Franciszek Bohomolec – Biografia
Franciszek Bohomolec, S.J. (29 stycznia 1720 – 24 kwietnia 1784) był polskim jezuitą, nauczycielem, pisarzem, poetą, satyrykiem, komentatorem społecznym, językoznawcą, tłumaczem, dramatopisarzem i reformator teatralnym. Był jednym z głównych dramatopisarzy polskiego oświecenia. Po rozwiązaniu Towarzystwa Jezusowego kontynuował swoją pracę, stając się redaktorem, wydawcą i drukarzem. Po ukończeniu studiów w Rzymie i święceniach kapłańskich w Wilnie, spędził dwa lata na studiach retorycznych w Rzymie. Bohomolec wrócił do Warszawy, aby uczyć. Oprócz nauczania poezji, zaczął adaptować komedie Carlo Goldoniego i Moliera do wystawienia przez swoich uczniów. Jego wczesne prace satyryzowały ignorancję i głupotę polskiej arystokracji. Jego późniejsze sztuki dotarły do szerszej publiczności. Wśród nich znajduje się "Małżeństwo z kalendarza" (1766), które kpi z ignorancji i przesądów, a także "Czary" (1775), które również satyryzuje przesądy. "Pan dobry" (1767) jest komentarzem społecznym na temat relacji między chłopami a szlachtą. Bohomolec był stałym bywalcem cotygodniowych obiadów króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Przez ostatnie 20 lat swojego życia Bohomolec redagował magazyn "Monitor", który w znacznym stopniu przyczynił się do oświecenia w Polsce. Był wzorowany na słynnych angielskich magazynach "The Tatler" i "The Spectator" i był jednym z pierwszych nowoczesnych periodyków w Polsce. Jego prace w łacinie obejmują studium polskiego języka potocznego. Znany anonimowy wiersz z jego czasów, zatytułowany "Kurdesz", skierowany do burmistrza Warszawy, najczęściej przypisywany jest jemu.
Kim jest – dane osobowe
- Pseudonim
- Daniel Bobinson, Dzisiejkiewicz, F. B., F. B. S. J., Galantecki, J. U. P. Z., Jeden Zakonnik S. J., Jeden Zakonnik Societatis Jesu, Lubożoński, Ludziolubski, M. Z. S. W., Murmiłowski, N. N., N** N***, Ochotnicki, Odziański, Pokutnicki, Pośrzednicki, Poznajewski, Prożniak nie Tęskniący, Staroświat, Śmiałecki, Szkolnicki, Theosebes, Ucziwski
Gdzie i kiedy się urodził
- Data
- Kraj
- Polska
Śmierć – data i miejsce
- Data
- 1784-04-24
- Miasto
- Warszawa
- Kraj
- Polska
- Wiek w chwili śmierci
- 64
Skąd pochodzi – narodowość i języki
- Narodowość
- Polska
- Języki
- polski, łacina
Ważne daty – kalendarium życia
- 1720 – Urodziny w pobliżu Witebska.
- 1784 – Śmierć w Warszawie.
O twórczości – czym się zajmuje
- Zawód
- jezuita, nauczyciel, pisarz, poeta, satyryk, komentator społeczny, językoznawca, tłumacz, dramatopisarz, reformator teatralny
- Gatunki
- dramat, satyra, poezja
- Kiedy tworzył (epoka)
- oświecenie
- O czym pisze (tematy)
- Ignorancja, przesądy, relacje społeczne, satyra.
Czym się wyróżnia – charakterystyczne cechy
- satyra społeczna
- komedia
- adaptacje teatralne
Najważniejsze książki i dzieła
- Tytuł
- Małżeństwo z kalendarza
- Tytuł oryginalny
- Małżeństwo z kalendarza
- Rok wydania
- 1766
- Rodzaj
- dramat
- O czym jest
- Sztuka kpiąca z ignorancji i przesądów.
- Tytuł
- Pan dobry
- Tytuł oryginalny
- Pan dobry
- Rok wydania
- 1767
- Rodzaj
- dramat
- O czym jest
- Komentarz społeczny na temat relacji między chłopami a szlachtą.
Co o nim mówią – krytycy i czytelnicy
- Ocena krytyków
- Twórczość Bohomolca była ceniona za satyryczne podejście do problemów społecznych i kulturowych ówczesnej Polski.
- Znaczenie dla kultury
- Bohomolec znacząco wpłynął na rozwój polskiego teatru i literatury oświeceniowej.