Dawny ustrój i rewolucja

Praca Tocqueville'a o rewolucji dotyczy nie tyle jej przebiegu, ile jej genealogii i przyczyn. Autor sięga do XV wieku, by pokazać, jak zmieniała się pozycja monarchy, arystokracji, a przede wszystkim na czym polega i do czego prowadzi wielki marsz równości. Dzieło to jest więc rozwinięciem i dopowiedzeniem tez już wcześniej formułowanych w "O demokracji w Ameryce". W "Dawnym ustroju i rewolucji" Tocqueville przedstawia swoją wizję wolności, politycznej roztropności i konsekwencji centralizmu administracyjnego. Jednak osią rozważań są pytania o przyczyny wybuchu rewolucji i jej skutki. Autor pokazuje, że rewolucja nie tyle tworzy nowy ustrój, ile wydobywa na jaw i petryfikuje gotowe już rozwiązania społeczne i instytu-cjonalne powstałe w łonie starego reżimu, że ciągłość wygrywa z retoryką gwałtownej prze-miany, z ideologią postępu i oświecenia. Ta praca stanowi klucz do wszelkiej socjologicznej refleksji nad problemem zmiany społecznej i rewolucji. Obok dzieł Marksa, Webera i Durk-heima należy do klasyki myśli socjologicznej.