Józef Zelkowicz – Biografia

Józef Zelkowicz (ur. 1897 w Konstantynowie Łódzkim, zm. we wrześniu 1944 w Auschwitz-Birkenau) był publicystą i archiwistą getta łódzkiego. Urodził się w zamożnej rodzinie chasydzkiej. W dzieciństwie uczęszczał do jesziw w Koźminku i w Błaszkach. W wieku 18 lat otrzymał tytuł rabina, jednak nie objął tego stanowiska. Podczas I wojny światowej zajmował się handlem w Błaszkach, a po wojnie został nauczycielem w szkole w Lutomiersku. W 1920 zadebiutował literacko w czasopiśmie „Żołnierz Polski”. W 1922 przeniósł się do Łodzi, gdzie pracował jako buchalter i publikował w językach żydowskich. Jego debiut w jidysz miał miejsce w 1925 roku. Zelkowicz był również reżyserem w kole teatralnym oraz członkiem YIVO, gdzie przygotował około 50 tys. haseł dotyczących żydowskich gmin. Po zajęciu Łodzi przez Niemców, dokumentował losy społeczności żydowskiej w getcie. Został deportowany do Auschwitz-Birkenau, gdzie zginął w 1944 roku

Gdzie i kiedy się urodził

Data
Miasto
Konstantynów Łódzki
Kraj
Polska

Śmierć – data i miejsce

Data
1944-09-01
Miasto
Auschwitz-Birkenau
Kraj
Polska
Wiek w chwili śmierci
47

Skąd pochodzi – narodowość i języki

Narodowość
Polska (Poland)
Języki
jidysz, polski

Życie prywatne – rodzina

Partner / małżonek
Sara Zelkowicz
Liczba dzieci
1
Dzieci (imiona)
Samuel Zelkowicz

Ważne daty – kalendarium życia

  • 1920 – Debiut literacki w czasopiśmie „Żołnierz Polski”
  • 1925 – Debiut w jidysz
  • 1940 – Rozpoczęcie pracy w archiwum Judenratu w Łodzi
  • 1944 – Deportacja do Auschwitz-Birkenau

O twórczości – czym się zajmuje

Zawód
publicysta, archiwista, nauczyciel
Gatunki
literatura jidysz, publicystyka
O czym pisze (tematy)
tematyka żydowska, folklor, etnografia

Najważniejsze książki i dzieła

Tytuł
Er tojt un zajne baglajt-momentn in der jidiszer etnografie un folklor
Rodzaj
artykuł
O czym jest
Śmierć i elementy jej towarzyszące w żydowskiej etnografii i folklorze
Tytuł
Bild funem jidysz – gezelszaftlechn lebn in a pojlisz sztetl in der 2er helft fun 19tn jorhundert
Rodzaj
artykuł
O czym jest
Obraz żydowskiego życia społecznego w polskim miasteczku w drugiej połowie XIX wieku
Tytuł
Notatki z getta łódzkiego 1941-1944
Rok wydania
2016
Rodzaj
publikacja
Tytuł
Piszący te słowa jest pracownikiem gettowej instytucji… „Z dziennika”
Rok wydania
2019
Rodzaj
publikacja
O czym jest
Zbiór pism z łódzkiego getta

Co o nim mówią – krytycy i czytelnicy

Ocena krytyków
Zelkowicz jest uznawany za ważną postać w dokumentacji kultury żydowskiej w Polsce
Znaczenie dla kultury
Jego prace przyczyniły się do zachowania pamięci o żydowskiej społeczności w Łodzi

Józef Zelkowicz – książki

3 książki