Dialektyka Prawdy w myśli rosyjskiego renesansu religijno-filozoficznego

Cóż to jest prawda? Moment Piłatowego zapytania uwieczniony na obrazie Mikołaja Ge powraca w dialektycznym ruchu: nieustannego pytania o prawdę w rosyjskiej filozofii religijnej.

Książka Dialektyka Prawdy w myśli rosyjskiego renesansu religijno-filozoficznego stanowi próbę uchwycenia dwóch kategorii występujących w języku rosyjskim, a szczególnie obecnych w rosyjskiej myśli filozoficznej, którym odpowiada w języku polskim jedno słowo "prawda". Z jednej strony jest to termin istina, określany również jako prawda-istina. Istina ujmowana jest jako prawda wyższa, obiektywna, absolutna, niepodważalna, wieczna. Z drugiej strony jest to rosyjski termin prawda, oddawany także jako prawda-sprawiedliwość; tak rozumiana bywa prawda określana jako niższa, subiektywna, względna, podważalna, ludzka (odnoszona za każdym razem do ludzkiego bytu), przeciwstawiana kłamstwu i niesprawiedliwości.

Praca koncentruje się na eksplikacji kategorii istina jako tej, która ujmowana jest w horyzoncie prawdy, czyli w horyzoncie ludzkiego bytu, inaczej w horyzoncie anthropos, gdyż prawda-sprawiedliwość z tym ostatnim jest wiązana. Należy podkreślić, co istotne dla przedmiotu badań, że owa szczególna dychotomia rysująca się na gruncie kategoryzacji pojęcia wdziera się wraz z całokształtem specyfiki języka rosyjskiego (w którym wyraźne są dwa pola semantyczne, obrazujące przestrzeń znaczenia przywołanej kategorii) w obszar filozoficznego namysłu nad zagadnieniem prawdy. Owemu rosyjskiemu "podwójnemu" pojęciu istina - prawda odpowiada w innych językach europejskich (tak jak i w polskim) jedno słowo (pol. prawda, ang. truth, fr. vęritę czy niem. Wahrheit).