Franciszek Bohomolec – Biografia

Franciszek Bohomolec, S.J. (29 stycznia 1720 – 24 kwietnia 1784) był polskim jezuitą, nauczycielem, pisarzem, poetą, satyrykiem, komentatorem społecznym, językoznawcą, tłumaczem, dramatopisarzem i reformator teatralnym. Był jednym z głównych dramatopisarzy polskiego oświecenia. Po rozwiązaniu Towarzystwa Jezusowego kontynuował swoją pracę, stając się redaktorem, wydawcą i drukarzem. Po ukończeniu studiów w Rzymie i święceniach kapłańskich w Wilnie, spędził dwa lata na studiach retorycznych w Rzymie. Bohomolec wrócił do Warszawy, aby uczyć. Oprócz nauczania poezji, zaczął adaptować komedie Carlo Goldoniego i Moliera do wystawienia przez swoich uczniów. Jego wczesne prace satyryzowały ignorancję i głupotę polskiej arystokracji. Jego późniejsze sztuki dotarły do szerszej publiczności. Wśród nich znajduje się "Małżeństwo z kalendarza" (1766), które kpi z ignorancji i przesądów, a także "Czary" (1775), które również satyryzuje przesądy. "Pan dobry" (1767) jest komentarzem społecznym na temat relacji między chłopami a szlachtą. Bohomolec był stałym bywalcem cotygodniowych obiadów króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Przez ostatnie 20 lat swojego życia Bohomolec redagował magazyn "Monitor", który w znacznym stopniu przyczynił się do oświecenia w Polsce. Był wzorowany na słynnych angielskich magazynach "The Tatler" i "The Spectator" i był jednym z pierwszych nowoczesnych periodyków w Polsce. Jego prace w łacinie obejmują studium polskiego języka potocznego. Znany anonimowy wiersz z jego czasów, zatytułowany "Kurdesz", skierowany do burmistrza Warszawy, najczęściej przypisywany jest jemu.

Kim jest – dane osobowe

Pseudonim
Daniel Bobinson, Dzisiejkiewicz, F. B., F. B. S. J., Galantecki, J. U. P. Z., Jeden Zakonnik S. J., Jeden Zakonnik Societatis Jesu, Lubożoński, Ludziolubski, M. Z. S. W., Murmiłowski, N. N., N** N***, Ochotnicki, Odziański, Pokutnicki, Pośrzednicki, Poznajewski, Prożniak nie Tęskniący, Staroświat, Śmiałecki, Szkolnicki, Theosebes, Ucziwski

Gdzie i kiedy się urodził

Data
Kraj
Polska

Śmierć – data i miejsce

Data
1784-04-24
Miasto
Warszawa
Kraj
Polska
Wiek w chwili śmierci
64

Skąd pochodzi – narodowość i języki

Narodowość
Polska
Języki
polski, łacina

Ważne daty – kalendarium życia

  • 1720 – Urodziny w pobliżu Witebska.
  • 1784 – Śmierć w Warszawie.

O twórczości – czym się zajmuje

Zawód
jezuita, nauczyciel, pisarz, poeta, satyryk, komentator społeczny, językoznawca, tłumacz, dramatopisarz, reformator teatralny
Gatunki
dramat, satyra, poezja
Kiedy tworzył (epoka)
oświecenie
O czym pisze (tematy)
Ignorancja, przesądy, relacje społeczne, satyra.

Czym się wyróżnia – charakterystyczne cechy

  • satyra społeczna
  • komedia
  • adaptacje teatralne

Najważniejsze książki i dzieła

Tytuł
Małżeństwo z kalendarza
Tytuł oryginalny
Małżeństwo z kalendarza
Rok wydania
1766
Rodzaj
dramat
O czym jest
Sztuka kpiąca z ignorancji i przesądów.
Tytuł
Pan dobry
Tytuł oryginalny
Pan dobry
Rok wydania
1767
Rodzaj
dramat
O czym jest
Komentarz społeczny na temat relacji między chłopami a szlachtą.
Tytuł
Czary
Tytuł oryginalny
Czary
Rok wydania
1775
Rodzaj
dramat
O czym jest
Sztuka satyryzująca przesądy.

Co o nim mówią – krytycy i czytelnicy

Ocena krytyków
Twórczość Bohomolca była ceniona za satyryczne podejście do problemów społecznych i kulturowych ówczesnej Polski.
Znaczenie dla kultury
Bohomolec znacząco wpłynął na rozwój polskiego teatru i literatury oświeceniowej.

Franciszek Bohomolec – książki

1 książka