Jan Stanisław Smalewski

Łupaszka to historia 5 Brygady Wileńskiej AK pod dowództwem legendarnego majora Szendzielarza "Łupaszki" we wspomnieniach dowódcy 3 szwadronu por. Antoniego Rymszy "Maksa".Trylogia w jendej książce:U boku Łupaszki. Żołnierze Łupaszki. Więzień Kołymy....

"NKWD dwukrotnie przetrząsnęło wieś. Rankiem sprawdzili tylko kilku gospodarzy, między innymi Rosińskich i Makuchów. Zabrali paru akowców, by po południu powrócić ze zwiększonymi siłami, otoczyć wieś i dokonać szczegółowych rewizji. Sprawdzali dom po domu. W grupie kilkunastu zatrzymanych żołnierzy AK 5. Brygady znalazł się również "Maksa" szwagier...

"Po skazaniu przez trybunał wojenny Północnej Grupy Wojsk Swoieckiej (PG WAS) w Legnicy na karę śmierci i zamianie wyroku przez Wierchownyj Sowiet na 25 lat zesłania, 6 maja 1949 roku wraz z grupą ponad tysiąca więźniów, zwiezionych z całej Polski na Dworzec Północny w Legnicy, Antoni Rymsza wsadzony został do pociągu podążającego w kierunku ZSRS."...

Sowieci dowiedziawszy się, że Polacy stoczyli bój z Niemcami, zarządzili koncentrację sił. Wiedzieli, że "Łupaszka" bitwę wygrał, ale jego oddział był wyczerpany, łatwo teraz można go pokonać i dobić. Śledząc przegrupowujących się Polaków, Sowieci - przemieszczali się za nimi w rejon, gdzie planowano dłuższy postój, by leczyć odniesione rany....

Historia 5 Brygady Wileńskiej pod dowództwem legendarnego majora Szendzielarza "Łupaszki" we wspomnieniach dowódcy 3 szwadronu por. Antoniego Rymszy "Maksa". "Sowieci napadli nas podstępem, jak czyściliśmy broń. Otoczyli i rozbroili całą bazę. [...] Komandir Sudarikow i komandir Saszkow wjechali bryczką, inni za nimi na koniach. Sudarikow...