Ostatnia aktualizacja: 06.02.2026

Annie Besant – Biografia

Annie Besant była brytyjską socjalistką, teozofką, wolnomyślicielką oraz działaczką na rzecz praw kobiet i niepodległości Indii. Urodziła się 1 października 1847 roku w Londynie. W 1867 roku wyszła za mąż za Franka Besanta, z którym miała dwoje dzieci, jednak ich małżeństwo zakończyło się rozwodem w 1873 roku. Besant stała się znana jako orędowniczka praw kobiet oraz krytyczka Kościoła Anglikańskiego. W 1889 roku przyłączyła się do Towarzystwa Teozoficznego, a w 1907 roku została jego prezydentką. Była również aktywna w ruchu niepodległościowym w Indiach, gdzie założyła Ligę Praw Domowych w 1916 roku i była pierwszą kobietą, która przewodniczyła Indyjskiemu Kongresowi Narodowemu w 1917 roku. Zmarła 20 września 1933 roku w Adyar w Indiach.

Kim jest – dane osobowe

Prawdziwe imię i nazwisko: Annie Wood

Gdzie i kiedy się urodził

Data: 1847-10-01
Miasto: Londyn
Kraj: Wielka Brytania

Śmierć – data i miejsce

Data: 1933-09-20
Miasto: Adyar
Region: Madras
Kraj: Indie
Wiek w chwili śmierci: 85

Skąd pochodzi – narodowość i języki

Narodowość: Brytyjska
Języki: angielski

Życie prywatne – rodzina

Partner / małżonek: Frank Besant
Data ślubu: 1867-12-01
Rozwód / koniec związku: 1873-01-01
Liczba dzieci: 2
Dzieci (imiona): Mabel Besant, Arthur Digby Besant
Rodzice (imiona): William Burton Persse Wood, Emily Roche Morris

Ważne daty – kalendarium życia

1847 – Urodziny w Londynie.
1867 – Zawarcie małżeństwa z Frankiem Besantem.
1873 – Rozwód z Frankiem Besantem.
1889 – Przyłączenie do Towarzystwa Teozoficznego.
1907 – Zostaje prezydentką Towarzystwa Teozoficznego.
1916 – Założenie Ligi Praw Domowych w Indiach.
1917 – Pierwsza kobieta przewodnicząca Indyjskiego Kongresu Narodowego.
1933 – Śmierć w Adyar w Indiach.

O twórczości – czym się zajmuje

Zawód: pisarka, działaczka społeczna, teozofka
Gatunki: literatura, filozofia, teozofia
Kiedy tworzył (epoka): XX wiek
Styl pisania: teozofia, socjalizm
O czym pisze (tematy): Annie Besant porusza tematy związane z duchowością, prawami kobiet, edukacją oraz niezależnością Indii. Jej prace często łączą filozofię z praktycznymi wskazówkami na drodze do osobistego rozwoju.
Skąd czerpał inspirację: Helena Blavatsky, Charles Bradlaugh, George Bernard Shaw
Kto na nim się wzorował: Jiddu Krishnamurti, ruch feministyczny, ruch niepodległościowy w Indiach

Czym się wyróżnia – charakterystyczne cechy

działalność na rzecz praw kobiet
teozofia
edukacja

Najważniejsze książki i dzieła

Tytuł: The Political Status of Women
Rok wydania: 1874
Rodzaj: esej
O czym jest: Esej poruszający status polityczny kobiet.

Tytuł: Christianity: Its Evidences, Its Origin, Its Morality, Its History
Rok wydania: 1876
Rodzaj: esej
O czym jest: Krytyka chrześcijaństwa i jego historii.

Tytuł: The Law of Population
Rok wydania: 1877
Rodzaj: esej
O czym jest: Praca dotycząca kontroli urodzeń.

Tytuł: My Path to Atheism
Rok wydania: 1878
Rodzaj: esej
O czym jest: Osobista relacja autorki na temat jej drogi do ateizmu.

Tytuł: Why I Became a Theosophist
Rok wydania: 1889
Rodzaj: esej
O czym jest: Wyjaśnienie wyboru teozofii.

Tytuł: The Seven Principles of Man
Rok wydania: 1892
Rodzaj: esej
O czym jest: Praca dotycząca siedmiu zasad człowieka.

Tytuł: Karma
Rok wydania: 1895
Rodzaj: esej
O czym jest: Praca dotycząca karmy.

Tytuł: Annie Besant: An Autobiography
Rok wydania: 1908
Rodzaj: autobiografia
O czym jest: Autobiografia Annie Besant.

Słynne cytaty autora

We intend to publish nothing we do not think we can morally defend. All that we publish we shall defend.

— National Reformer

Ciekawostki o autorze

Annie Besant była pierwszą kobietą, która przewodniczyła Indyjskiemu Kongresowi Narodowemu.
Była aktywną zwolenniczką kontroli urodzeń i praw kobiet.

Co o nim mówią – krytycy i czytelnicy

Ocena krytyków: Annie Besant była uznawana za pionierkę w dziedzinie praw kobiet oraz teozofii, jej prace są nadal studiowane i cenione.
Znaczenie dla kultury: Wpłynęła na ruchy feministyczne i niepodległościowe w Indiach, a jej idee są obecnie częścią dyskusji na temat duchowości i praw człowieka.