Murray Gell-Mann – Biografia
Murray Gell-Mann był amerykańskim fizykiem pochodzenia żydowskiego, który przyszedł na świat na nowojorskim Manhattanie. Jego rodzice byli rumuńskimi Żydami. Był cudownym dzieckiem, a studia na Uniwersytecie Yale ukończył w wieku 19 lat. W wieku 23 lat zaczął publikować prace dotyczące cząstek elementarnych. Przewidział istnienie cząstki hiperonu Ω– oraz wprowadził symetrię unitarną. W 1969 roku otrzymał Nagrodę Nobla za wkład w klasyfikację cząstek elementarnych i oddziaływań między nimi. W latach 90. XX wieku zajął się badaniami systemów złożonych. Żył 89 lat.
Kim jest – dane osobowe
- Pseudonim
- Człowiek z pięcioma mózgami
Gdzie i kiedy się urodził
- Data
- Miasto
- Nowy Jork
- Region
- Nowy Jork
- Kraj
- USA
Śmierć – data i miejsce
- Data
- 2019-05-24
- Miasto
- Santa Fe
- Region
- Nowy Meksyk
- Kraj
- USA
- Wiek w chwili śmierci
- 89
Skąd pochodzi – narodowość i języki
- Narodowość
- Amerykańska
- Języki
- angielski
Życie prywatne – rodzina
- Partner / małżonek
- Marcia Southwick
- Data ślubu
- 1992
- Liczba dzieci
- 0
- Dzieci (imiona)
- córka, syn
Ważne daty – kalendarium życia
- 1948 – Ukończenie studiów na Uniwersytecie Yale.
- 1951 – Uzyskanie doktoratu na MIT.
- 1961 – Propozycja teorii 'Eightfold Way' w klasyfikacji cząstek.
- 1964 – Przewidzenie istnienia cząstki omega-minus.
- 1969 – Otrzymanie Nagrody Nobla.
- 1992 – Rozwód z Marcią Southwick.
- 2019 – Śmierć w Santa Fe.
Szkoły i studia – wykształcenie
- Szkoła / uczelnia
- Uniwersytet Yale
- Kierunek studiów
- fizyka
- Tytuł
- licencjat
- Lata nauki
- 1948
- Szkoła / uczelnia
- Massachusetts Institute of Technology
- Kierunek studiów
- fizyka
- Tytuł
- doktorat
- Lata nauki
- 1951
O twórczości – czym się zajmuje
- Zawód
- fizyk teoretyczny
- Gatunki
- fizyka
- O czym pisze (tematy)
- Główne tematy Gell-Manna obejmują klasyfikację cząstek elementarnych, kwarki oraz złożoność systemów.
- Skąd czerpał inspirację
- fizyka teoretyczna, badania nad cząstkami elementarnymi
- Kto na nim się wzorował
- Fizyków zajmujących się teorią cząstek, w tym Eugene P. Wignera.
Czym się wyróżnia – charakterystyczne cechy
- teoria kwarków
- symetria unitarną
- klasyfikacja cząstek elementarnych
Najważniejsze książki i dzieła
- Tytuł
- Kwark i jaguar
- Tytuł oryginalny
- The Quark and the Jaguar: Adventures in the Simple and the Complex
- Rok wydania
- 1994
- Rodzaj
- książka
- O czym jest
- Książka opisująca relacje między podstawowymi prawami fizyki a zjawiskami życia.
- Tytuł
- Fizyka cząstek
- Tytuł oryginalny
- Particle Physics
- Rok wydania
- 2005
- Rodzaj
- książka
Nagrody i wyróżnienia
- Nagroda Nobla (1969) – za badania dotyczące klasyfikacji cząstek elementarnych
Słynne cytaty autora
In 1963, when I assigned the name "quark" to the fundamental constituents of the nucleon, I had the sound first, without the spelling, which could have been "kwork."
— wywiad
Ciekawostki o autorze
- Murray Gell-Mann był najmłodszym synem żydowskich imigrantów z Austrii.
- Rozpoczął studia na Uniwersytecie Yale w wieku 15 lat.
Co o nim mówią – krytycy i czytelnicy
- Ocena krytyków
- Twórczość Gell-Manna była szeroko uznawana i miała znaczący wpływ na rozwój fizyki teoretycznej.
- Znaczenie dla kultury
- Jego prace przyczyniły się do zrozumienia struktury materii i oddziaływań subatomowych.
Źródła
- Wikipedia
- pl.wikipedia.org
