Edith Mary Pargeter
Edith Mary Pargeter, znana jako Ellis Peters, brytyjska autorka kryminałów i powieści historycznych, twórczyni cyklu Kroniki brata Cadfaela.
Kim jest – dane osobowe
- Pseudonim
- Ellis Peters
Gdzie i kiedy się urodził
- Data
- 1913-09-28
- Miasto
- Horsehay
- Region
- Shropshire
- Kraj
- Wielka Brytania
Śmierć – data i miejsce
- Data
- 1995-10-14
- Miasto
- Telford
- Region
- Shropshire
- Kraj
- Wielka Brytania
- Wiek w chwili śmierci
- 82
Skąd pochodzi – narodowość i języki
- Narodowość
- Brytyjska
- Języki
- angielski, czeski
Pełna biografia – życiorys
Edith Mary Pargeter, znana szerzej pod swoim pseudonimem literackim Ellis Peters, urodziła się 28 września 1913 roku w Horsehay w hrabstwie Shropshire w Anglii. Była wybitną angielską pisarką, tłumaczką i autorką wielu dzieł literackich, w tym powieści historycznych i kryminałów. Posiadała walijskie korzenie, co miało znaczący wpływ na tematykę wielu jej utworów, w których często pojawiały się wątki związane z Walią.
Po ukończeniu szkoły Pargeter pracowała jako asystentka w aptece oraz jako urzędniczka w Women's Royal Naval Service podczas II wojny światowej. Jej pierwsza powieść, "Hortensius, Friend of Nero", ukazała się w 1936 roku. Po wojnie Peters zafascynowała się kulturą czeską, co zaowocowało tłumaczeniami czeskich klasyków na język angielski oraz dwoma książkami poświęconymi Czechosłowacji.
Największą sławę przyniósł jej cykl powieści kryminalnych, znany jako "Kroniki brata Cadfaela". Pierwsza książka z tej serii, "A Morbid Taste for Bones", została opublikowana w 1977 roku i zdobyła uznanie zarówno wśród czytelników, jak i krytyków. Cadfael, benedyktyński mnich i detektyw, rozwiązywał zagadki kryminalne w średniowiecznej Anglii, co uczyniło go jednym z pierwszych literackich detektywów w tym okresie. Seria szybko zyskała popularność, sprzedając się w milionowych nakładach i będąc adaptowaną na ekran.
Ellis Peters zdobyła liczne nagrody za swoją twórczość, w tym Edgar Award w 1963 roku za powieść "Death and the Joyful Woman". W 1994 roku została odznaczona tytułem Oficera Orderu Imperium Brytyjskiego za zasługi dla literatury. Jej prace przyczyniły się do popularyzacji gatunku kryminału historycznego, a Kroniki brata Cadfaela stały się klasykiem tego nurtu literackiego.
Peters zmarła 14 października 1995 roku w Telford w wieku 82 lat. Jej dorobek literacki pozostaje nie tylko świadectwem jej talentu, ale także wpływu, jaki wywarła na współczesną literaturę kryminalną. W jej rodzinnej miejscowości upamiętniono ją, nadając jednej z ulic jej imię.
Po ukończeniu szkoły Pargeter pracowała jako asystentka w aptece oraz jako urzędniczka w Women's Royal Naval Service podczas II wojny światowej. Jej pierwsza powieść, "Hortensius, Friend of Nero", ukazała się w 1936 roku. Po wojnie Peters zafascynowała się kulturą czeską, co zaowocowało tłumaczeniami czeskich klasyków na język angielski oraz dwoma książkami poświęconymi Czechosłowacji.
Największą sławę przyniósł jej cykl powieści kryminalnych, znany jako "Kroniki brata Cadfaela". Pierwsza książka z tej serii, "A Morbid Taste for Bones", została opublikowana w 1977 roku i zdobyła uznanie zarówno wśród czytelników, jak i krytyków. Cadfael, benedyktyński mnich i detektyw, rozwiązywał zagadki kryminalne w średniowiecznej Anglii, co uczyniło go jednym z pierwszych literackich detektywów w tym okresie. Seria szybko zyskała popularność, sprzedając się w milionowych nakładach i będąc adaptowaną na ekran.
Ellis Peters zdobyła liczne nagrody za swoją twórczość, w tym Edgar Award w 1963 roku za powieść "Death and the Joyful Woman". W 1994 roku została odznaczona tytułem Oficera Orderu Imperium Brytyjskiego za zasługi dla literatury. Jej prace przyczyniły się do popularyzacji gatunku kryminału historycznego, a Kroniki brata Cadfaela stały się klasykiem tego nurtu literackiego.
Peters zmarła 14 października 1995 roku w Telford w wieku 82 lat. Jej dorobek literacki pozostaje nie tylko świadectwem jej talentu, ale także wpływu, jaki wywarła na współczesną literaturę kryminalną. W jej rodzinnej miejscowości upamiętniono ją, nadając jednej z ulic jej imię.
Ważne daty – kalendarium życia
- 1936 – Opublikowanie debiutanckiej powieści 'Hortensius, przyjaciel Nerona'.
- 1940 – Zaciągnięcie się do Women's Royal Naval Service.
- 1963 – Otrzymanie nagrody Edgar za powieść 'Death and the Joyful Woman'.
- 1977 – Premiera pierwszej powieści z serii Kroniki brata Cadfaela.
- 1994 – Odznaczenie Orderem Imperium Brytyjskiego za zasługi dla literatury.
O twórczości – czym się zajmuje
- Zawód
- pisarka, tłumaczka
- Gatunki
- kryminał, powieść historyczna
- Kiedy tworzył (epoka)
- XX wiek
- Styl pisania
- historical mystery
- O czym pisze (tematy)
- Główne tematy w twórczości Pargeter obejmują historię, religię, moralność oraz złożoność ludzkiej natury.
- Skąd czerpał inspirację
- Czeska literatura, historia średniowiecza
- Kto na nim się wzorował
- Wielu autorów kryminałów historycznych, w tym współczesnych pisarzy kryminałów.
Czym się wyróżnia – charakterystyczne cechy
- historical mysteries
- medieval settings
- strong female characters
Najważniejsze książki i dzieła
- Tytuł
- Death and the Joyful Woman
- Rok wydania
- 1961
- Rodzaj
- powieść
- O czym jest
- Nagrodzona nagrodą Edgar.
- Tytuł
- A Morbid Taste for Bones
- Rok wydania
- 1977
- Rodzaj
- powieść
- O czym jest
- Pierwsza powieść z cyklu o bracie Cadfaelu.
- Tytuł
- Monk's Hood
- Rok wydania
- 1980
- Rodzaj
- powieść
Nagrody i wyróżnienia
- Edgar Award (1963) – Death and the Joyful Woman
- Silver Dagger (1980) – Monk's Hood
- Cartier Diamond Dagger (1993) – Lifetime achievement in crime writing
- Officer of the Order of the British Empire (1994) – For services to Literature
Słynne cytaty autora
We used to make bottled medicine that we compounded specially, with ingredients like gentian, rosemary, horehound.
— Wywiad z 1993 roku
Ciekawostki o autorze
- Edith Pargeter była samoukiem, który zdobył wiedzę w dziedzinach, które go interesowały, zwłaszcza historii Shropshire i Walii.
- Została odznaczona Medalem Imperium Brytyjskiego za swoje usługi podczas II wojny światowej.
Filmy i adaptacje na podstawie dzieł
- Kroniki brata Cadfaela – serial telewizyjny (1994)
Co o nim mówią – krytycy i czytelnicy
- Ocena krytyków
- Twórczość Pargeter była wysoko ceniona za szczegółowe badania historyczne i umiejętność tworzenia wciągających fabuł.
- Znaczenie dla kultury
- Kroniki brata Cadfaela przyczyniły się do wzrostu popularności gatunku kryminału historycznego.
Źródła
- Wikipedia
- pl.wikipedia.org

