodzaj
- katechizm
- O czym jest
- Podstawowy katechizm dla dorosłych
- Tytuł
- Mały katechizm
- Tytuł oryginalny
- Small Catechism
- Rok wydania
- 1529
- Rodzaj
- katechizm
- O czym jest
- Katechizm dla dzieci
- Tytuł
- Biblia Lutra
- Tytuł oryginalny
- Luther Bible
- Rok wydania
- 1534
- Rodzaj
- tłumaczenie
- O czym jest
- Przekład Biblii na język niemiecki
Słynne cytaty autora
Hier stehe ich. Ich kann nicht anders. Gott helfe mir. Amen
— Wormacja, 1521
Ciekawostki o autorze
- Luter był jednym z pierwszych, którzy przetłumaczyli Biblię na język narodowy
- Jego nauki przyczyniły się do powstania wielu kościołów protestanckich
Co o nim mówią – krytycy i czytelnicy
- Ocena krytyków
- Luter był postrzegany jako kontrowersyjna postać, zarówno przez zwolenników, jak i przeciwników
- Znaczenie dla kultury
- Jego prace miały ogromny wpływ na rozwój protestantyzmu i kultury zachodniej
- Kontrowersje i spory
- Antysemickie poglądy oraz wezwania do przemocy wobec czarownic