Beskid Mały. Przewodnik wyd. 4

Radosław TruśBeskid Mały. PrzewodnikISBN: 978-83-8122-064-4Wydawca: Rewasz368 stron formatu B6, 69 zdjęć barwnych, 60 zdjęć oraz ilustracji czarno-białych w tekście, 10 planów i mapek, 7 panoram. Broszura szyta nićmi. Oprawa miękka ze skrzydełkami. Wydanie IV. Pruszków 2023"Beskid Mały to dziecko piękne, miłe, powabne i zajmujące, w dobra przyrodzone uposażone,uwagi, poznania i miłości godne, którego jedynym defektem, ściągającym nań niechęć niesłuszną, jest to, że jest niższe wzrostem od innej braci beskidzkiej".Kazimierz SosnowskiBeskid Mały — od zawsze niedoceniany w kręgach turystycznych. Nie posiada wysokich szczytów, skalistych turni, egzotycznych zabytków. Zwykle mijany jest w podróży w Beskid Śląski czy Żywiecki, przytłumiony sławą Baraniej czy Babiej Góry. Istny beskidzki kopciuszek.A jednak potrafi zadziwić stromizną swych stoków, wychodniami skalnymi, malowniczymi zbiornikami wodnymi, a nade wszystko wspaniałymi widokami zarówno na otaczające pasma górskie, jak i leżące u jego stóp pogórze.Przewodnik "Beskid Mały" obejmuje teren wieloboku wyznaczonego przez podgórskie miasta: Bielsko-Białą, Żywiec, Suchą Beskidzką, Wadowice, Andrychów. Zatem obejmuje swym zasięgiem także Czeretniki, czyli Pasmo Pewelskie i Grupę Żurawnicy, które to pasma geografowie najchętniej by widzieli w Beskidzie Makowskim (zwanym przez niektórych Średnim). Inni twierdzą, że Kotlina Rzycka to już Pogórze Śląskie, jeszcze inni w okolicach Mucharza widzieliby nawet Pogórze Wielickie, za to położoną na wschód od Skawy Jaroszowicką Górę włączają do Beskidu Małego. Gdy na dodatek uświadomimy sobie, że geologia traktuje Beskid Mały i Śląski jako całość, to już śmiało możemy powtórzyć za Sokratesem: Wiem, że NIC nie wiem.Autor zajął tedy stanowisko pragmatyczne i uznał za Beskid Mały obszar, nazywany tak przez turystów, rozpościerający się między dolinami Białej i Skawy i położony na północ od linii kolejowej Żywiec - Sucha.Opisano kolejno1. Grupę Magurki Wilkowickiej (909 m) z Czuplem (933 m) i Chrobaczą Łąką (828 m)2. Grupę Kocierza (879 m) z Żarem (761 m) i Pasemkiem Bukowskim3. Grupę Łamanej Skały (929 m) z Potrójną (884 m) i Pasemkiem Łysiny4. Masyw Leskowca (922 m) z Jaworzyną (Groń Jana Pawła II, 890 m) i Pasemkiem Bliźniaków5. Grupę Żurawnicy (734m). (Tu, niestety, boli brak wzmianki o Europejskim Biurze d/s Powiększania Wyobraźni z siedzibą w Kukowie)6. Czeretniki (Pasmo Pewelskie) z Bąkowem (766 m) i Gachowizną (758 m)Spis treściOd autoraTopografiaHydrografiaGeologiaJaskinieKlimatFloraFaunaZ kart historiiPrehistoria; Średniowiecze; Protestantyzm; Komorowscy i inne rody szlacheckie; Galicja; I wojna światowa; II Rzeczpospolita; II wojna światowa; Czasy powojenneZ życia luduOsadnictwo i sytuacja mieszkańców wsi; Etnografia; Gospodarowanie; Rzemiosło i przemysł; FolklorZbójnictwoHistoria turystykiKomunikacjaSzlakami Jana Pawła IIBeskidzki świat Emila ZegadłowiczaSZLAKI TURYSTYCZNEGrupa Magurki Wilkowickiej1 S. Bielsko-Biała Kopiec Lipnicki - przełęcz U Panienki2 N. Bielsko-Biała Kopiec Lipnicki - Gaiki - przełęcz Przegibek - Magurka Wilkowicka3 C. Bielsko-Biała Straconka - Cupel - Gaiki - Groniczki - przełęcz U Panienki4 S. Bielsko-Biała Straconka Podlas - przełęcz Przegibek5 Z. Bielsko-Biała Straconka - Magurka Wilkowicka6 Ż. Bielsko-Biała Straconka - Łysa Przełęcz - Rogacz - Magurka Wilkowicka 7 C. Bielsko-Biała Leszczyny - Łysa Góra - Łysa Przełęcz - Magurka Wilkowicka8 S. Bielsko-Biała Mikuszowice - Łysa Przełęcz9 C. Bielsko-Biała Mikuszowice - Rogacz - Magurka Wilkowicka1 0 S. Wilkowice - Rogacz - Magurka Wilkowicka1 1 Z. Wilkowice - Magurka Wilkowicka1 2 S. Wilkowice - Skała Czarownic - Magurka Wilkowicka1 3 C. Łodygowice - polana Przysłop - Wysokie Siodło1 4 Z. Łodygowice - przełęcz Klimczaki - Czernichów1 5 Ż. Mała Tresna - przełęcz Klimczaki - polana Przysłop1 6 N. Czernichów - Suchy Wierch - Wysokie Siodło - Czupel - Magurka Wilkowicka1 7 C. Międzybrodzie Bialskie - Wysokie Siodło1 8 Ż. Międzybrodzie Bialskie - Fliski - Magurka Wilkowicka1 9 N. Międzybrodzie Bialskie - osiedle Nowy Świat2 0 Z. Żarnówka Mała [zapora w Porąbce] - Żarnówka Duża - osiedle Nowy Świat - Nowy Świat - Gaiki2 1 Ż. Żarnówka Mała [zapora w Porąbce] - Chrobacza Łąka - przełęcz U Panienki 2 2 C. Żarnówka Mała [zapora w Porąbce] - Zasolnica - Chrobacza Łąka - przełęcz U Panienki2 3 N. Żarnówka Mała [zapora w Porąbce] - Kozy2 4 N Z. Porąbka - ruiny zamku Wołek2 5 Ż. Kozy - przełęcz U PanienkiGrupa Kocierza (Szerokiej)2 6 N Z. Oczków - Rozstaje pod Kościelcem2 7 Ż. Oczków Zadziele - Rozstaje pod Kościelcem2 8 N. Czernichów - Rozstaje pod Kościelcem - Jaworzyna - przełęcz Przysłop Cisowy2 9 S. Czernichów - Międzybrodzie Żywieckie3 0 Ż. Międzybrodzie Żywieckie - Rozdroże w Głębokim - Las Czarnoci - Rozstaje pod Kościelcem3 1 Z. Międzybrodzie Żywieckie - Przełęcz Isepnicka - Żar3 2 S. Międzybrodzie Żywieckie - Żar3 3 C. Żarnówka Mała [zapora w Porąbce] - Żar - Kiczera - Przełęcz Isepnicka - przełęcz Przysłop Cisowy - Kocierz - Błasiakówka [Przełęcz Kocierska]3 4 S. Kozubnik - rozstaje pod Żarem3 5 Ż. Porąbka - Kiczera3 6 Z. Żarnówka Mała [zapora w Porąbce] - Porąbka - Bukowski Groń - Przełęcz Bukowska - Przełęcz Targanicka (Beskid) - Błasiakówka [Przełęcz Kocierska]3 7 N. Porąbka - Bukowiec - Przełęcz Bukowska3 8 Ż. Targanice - Złota Góra - Przełęcz Bukowska3 9 Ż. Wielka Puszcza Roztoka - Przełęcz Bukowska4 0 Ż. Wielka Puszcza Roztoka - KiczeraGrupa Łamanej Skały4 1 Ż. Pracica - Rozstaje Anuli4 2 S. Praciaki - Potrójna 4 3 Ż. Targanice - Jawornica - Potrójna - Chatka "Pod Potrójną" - Rozstaje Anuli4 4 S. Nowa Wieś - Warownia nad Traktem - Przełęcz Kocierska4 5 C. Błasiakówka - Przełęcz Kocierska - Potrójna - Rozstaje Anuli4 6 Z. Błasiakówka - Kocierz Górny - Łysina - przełęcz Przystopek - Rozstaje Anuli4 7 N Z. Łękawica - Przykrzyca - Łysina 4 8 S. Ślemień - Pod Borem - Czarne Działy 4 9 N. Ślemień - przełęcz Przydawki - polana Gałasie - przełęcz Przystopek - Rozstaje Anuli 5 0 Ż. Las - dolina Dusicy - Grota Komonieckiego - Rozstaje Anuli 5 1 Z. Krzeszów Dolny - Smrekowica - Rozstaje Anuli Masyw Leskowca i Pasemko Bliźniaków5 2 C. Schronisko PTTK na Leskowcu - Leskowiec - przełęcz Beskidek - Rozstaje Anuli5 3 S. Rzyki Jagódki - Przełęcz Midowicza - schronisko PTTK na Leskowcu 5 4 Z. Andrychów - Panienka - Gancarz - Groń Jana Pawła II - schronisko PTTK na Leskowcu 5 5 S. Inwałd - Przełęcz Biadasowska - Zagórnik - Kamień (Grapa) - Rzyki 5 6 Ż. Inwałd - Panienka - Ostry Wierch - przełom Choczenki w Kaczynie 5 7 N. Wadowice - Przełęcz Panczakiewicza - Ponikiew - Przełęcz pod Gancarzem - Groń Jana Pawła II — schronisko PTTK na Leskowcu5 8 S. Wadowice - Goryczkowiec - Gorzeń Górny - Grapa - Czartak5 9 Ż. Gorzeń Górny - Iłowiec - Łysa Góra - Przełęcz Panczakiewicza - Bliźniaki - przełom Choczenki w Kaczynie6 0 Ż. Czartak - Żar - Królewizna - schronisko PTTK na Leskowcu 6 1 Z. Jamnik - Suszyce - Królewizna - schronisko PTTK na Leskowcu6 2 Ż. Mucharz - Jedlicznik - Gronie6 3 S. Śleszowice - Gronie - Makowe Rozstaje6 4 N. Tarnawa Górna - Makowe Rozstaje - Makowa Góra - schronisko PTTK na Leskowcu6 5 C. Krzeszów Górny - Harańczykowa Góra - schronisko PTTK na Leskowcu 6 6 Ż. Krzeszów Dolny - Leskowiec - schronisko PTTK na Leskowcu Grupa Żurawnicy6 7 C. Zembrzyce - Koźle - Żmijowa - Żurawnica - Krzeszów Górny6 8 N Z. Sucha Beskidzka - Jasień - Koźle6 9 Z. Sucha Beskidzka - Lipska Góra - przełęcz Lipie - Gołuszkowa Góra - Żurawnica - Krzeszów Dolny7 0 N. Stryszawa - Krzeszów Górny7 1 S. Stryszawa - Górki - Krzeszów Górny7 2 N Z. Lachowice Centrum - Bacowa Przełączka - Kuków - Kukowska Gajka - KrzeszówCzeretniki (Pasmo Pewelskie) 7 3 Ż. Ślemień - Kocurowa Przełączka - Kocońskie Gronie - przełęcz Marcoki - Przełęcz Kocońska - Las7 4 N. Ślemień - Gachowizna - Hucisko7 5 N Z. Żywiec Sporysz - Kocurowska Góra - dolina Moszczanki - Rychwałd - Przełęcz Rychwał