Szlak Tatarski. Miniprzewodnik. eBook

Miniprzewodnik Wydawnictwa Bezdroża opisujący najważniejsze atrakcje turystyczne miasta bądź regionu. Poznasz historię miejsca, przeczytasz opisy atrakcji turystycznych i (najważniejsze dla turysty) informacje praktyczne: co warto zobaczyć, gdzie szukać noclegu i jak dojechać w miejsce, którego nie można pominąć zwiedzając okolicę. Zapraszamy na wycieczkę!

Szlak tatarskiPograniczne tereny między Biebrzą a Narwią to wyjątkowy obszar w skali kraju. Wielokulturową mozaikę etniczną wzbogacają tu Tatarzy. Choć dziś trudno ich wypatrzeć wśroacute;d innych mieszkańcoacute;w regionu, świadectwem muzułmańskiej kultury są meczety we wsiach Bohoniki i Kruszyniany. Jadąc z jednej miejscowości do drugiej, warto zahaczyć o ciekawe Krynki, ktoacute;re zachowały kilka interesujących zabytkoacute;w i wiejący nostalgią klimat pogranicza. Na tutejsze bezdroża najlepiej wyruszyć z Sokoacute;łki - bądź co bądź metropolii w skali mikroregionu.

nbsp;

Tatarzy w Polsce
Twoacute;rcą osadnictwa tatarskiego w Wielkim Księstwie Litewskim był Witold, panujący w latach 1392-1430. Osadnicy rekrutowali się spośroacute;d uchodźcoacute;w ze Złotej Ordy, a po bitwie pod Grunwaldem, w ktoacute;rej wziął udział hufiec tatarski, roacute;wnież z Krymu. Proacute;cz dobrowolnych przesiedleńcoacute;w, na Litwę trafiali roacute;wnież jeńcy. Książę osadzał ich na pograniczu z państwem krzyżackim, w zasięgu grodoacute;w w Trokach, Wilnie, Grodnie czy Nowogroacute;dku.
W XV i XVI w. liczba Tataroacute;w rosła. W tym czasie utrwalił się podział na Tataroacute;w gospodarskich (arystokrację mającą prawa szlachty, bez udziału w życiu politycznym) i prostych Tataroacute;w-Kozakoacute;w. Obie grupy obowiązywała służba wojskowa, ktoacute;ry to obowiązek stopniowo zanikał na skutek przechodzenia na służbę zaciężną (opłacaną ze skarbu państwa). W pierwszych latach XVII w. sejm zabronił opłacania służby z publicznej kasy, co - wraz z sytuacją polityczną i religijną - skończyło się w 1672 r. buntem lipkoacute;w (tak zwano Tataroacute;w z Podola i Wołynia). Przejście chorągwi tatarskich (koronnych, chorągwie litewskie pozostały lojalne) na stronę turecką opisał w Panu Wołodyjowskim Henryk Sienkiewicz. Przywoacute;dcę buntu, rotmistrza Aleksandra Kryczyńskiego, Turcy mianowali bejem Baru. Jan III Sobieski, aby załagodzić sytuację, rozpoczął rokowania z Tatarami, ktoacute;rzy jak się okazało nie byli zadowoleni z tureckiej służby. Sejm ogłosił amnestię dla powracających pod sztandar Rzeczypospolitej hufcoacute;w, potwierdzając dotychczasowe przywileje i obiecując w zamian nadania ziemskie. Właśnie oacute;wczesne nadania dały początek osadnictwu w Kruszynianach i Bohonikach.
Oproacute;cz prowadzenia gospodarstw, Tatarzy parali się żołnierką, uczestnicząc we wszystkich bataliach narodowych, łącznie z powstaniami. Z tej społeczności wywodzili się bliscy wspoacute;łpracownicy Joacute;zefa Piłsudskiego, PPS-owcy: Aleksander Sulkiewicz i Stefan Bielak. Wojskowe tradycje tatarskie odbudowywano jeszcze po odzyskaniu niepodległości. Pułk ułanoacute;w walczył w wojnie z bolszewikami, w 1936 r. w Wilnie stworzono szwadron tatarski. Mieszkający w Polsce Tatarzy stopniowo się polonizowali. Wielu, tak jak ich białoruscy i polscy sąsiedzi, emigrowała do większych ośrodkoacute;w. Spore skupiska tatarskiej społeczności powstały w Białymstoku, Sokoacute;łce, a na skutek przesiedleń z ziem włączonych do ZSRR, roacute;wnież w Gdańsku i w Gorzowie Wielkopolskim.
Obecnie mieszka w Polsce ok. 4 tys. osoacute;b pochodzenia tatarskiego, ktoacute;re można uznać za grupę etniczną. Działa Muzułmański Związek Religijny w RP, na czele ktoacute;rego stoi mufti Tomasz Miśkiewicz, oraz świecki Związek Tataroacute;w Polskich. Osoby o tatarskich korzeniach trudno jednak odroacute;żnić. Ich religijność odbiega od muzułmańskiego kanonu pobożności. Jednak tradycyjne doroczne święta obchodzone na Podlasiu pomagają utrzymać poczucie wspoacute;lnoty.