Zofia Kielan-Jaworowska – Biografia
Zofia Emilia Kielan-Jaworowska (25 kwietnia 1925 – 13 marca 2015) była polską paleobiolog. W latach 60. XX wieku prowadziła serię polsko-mongolskich wypraw paleontologicznych do pustyni Gobi. Była pierwszą kobietą w komitecie wykonawczym Międzynarodowej Unii Nauk Geologicznych. Odkryła wiele gatunków dinozaurów, w tym Deinocheirus i Gallimimus, a Kielanodon i Zofiabaatar nazwano na jej cześć. W swoim nekrologu w „Nature” Richard L. Cifelli napisał, że „Wiele z tego, co wiemy o pochodzeniu i wczesnej ewolucji ssaków, pochodzi bezpośrednio lub pośrednio z jej pracy”. Ukończyła studia na Uniwersytecie Warszawskim, gdzie uzyskała tytuł magistra zoologii oraz doktorat z paleontologii. W latach 1960-1982 była dyrektorem Instytutu Paleobiologii PAN. Jej prace były szeroko publikowane w recenzowanych czasopismach naukowych. Zmarła w 2015 roku
Gdzie i kiedy się urodził
- Data
- Miasto
- Sokołów Podlaski
- Kraj
- Polska
Śmierć – data i miejsce
- Data
- 2015-03-13
- Wiek w chwili śmierci
- 89
Skąd pochodzi – narodowość i języki
- Narodowość
- Polska (Poland)
- Języki
- polski
Życie prywatne – rodzina
- Partner / małżonek
- Zbigniew Jaworowski
- Data ślubu
- 1958
- Rozwód / koniec związku
- 2011-11-12
- Liczba dzieci
- 0
Ważne daty – kalendarium życia
- 1949 – Uzyskała tytuł magistra zoologii
- 1960 – Została dyrektorem Instytutu Paleobiologii PAN
- 1965 – Jej zespół wysłał do Polski ponad 20 ton skamieniałości z wypraw do Gobi
- 1988 – Otrzymała nagrodę Walter Granger Memorial Award
- 1999 – Otrzymała medal Sprawiedliwy wśród Narodów Świata
- 2005 – Jej książka 'Mammals from the Age of Dinosaurs' zdobyła prestiżową nagrodę Fundacji na rzecz Nauki Polskiej
- 2011 – Zmarł jej mąż, Zbigniew Jaworowski
- 2015 – Zmarła Zofia Kielan-Jaworowska
Szkoły i studia – wykształcenie
- Szkoła / uczelnia
- Uniwersytet Warszawski
- Kierunek studiów
- zoologia
- Tytuł
- magister
- Lata nauki
- 1945-1949
- Szkoła / uczelnia
- Uniwersytet Warszawski
- Kierunek studiów
- paleontologia
- Tytuł
- doktor
O twórczości – czym się zajmuje
- Zawód
- paleobiolog, profesor
- Gatunki
- nauka
- O czym pisze (tematy)
- badania nad ewolucją ssaków, paleontologia, dinozaury
- Skąd czerpał inspirację
- Roman Kozłowski
- Kto na nim się wzorował
- paleontologia, badania nad dinozaurami
Czym się wyróżnia – charakterystyczne cechy
- paleontologia
- wyprawy paleontologiczne
- badania nad dinozaurami
Najważniejsze książki i dzieła
- Tytuł
- Czterysta milionów lat historii kręgowców
- Rok wydania
- 1965
- Rodzaj
- książka
- Tytuł
- Polowanie na dinozaury
- Tytuł oryginalny
- Hunting for Dinosaurs
- Rok wydania
- 1969
- Rodzaj
- książka
- O czym jest
- Książka opisująca jej paleontologiczne przygody w Gobi
- Tytuł
- Pochodzenie i ewolucja ssaków
- Rok wydania
- 1970
- Rodzaj
- książka
- Tytuł
- Przygody w skamieniałym świecie
- Rok wydania
- 1973
- Rodzaj
- książka
- Tytuł
- Mammals from the Age of Dinosaurs
- Tytuł oryginalny
- Mammals from the Age of Dinosaurs
- Rok wydania
- 2004
- Rodzaj
- książka
- O czym jest
- Praca dotycząca ewolucji ssaków w erze dinozaurów
- Tytuł
- Autobiografia
- Rok wydania
- 2005
- Rodzaj
- książka
Nagrody i wyróżnienia
- Walter Granger Memorial Award (1988)
- Romer-Simpson Medal (1996)
- Righteous Among the Nations Medal (1999)
- Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (2002)
- Nagroda Fundacji na rzecz Nauki Polskiej (2005) – Mammals from the Age of Dinosaurs
Słynne cytaty autora
Much of what we know about the origin and early evolution of mammals stems, directly or indirectly, from [her work]
— Nature
Ciekawostki o autorze
- Uczestniczka powstania warszawskiego
- Pomagała w ukrywaniu Żydów podczas II wojny światowej
Co o nim mówią – krytycy i czytelnicy
- Ocena krytyków
- Jej prace były szeroko publikowane i uznawane za znaczące w dziedzinie paleontologii
- Znaczenie dla kultury
- Zofia Kielan-Jaworowska miała ogromny wpływ na rozwój paleontologii, szczególnie w badaniach nad dinozaurami i ewolucją ssaków
