EBOOK Umowa zrzeczenia się dziedziczenia w polskim prawie cywilnym
Opis
Monografia stanowi kompleksowe opracowanie problematyki zrzeczenia się dziedziczenia, które zyskuje na znaczeniu. Umowa ta nie jest wprawdzie zawierana szczególnie często, ale jest to instytucja znana i stosowana w praktyce, dzięki której spadkodawca i spadkobierca mogą osiągnąć różnorakie ważne cele. Szereg kwestii związanych z tą umową, w szczególności odnoszących się do zakresu dyspozycyjności stron co do jej kształtu, budzi jednak poważne wątpliwości. Wraz z rosnącym szybko znaczeniem prawa spadkowego pojawia się potrzeba dokładniejszego zbadania możliwości, które daje ta konstrukcja prawna.
W książce zawarto rozważania odnoszące się do praktycznych aspektów umowy zrzeczenia się dziedziczenia, takich jak:
podmioty i treść tej umowy,
samodzielność zrzeczenia się dziedziczenia,
skutki zrzeczenia się dziedziczenia,
sposoby, w jaki można zmodyfikować czy też uchylić skutki zrzeczenia się dziedziczenia.
W opracowaniu przedstawiono również analizę umowy przez pryzmat przepisów prawa prywatnego międzynarodowego i unijnego. Omówiono polską literaturę prawniczą i orzecznictwo dotyczące zrzeczenia się dziedziczenia, przy czym bardzo wyraźnie zaznaczono, które poglądy można uznać za utrwalone, dominujące, a które są mniejszościowe czy przebrzmiałe.
Publikacja przeznaczona jest dla sędziów, notariuszy, adwokatów, radców prawnych, oraz aplikantów tych zawodów. Zainteresuje także pracowników naukowych i studentów prawa.
Wykaz skrótów 9
Wprowadzenie 15
Rozdział IUstawowy zakaz zawierania umów o spadek po osobie żyjącej 291. Pojęcie i uzasadnienie zakazu zawierania umów o spadek po osobie żyjącej 292. Zakres zakazu zawierania umów o spadek po osobie żyjącej 412.1. Umowy dotyczące spadku dopuszczalne według obowiązującego w Polsce porządku prawnego 412.2. Umowy o spadek a prawo prywatne międzynarodowe 432.3. Umowy o spadek a prawo unijne 54
Rozdział IIRegulacja umowy zrzeczenia się dziedziczenia w prawie polskim oraz w innych systemach prawnych 651. Regulacja umowy zrzeczenia się dziedziczenia na ziemiach polskich przed wejściem w życie kodeksu cywilnego oraz w kodeksie cywilnym 651.1. Stan prawny przed rokiem 1918 651.2. Stan prawny w latach 1918-1946 661.3. Dekret z dnia 8 października 1946 r. - Prawo spadkowe 721.4. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny 802. Regulacja umowy zrzeczenia się dziedziczenia w innych systemach prawnych 832.1. Uwagi ogólne 832.2. Ujęcie zrzeczenia się dziedziczenia w prawie niemieckim, austriackim, szwajcarskim i węgierskim 852.2.1. Prawo niemieckie 852.2.2. Prawo austriackie 932.2.3. Prawo szwajcarskie 952.2.4. Prawo węgierskie 106
Rozdział IIIPrzedmiot i strony umowy zrzeczenia się dziedziczenia 1101. Przedmiot umowy zrzeczenia się dziedziczenia 1101.1. Czy przedmiotem zrzeczenia się dziedziczenia jest prawo podmiotowe dziedziczenia? 1111.2. Czy przedmiotem zrzeczenia się dziedziczenia jest ekspektatywa prawa podmiotowego dziedziczenia? 1372. Dopuszczalność warunku i terminu w umowie zrzeczenia się dziedziczenia 1443. Strony umowy zrzeczenia się dziedziczenia 1564. Zakres zdolności do czynności prawnych wymagany do zawarcia umowy zrzeczenia się dziedziczenia 1685. Zawarcie umowy zrzeczenia się dziedziczenia przez pełnomocnika 173
Rozdział IVCharakter prawny umowy zrzeczenia się dziedziczenia 1861. Uwagi ogólne 1862. Cechy szczególne umowy zrzeczenia się dziedziczenia 1902.1. Umowa zrzeczenia się dziedziczenia a czynności prawne zobowiązujące i rozporządzające 1912.2. Umowa zrzeczenia się dziedziczenia a czynności prawne konsensualne i realne 1982.3. Umowa zrzeczenia się dziedziczenia a czynności prawne formalne i nieformalne 1992.4. Umowa zrzeczenia się dziedziczenia a czynności prawne między żyjącymi (inter vivos) i na wypadek śmierci (mortis causa) 2072.5. Umowa zrzeczenia się dziedziczenia a czynności prawne rozrządzające 2152.6. Umowa zrzeczenia się dziedziczenia a czynności prawne przysparzające oraz nieprowadzące do przysporzenia 2202.7. Umowa zrzeczenia się dziedziczenia a czynności prawne kauzalne i abstrakcyjne 2232.8. Umowa zrzeczenia się dziedziczenia a czynności prawne odpłatne i nieodpłatne 2263. Wykładnia umowy zrzeczenia się dziedziczenia 2354. Funkcje zrzeczenia się dziedziczenia 2415. Umowa zrzeczenia się dziedziczenia a odrzucenie spadku 2456. Umowa zrzeczenia się dziedziczenia jako samodzielna czynność prawna 252
Rozdział VSkutki zrzeczenia się dziedziczenia 2641. Uwagi ogólne 2641.1. Skutki wobec zrzekającego się dziedziczenia 2641.2. Skutki wobec zstępnych zrzekającego się 2791.3. Skutki wobec innych osób 2862. Problem dopuszczalności częściowego zrzeczenia się dziedziczenia 2932.1. Uwagi ogólne 2932.2. Dopuszczalność zrzeczenia się ułamkowej części spadku (udziału w spadku) 2952.3. Dopuszczalność zrzeczenia się określonych składników wchodzących w skład spadku 3113. Problem dopuszczalności zrzeczenia się jedynie prawa do zachowku bądź jego części 3204. Problem dopuszczalności zrzeczenia się dziedziczenia na korzyść osoby trzeciej 3355. Problem dopuszczalności zrzeczenia się zachowku bądź jego części na rzecz osoby trzeciej 3566. Problem dopuszczalności zrzeczenia się dziedziczenia z zastrzeżeniem prawa do zachowku 357
Rozdział VIUchylenie skutków zrzeczenia się dziedziczenia 3631. Umowne uchylenie skutków zrzeczenia się dziedziczenia 3651.1. Umowa między tym, kto zrzekł się dziedziczenia, a tym, po kim się dziedziczenia zrzeczono (art. 1050 k.c.) 3651.2. Dopuszczalność zmiany (modyfikacji) umowy o zrzeczenie się dziedziczenia 3701.3. Dopuszczalność częściowego uchylenia zrzeczenia się dziedziczenia 3712. Uchylenie skutków zrzeczenia się dziedziczenia z powodu wad oświadczenia woli 3772.1. Błąd a umowa zrzeczenia się dziedziczenia 3812.2. Podstęp a umowa zrzeczenia się dziedziczenia 3842.3. Groźba a umowa zrzeczenia się dziedziczenia 3882.4. Pozorność a umowa zrzeczenia się dziedziczenia 3932.5. Brak świadomości albo swobody powzięcia decyzji i wyrażenia woli a umowa zrzeczenia się dziedziczenia 3972.6. Wady oświadczenia woli a zawarcie umowy zrzeczenia się dziedziczenia przez przedstawiciela ustawowego oraz pełnomocnika 4052.7. Skutki zawarcia umowy zrzeczenia się dziedziczenia pod wpływem wad oświadczenia woli 4073. Powołanie zrzekającego się do dziedziczenia w testamencie 414
Rozdział VIIPostulaty de lege ferenda 418
Podsumowanie 427
Wykaz aktów prawnych 431
Wykaz orzeczeń 435
Bibliografia 439