Ostatnia aktualizacja: 08.03.2026

Jan Karski – Biografia

Jan Karski, właściwie Jan Romuald Kozielewski, urodził się 24 czerwca 1914 roku w Łodzi. Był polskim żołnierzem, działaczem opozycji i dyplomatą podczas II wojny światowej. Jako kurier Polskiego Państwa Podziemnego informował rząd na uchodźstwie oraz sojuszników o sytuacji w okupowanej Polsce, w tym o zniszczeniu warszawskiego getta i obozach zagłady. Po wojnie osiedlił się w Stanach Zjednoczonych, gdzie uzyskał doktorat i przez czterdzieści lat uczył na Uniwersytecie Georgetown. Karski był świadkiem holocaustu i nie mówił o swoich misjach wojennych aż do 1981 roku. Otrzymał wiele nagród, w tym Order Orła Białego oraz Medal Wolności. Zmarł 13 lipca 2000 roku w Waszyngtonie

Kim jest – dane osobowe

Prawdziwe imię i nazwisko: Jan Romuald Kozielewski
Pseudonim: Witold

Gdzie i kiedy się urodził

Data: 1914-06-24
Miasto: Łódź
Region: Łódzkie
Kraj: Polska

Śmierć – data i miejsce

Data: 2000-07-13
Miasto: Waszyngton
Region: Dystrykt Kolumbii
Kraj: USA
Wiek w chwili śmierci: 86

Skąd pochodzi – narodowość i języki

Narodowość: Polska (Poland), Amerykańska (USA)
Języki: polski, angielski

Życie prywatne – rodzina

Partner / małżonek: Pola Nireńska
Data ślubu: 1965
Rozwód / koniec związku: 1992-01-01
Liczba dzieci: 0

Bliscy – krewni i znajomi

Marian Kozielewski – brat

Ważne daty – kalendarium życia

1942 – Karski rozpoczął misje kurierskie do rządu na uchodźstwie, informując o zbrodniach nazistowskich
1952 – Uzyskał doktorat na Uniwersytecie Georgetown
1982 – Yad Vashem uznało Karskiego za Sprawiedliwego Wśród Narodów Świata
2012 – Pośmiertnie odznaczony Medalem Wolności przez prezydenta Baracka Obamę

Szkoły i studia – wykształcenie

Szkoła / uczelnia: Uniwersytet Georgetown
Kierunek studiów: historia, stosunki międzynarodowe
Tytuł: doktor
Lata nauki: 1946-1952

O twórczości – czym się zajmuje

Zawód: dyplomata, kurier, wykładowca akademicki, historyk
Gatunki: historia, literatura faktu
Kiedy tworzył (epoka): XX wiek
O czym pisze (tematy): holocaust, opór, historia Polski

Czym się wyróżnia – charakterystyczne cechy

świadectwo holocaustu
działalność w Polskim Państwie Podziemnym

Najważniejsze książki i dzieła

Tytuł: Courier from Poland: The Story of a Secret State
Rok wydania: 1944
Rodzaj: książka
O czym jest: Relacja Karskiego o sytuacji w okupowanej Polsce i działalności Polskiego Państwa Podziemnego

Tytuł: Tajne państwo: opowieść o polskim Podziemiu
Rok wydania: 1999
Rodzaj: książka

Nagrody i wyróżnienia

Order Orła Białego ()
Righteous Among the Nations (1982)
Medal Wolności (2012)

Słynne cytaty autora

It was easy for the Nazis to kill Jews, because they did it. The Allies considered it impossible and too costly to rescue the Jews, because they didn't do it

— Wywiad z Janem Karskim

Ciekawostki o autorze

Jan Karski był świadkiem holocaustu i jako kurier informował rząd na uchodźstwie o zbrodniach nazistowskich
W 1981 roku Karski po raz pierwszy publicznie opowiedział o swoich misjach wojennych

Co o nim mówią – krytycy i czytelnicy

Ocena krytyków: Karski był uznawany za jednego z najważniejszych świadków holocaustu, a jego relacje miały duży wpływ na postrzeganie zbrodni nazistowskich
Znaczenie dla kultury: Jego działalność przyczyniła się do zwiększenia świadomości o holocauście i roli Polskiego Państwa Podziemnego