Jan Gnatowski – Biografia

Jan Gnatowski, pseudonim artystyczny Jan Łada (ur. 22 lipca 1855 w Skarżynówce na Podolu, zm. 9 października 1925 w Warszawie) – polski pisarz i publicysta, ksiądz prałat. Do gimnazjum uczęszczał w Odessie i w Rydze, uniwersyteckie studia filozoficzne odbywał na Uniwersytecie Jagiellońskim głównie u prof. Tarnowskiego; studiował także historię sztuki we Włoszech i Grecji. Od 1882 r. przebywał w Warszawie: prowadził wtedy dział literacki w piśmie "Niwa". Studia teologiczne ukończył w Innsbrucku, gdzie przebywał – po tym, jak w Warszawie śledzono go za działalność wśród młodzieży – od 1884 roku. W 1887 r. otrzymał święcenia kapłańskie i rok później został powołany przez papieża Leona XIII na urząd sekretarza nuncjatury apostolskiej w Monachium, gdzie pełnił swe obowiązki przez dwa lata, rozwijając działalność dyplomatyczną. W 1890 przeprowadził się do Lwowa i podjął pracę wikariusza w kościele św. Antoniego. Pełnił tu też funkcję katechety najpierw w piątym, a od 1904 – w czwartym gimnazjum państwowym. Podróżował do Austrii, Bawarii, Włoch i Turcji, a prowadząc salon literacki odgrywał znaczącą rolę w życiu kulturalnym Lwowa. Redaktor „Wiary”, „Przeglądu Katolickiego”, współpracownik „Niwy”, „Wieku” i „Ateneum”. Oceniając nowe trendy występował przeciwko krytycznemu realizmowi. Od 1905 r. na emeryturze (m.in. w związku z postępującą chorobą oczu, która odebrała mu pod koniec życia wzrok), mieszkał w Warszawie. Prałat Honorowy Jego Świątobliwości, szambelan papieski i kanonik żytomierski uhonorowany w 1900 r. przez papieża Leona XIII krzyżem Bene meritus. W literaturze uznawany za pisarza konserwatywnego, przeciwnika nowych prądów literackich; cieszył się jednak opinią dobrze wykształconego i bywałego w świecie, był gospodarzem prowadzonego przezeń salonu literackiego, w którym spotykali się lwowscy malarze, artyści teatralni, literaci i naukowcy

Kim jest – dane osobowe

Prawdziwe imię i nazwisko
Jan Gnatowski
Pseudonim
Jan Łada

Gdzie i kiedy się urodził

Data
Miasto
Skarżynówka
Region
Podole
Kraj
Ukraina

Śmierć – data i miejsce

Data
1925-10-09
Miasto
Warszawa
Kraj
Polska
Wiek w chwili śmierci
70

Skąd pochodzi – narodowość i języki

Narodowość
Polska (Poland)
Języki
polski

Ważne daty – kalendarium życia

  • 1879 – Publikacja "Listy o literaturze i sztuce"
  • 1880 – Publikacja "Moja Beatrice"
  • 1883 – Publikacja "Listy z Konstantynopola"
  • 1900 – Publikacja "Z doliny łez"
  • 1904 – Publikacja "Jak liście z drzew strącone..."
  • 1912 – Publikacja "Ostatnia msza"
  • 1912 – Publikacja "Proboszcz z Priesslau"
  • 1913 – Publikacja "Oman"
  • 1914 – Publikacja "Mag"
  • 1916 – Publikacja "Doczekał"
  • 1916 – Publikacja "Na śmierć. 1863"
  • 1920 – Publikacja "Antychryst. Powieść z ostatnich dni świata"
  • 1925 – Publikacja "W zaklętym zamczysku"

Szkoły i studia – wykształcenie

Szkoła / uczelnia
Uniwersytet Jagielloński
Kierunek studiów
filozofia
Szkoła / uczelnia
Innsbruck
Kierunek studiów
teologia

O twórczości – czym się zajmuje

Zawód
pisarz, publicysta, ksiądz
Gatunki
literatura piękna, literatura katolicka
Kiedy tworzył (epoka)
XX wiek
Styl pisania
konserwatyzm
O czym pisze (tematy)
konserwatyzm, religia, sztuka
Skąd czerpał inspirację
literatura katolicka, realizm
Kto na nim się wzorował
literaci lwowscy, artyści teatralni

Najważniejsze książki i dzieła

Tytuł
Listy o literaturze i sztuce
Rok wydania
1879
Rodzaj
esej
Tytuł
Moja Beatrice
Rok wydania
1880
Rodzaj
powieść
Tytuł
Listy z Konstantynopola
Rok wydania
1883
Rodzaj
esej
Tytuł
Z doliny łez
Rok wydania
1900
Rodzaj
powieść
Tytuł
Jak liście z drzew strącone
Rok wydania
1904
Rodzaj
powieść
Tytuł
Ostatnia msza
Rok wydania
1912
Rodzaj
powieść
Tytuł
Proboszcz z Priesslau
Rok wydania
1912
Rodzaj
powieść
Tytuł
Oman
Rok wydania
1913
Rodzaj
powieść
Tytuł
Mag
Rok wydania
1914
Rodzaj
powieść
Tytuł
Doczekał
Rok wydania
1916
Rodzaj
powieść
Tytuł
Na śmierć. 1863
Rok wydania
1916
Rodzaj
powieść
Tytuł
Antychryst. Powieść z ostatnich dni świata
Rok wydania
1920
Rodzaj
powieść
Tytuł
W zaklętym zamczysku
Rok wydania
1925
Rodzaj
powieść

Nagrody i wyróżnienia

  • Krzyż Bene meritus (1900)

Co o nim mówią – krytycy i czytelnicy

Ocena krytyków
Uznawany za pisarza konserwatywnego, przeciwnika nowych prądów literackich
Znaczenie dla kultury
Odgrywał znaczącą rolę w życiu kulturalnym Lwowa

Jan Gnatowski – książki

7 książek