Romans licealny
Opis
Piotr Zaremba pokusił się o rzecz w naszej współczesnej literaturze niemal wyjątkową. I nie chodzi tylko o rozmach, z jakim w tej wielowątkowej powieści kreśli panoramę Polski lat 1987-1991. Kwestia w tym, że utkał ją z codziennych rozmów, drobnych zdarzeń, często zwyczajnych, pozornie nieistotnych sytuacji: z tego wszystkiego, co nabiera znaczenia dopiero, gdy spoglądamy wstecz, mając obraz całości. W odmalowaniu `życia na gorąco` z ówczesnej, szybko zmieniającej się perspektywy, pomógł mu pomysł tyleż prosty, co efektownie nośny.
Akcja powieści rozgrywa się w szkole, w `najsłabszym liceum w okolicy` na warszawskiej Pradze. Oczywiście, wraz z uczniami i nauczycielami odbywamy różne bliższe i dalsze wędrówki - do ich domów, do knajp, w których toczą się ideologiczne spory, na buzujący Uniwersytet, czy nawet w Tatry, gdzie klasa jedzie na wycieczkę. Ale to właśnie w owym liceum, w pokoju nauczycielskim, na lekcjach i we wszystkim, co dzieje się wokół szkoły, skupiają się jak w soczewce charaktery, postawy, oczekiwania i niepokoje trzech pokoleń Polaków: uczniów, ich rodziców oraz starszych i młodszych belfrów. Wpływ na zawarte tu doskonałe obserwacje miał zapewne fakt, że przecież autor sam był młodym nauczycielem i po studiach pracował w liceum... Życie szkolnego mikrokosmosu - z figurką Lenina, która w pewnym momencie znika z biurka wszechwładnej dyrektorki i pochodem pierwszomajowym, jednego roku ważnym, a następnego niemal zapomnianym - idealnie oddaje nasze życie czasów przełomu. Na plan pierwszy wysuwają się losy trzech kolegów - dziecinnego Remka, syna milicjanta, pewnego siebie Rawicza, syna handlowca, i tajemniczego Ferensa - oraz ich dwojga młodych nauczycieli: historyka Pawła, niedawno jeszcze studenta zaangażowanego w opozycyjną działalność, i polonistki Anny, wdającej się w tytułowy romans ze swym uczniem... Choć konkretnie osadzona w specyficznym momencie dziejowym (strajki w Nowej Hucie, `jaruzelskie` referendum, powrót `Solidarności`, debata Wałęsa-Miodowicz, premier Mazowiecki, prezydent Wałęsa), książka Zaremby nie jest na szczęście rozpolitykowana. Autor uniknął też schematycznych podziałów na dobrych, złych, głupich czy mądrych. Lecz także poza kontekstem historycznym `Licealny romans` stanowi poruszającą, ponadczasową opowieść o dojrzewaniu i wychowaniu, o dylematach młodości i dorosłości i o poszukiwaniu miłości.
Akcja powieści rozgrywa się w szkole, w `najsłabszym liceum w okolicy` na warszawskiej Pradze. Oczywiście, wraz z uczniami i nauczycielami odbywamy różne bliższe i dalsze wędrówki - do ich domów, do knajp, w których toczą się ideologiczne spory, na buzujący Uniwersytet, czy nawet w Tatry, gdzie klasa jedzie na wycieczkę. Ale to właśnie w owym liceum, w pokoju nauczycielskim, na lekcjach i we wszystkim, co dzieje się wokół szkoły, skupiają się jak w soczewce charaktery, postawy, oczekiwania i niepokoje trzech pokoleń Polaków: uczniów, ich rodziców oraz starszych i młodszych belfrów. Wpływ na zawarte tu doskonałe obserwacje miał zapewne fakt, że przecież autor sam był młodym nauczycielem i po studiach pracował w liceum... Życie szkolnego mikrokosmosu - z figurką Lenina, która w pewnym momencie znika z biurka wszechwładnej dyrektorki i pochodem pierwszomajowym, jednego roku ważnym, a następnego niemal zapomnianym - idealnie oddaje nasze życie czasów przełomu. Na plan pierwszy wysuwają się losy trzech kolegów - dziecinnego Remka, syna milicjanta, pewnego siebie Rawicza, syna handlowca, i tajemniczego Ferensa - oraz ich dwojga młodych nauczycieli: historyka Pawła, niedawno jeszcze studenta zaangażowanego w opozycyjną działalność, i polonistki Anny, wdającej się w tytułowy romans ze swym uczniem... Choć konkretnie osadzona w specyficznym momencie dziejowym (strajki w Nowej Hucie, `jaruzelskie` referendum, powrót `Solidarności`, debata Wałęsa-Miodowicz, premier Mazowiecki, prezydent Wałęsa), książka Zaremby nie jest na szczęście rozpolitykowana. Autor uniknął też schematycznych podziałów na dobrych, złych, głupich czy mądrych. Lecz także poza kontekstem historycznym `Licealny romans` stanowi poruszającą, ponadczasową opowieść o dojrzewaniu i wychowaniu, o dylematach młodości i dorosłości i o poszukiwaniu miłości.