Drago Jančar
Drago Jančar słoweński pisarz, dramaturg i eseista, autor wielu nagradzanych powieści i sztuk teatralnych.
Gdzie i kiedy się urodził
- Data
- 1948-04-13
- Miasto
- Maribor
- Kraj
- Słowenia
Skąd pochodzi – narodowość i języki
- Narodowość
- Słoweńska
- Języki
- słoweński
Pełna biografia – życiorys
Drago Jančar, urodzony 13 kwietnia 1948 roku w Mariborze, jest jednym z najbardziej znanych współczesnych pisarzy słoweńskich. Po ukończeniu studiów prawniczych w swoim rodzinnym mieście, rozpoczął pracę jako dziennikarz w gazecie "Večer" oraz w tygodniku "7 dni". Już w czasie studiów zaangażował się w działalność literacką, pełniąc funkcję redaktora naczelnego studenckiego czasopisma "Katedra". Jego krytyczne artykuły dotyczące reżimu komunistycznego doprowadziły do konfliktu z władzami, co skutkowało usunięciem go z redakcji.
W 1974 roku Jančar został skazany na rok więzienia za "wrogą propagandę" po tym, jak przywiózł do Jugosławii książkę o masakrach w Kočevskim Rogu. Po trzech miesiącach spędzonych w więzieniu został ułaskawiony, a następnie odbył służbę wojskową w Serbii, gdzie doświadczył dalszej dyskryminacji z powodu swojego kryminalnego wyroku. Po wojsku powrócił do pracy w "Večer", ale tylko w roli administracyjnej, co skłoniło go do przeniesienia się do Lublany.
W Lublanie Jančar nawiązał kontakty z wieloma artystami i intelektualistami, którzy również krytykowali ówczesny reżim. W latach 1978-1980 pracował jako scenarzysta w wytwórni filmowej Viba Film. Jego adaptacja scenariusza Vitomila Zupana została jednak ocenzurowana, co skłoniło go do odejścia. Od 1981 roku jest redaktorem i sekretarzem w wydawnictwie Slovenska matica. W 1982 roku współtworzył czasopismo "Nova revija", które stało się istotnym głosem opozycji w Słowenii.
Jančar jest autorem licznych powieści, opowiadań i sztuk teatralnych, które zdobyły uznanie w kraju i za granicą. Jego proza, inspirowana modernizmem, często eksploruje temat konfliktu jednostki z instytucjami represyjnymi, takimi jak więzienia czy szpitale psychiatryczne. W swoich dziełach Jančar porusza również istotne wydarzenia i okoliczności w historii Europy Środkowej, co czyni go jednym z najważniejszych przedstawicieli słoweńskiej literatury.
Jančar aktywnie uczestniczył w procesie demokratyzacji Słowenii, pełniąc funkcję prezesa Słoweńskiego PEN Clubu w latach 1987-1991 i angażując się w różne manifestacje polityczne. W 1993 roku otrzymał Nagrodę Prešerena za swoje osiągnięcia literackie, a jego prace były tłumaczone na 21 języków, co przyczyniło się do jego międzynarodowej renomy.
Drago Jančar wciąż mieszka w Lublanie, kontynuując swoją działalność literacką i publicystyczną, pozostając jednym z najważniejszych głosów współczesnej Słowenii.
W 1974 roku Jančar został skazany na rok więzienia za "wrogą propagandę" po tym, jak przywiózł do Jugosławii książkę o masakrach w Kočevskim Rogu. Po trzech miesiącach spędzonych w więzieniu został ułaskawiony, a następnie odbył służbę wojskową w Serbii, gdzie doświadczył dalszej dyskryminacji z powodu swojego kryminalnego wyroku. Po wojsku powrócił do pracy w "Večer", ale tylko w roli administracyjnej, co skłoniło go do przeniesienia się do Lublany.
W Lublanie Jančar nawiązał kontakty z wieloma artystami i intelektualistami, którzy również krytykowali ówczesny reżim. W latach 1978-1980 pracował jako scenarzysta w wytwórni filmowej Viba Film. Jego adaptacja scenariusza Vitomila Zupana została jednak ocenzurowana, co skłoniło go do odejścia. Od 1981 roku jest redaktorem i sekretarzem w wydawnictwie Slovenska matica. W 1982 roku współtworzył czasopismo "Nova revija", które stało się istotnym głosem opozycji w Słowenii.
Jančar jest autorem licznych powieści, opowiadań i sztuk teatralnych, które zdobyły uznanie w kraju i za granicą. Jego proza, inspirowana modernizmem, często eksploruje temat konfliktu jednostki z instytucjami represyjnymi, takimi jak więzienia czy szpitale psychiatryczne. W swoich dziełach Jančar porusza również istotne wydarzenia i okoliczności w historii Europy Środkowej, co czyni go jednym z najważniejszych przedstawicieli słoweńskiej literatury.
Jančar aktywnie uczestniczył w procesie demokratyzacji Słowenii, pełniąc funkcję prezesa Słoweńskiego PEN Clubu w latach 1987-1991 i angażując się w różne manifestacje polityczne. W 1993 roku otrzymał Nagrodę Prešerena za swoje osiągnięcia literackie, a jego prace były tłumaczone na 21 języków, co przyczyniło się do jego międzynarodowej renomy.
Drago Jančar wciąż mieszka w Lublanie, kontynuując swoją działalność literacką i publicystyczną, pozostając jednym z najważniejszych głosów współczesnej Słowenii.
Ważne daty – kalendarium życia
- 1974 – Debiut literacki z powieścią 'Petintrideset stopinj'.
- 1974 – Aresztowanie za 'wrogą propagandę'.
- 1981 – Zatrudnienie w wydawnictwie Slovenska matica.
- 1987 – Zostaje prezesem słoweńskiego PEN Clubu.
- 1993 – Otrzymuje Nagrodę im. France Preąerna.
- 1994 – Otrzymuje Europejską Nagrodę za Krótką Prozę.
- 2000 – Nagroda Kresnik za powieść 'Katarina, pav in jezuit'.
Szkoły i studia – wykształcenie
- Szkoła / uczelnia
- Višja pravna šola w Mariborze
- Kierunek studiów
- Prawo
O twórczości – czym się zajmuje
- Zawód
- pisarz, dramaturg, eseista, dziennikarz
- Gatunki
- powieść, dramat, esej
- Styl pisania
- modernizm, postmodernizm
- O czym pisze (tematy)
- Konflikt jednostki z instytucjami, historia, tragikomedia.
- Skąd czerpał inspirację
- Boris Pahor
Czym się wyróżnia – charakterystyczne cechy
- ironia
- tragikomedia
- konflikt jednostki z instytucjami
Najważniejsze książki i dzieła
- Tytuł
- Galjot
- Tytuł oryginalny
- Galjot
- Rok wydania
- 1978
- Rodzaj
- powieść
- O czym jest
- Powieść o galernikach.
- Tytuł
- Severni sij
- Tytuł oryginalny
- Severni sij
- Rok wydania
- 1984
- Rodzaj
- powieść
- O czym jest
- Powieść o zorzach polarnych.
- Tytuł
- Posmehljivo poželenje
- Tytuł oryginalny
- Posmehljivo poželenje
- Rok wydania
- 1993
- Rodzaj
- powieść
- O czym jest
- Powieść o pragnieniach.
- Tytuł
- Zvenenje v glavi
- Tytuł oryginalny
- Zvenenje v glavi
- Rok wydania
- 1998
- Rodzaj
- powieść
- O czym jest
- Powieść o dźwiękach w głowie.
- Tytuł
- Katarina, pav in jezuit
- Tytuł oryginalny
- Katarina, pav in jezuit
- Rok wydania
- 2000
- Rodzaj
- powieść
- O czym jest
- Nagrodzona powieść.
Nagrody i wyróżnienia
- Nagroda im. France Preąerna (1993) – za wkład w kulturę
- Europejska Nagroda za Krótką Prozę (1994) – za 'Krótką prozę'
- Nagroda Kresnik (2000) – za 'Katarina, pav in jezuit'
Co o nim mówią – krytycy i czytelnicy
- Ocena krytyków
- Jančar jest uznawany za jednego z najwybitniejszych współczesnych słoweńskich pisarzy.
- Znaczenie dla kultury
- Jego prace miały znaczący wpływ na słoweńską literaturę i kulturę.

