Józef Zelkowicz – Biografia
Józef Zelkowicz (ur. 1897 w Konstantynowie Łódzkim, zm. we wrześniu 1944 w Auschwitz-Birkenau) był publicystą i archiwistą getta łódzkiego. Urodził się w zamożnej rodzinie chasydzkiej. W dzieciństwie uczęszczał do jesziw w Koźminku i w Błaszkach. W wieku 18 lat otrzymał tytuł rabina, jednak nie objął tego stanowiska. Podczas I wojny światowej zajmował się handlem w Błaszkach, a po wojnie został nauczycielem w szkole w Lutomiersku. W 1920 zadebiutował literacko w czasopiśmie „Żołnierz Polski”. W 1922 przeniósł się do Łodzi, gdzie pracował jako buchalter i publikował w językach żydowskich. Jego debiut w jidysz miał miejsce w 1925 roku. Zelkowicz był również reżyserem w kole teatralnym oraz członkiem YIVO, gdzie przygotował około 50 tys. haseł dotyczących żydowskich gmin. Po zajęciu Łodzi przez Niemców, dokumentował losy społeczności żydowskiej w getcie. Został deportowany do Auschwitz-Birkenau, gdzie zginął w 1944 roku
Gdzie i kiedy się urodził
- Data
- Miasto
- Konstantynów Łódzki
- Kraj
- Polska
Śmierć – data i miejsce
- Data
- 1944-09-01
- Miasto
- Auschwitz-Birkenau
- Kraj
- Polska
- Wiek w chwili śmierci
- 47
Skąd pochodzi – narodowość i języki
- Narodowość
- Polska (Poland)
- Języki
- jidysz, polski
Życie prywatne – rodzina
- Partner / małżonek
- Sara Zelkowicz
- Liczba dzieci
- 1
- Dzieci (imiona)
- Samuel Zelkowicz
Ważne daty – kalendarium życia
- 1920 – Debiut literacki w czasopiśmie „Żołnierz Polski”
- 1925 – Debiut w jidysz
- 1940 – Rozpoczęcie pracy w archiwum Judenratu w Łodzi
- 1944 – Deportacja do Auschwitz-Birkenau
O twórczości – czym się zajmuje
- Zawód
- publicysta, archiwista, nauczyciel
- Gatunki
- literatura jidysz, publicystyka
- O czym pisze (tematy)
- tematyka żydowska, folklor, etnografia
Najważniejsze książki i dzieła
- Tytuł
- Er tojt un zajne baglajt-momentn in der jidiszer etnografie un folklor
- Rodzaj
- artykuł
- O czym jest
- Śmierć i elementy jej towarzyszące w żydowskiej etnografii i folklorze
- Tytuł
- Bild funem jidysz – gezelszaftlechn lebn in a pojlisz sztetl in der 2er helft fun 19tn jorhundert
- Rodzaj
- artykuł
- O czym jest
- Obraz żydowskiego życia społecznego w polskim miasteczku w drugiej połowie XIX wieku
- Tytuł
- Notatki z getta łódzkiego 1941-1944
- Rok wydania
- 2016
- Rodzaj
- publikacja
- Tytuł
- Piszący te słowa jest pracownikiem gettowej instytucji… „Z dziennika”
- Rok wydania
- 2019
- Rodzaj
- publikacja
- O czym jest
- Zbiór pism z łódzkiego getta
Co o nim mówią – krytycy i czytelnicy
- Ocena krytyków
- Zelkowicz jest uznawany za ważną postać w dokumentacji kultury żydowskiej w Polsce
- Znaczenie dla kultury
- Jego prace przyczyniły się do zachowania pamięci o żydowskiej społeczności w Łodzi