EBOOK Ubezpieczenia wobec wyzwań XXI wieku

Ubezpieczenie jako urządzenie gospodarcze funkcjonuje od bardzo dawna, a konkretnie
pierwsze formy pojawiły się w dalekiej starożytności. We współczesnych czasach
w wielu krajach w ramach rynków finansowych działają rozwinięte w różnym stopniu rynki ubezpieczeniowe. Ryzyko, które towarzyszy człowiekowi od zarania dziejów i które dało początek zorganizowania instytucji ubezpieczenia, występuje ciągle i jednocześnie na skutek rozwoju cywilizacyjnego, rozwoju technologicznego, zmieniających się procesów demograficznych pojawiają się nowe kategorie ryzyka, które mogą być przedmiotem ubezpieczenia. Wobec zmieniającego się otoczenia rynek ubezpieczeniowy dostosowuje się i proponuje nowe produkty ubezpieczeniowe.

Jednocześnie, zakłady ubezpieczeń z obowiązku muszą dbać o bezpieczeństwo finansowe swoich klientów, aby nie podważyć podstawowej zasady realności ochrony ubezpieczeniowej. Wszystkie te zjawiska można zaliczyć do obszarów badawczych
środowiska akademickiego zajmującego się problematyką ubezpieczeniową. Ponadto nowe tendencje, które pojawiają się w systemach emerytalnych, wywołane starzeniem się społeczeństw i niewydolnością repartycyjnego systemu emerytalnego, a równocześnie pojawiającymi się kryzysami na rynkach finansowych generują cały szereg problemów badawczych, które są również w zasięgu zainteresowań wielu środowisk akademickich. Funkcjonujący w Polsce od przeszło 10 lat nowy system emerytalny budzi różne kontrowersyjne dyskusje i skłania do wstępnej oceny, a zagadnienia te wiążą się z funkcjonowaniem systemu ubezpieczeń społecznych, a w tym również z finansowaniem ochrony zdrowia.
Jak widać tematyka badawcza obejmująca bardzo szeroko rozumiane ubezpieczenia od strony teoretycznej, jak również praktyki ubezpieczeniowej jest niezwykle obszerna. Wszystkie te problemy są zawarte w przygotowanej pracy. Praca zawiera
56 artykułów naukowych, które powstały w różnych ośrodkach akademickich. Wyróżnić tu można następujące problemy, które nurtowały badaczy, a które są niezwykle aktualne i związane są z funkcjonowaniem rynku ubezpieczeniowego, jak również wynikają z otoczeniem i zapotrzebowaniem na usługę ubezpieczeniową:
* Analiza rynku ubezpieczeniowego i nowe tendencje,
* Nowe produkty ubezpieczeniowe,
* Finanse i rachunkowość zakładów ubezpieczeń,
* Świadomość ubezpieczeniowa,
* Pośrednictwo ubezpieczeniowe,
* Ubezpieczenia zdrowotne,
* Ubezpieczenia dla przedsiębiorstw,
* Ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej i komunikacyjne,
* Zmiany w procesach demograficznych,
* Nowe tendencje w systemach emerytalnych,
* Analiza części kapitałowej systemu emerytalnego, ze szczególnym uwzględnieniem funkcjonowania OFE w Polsce,
* Metody aktuarialne, w tym kalkulacja składek ubezpieczeniowych,
* Zastosowanie metod analizy statystycznej w ubezpieczeniach.
Wstęp   11

Katarzyna Barczuk, Ewa Łukasik: Formy zabezpieczenia emerytalnego w wybranych krajach europejskich   13
Teresa H. Bednarczyk: Działalność sektora ubezpieczeniowego a wzrost gospodarczy   23
Anna Bera, Dariusz Pauch: Programy edukacyjne jako instrument zwiększania świadomości ubezpieczeniowej w zakresie przestępczości ubezpieczeniowej   31
Jacek Białek: Ocena grupowa w analizie Otwartych Funduszy Emerytalnych   40
Sylwia Bożek: Czynności monitorujące i kontrolne w procesie zarządzania ryzykiem w przedsiębiorstwie ubezpieczeniowym   51
Anna Celczyńska: Należności od ubezpieczających z umów ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych   60
Magdalena Chmielowiec-Lewczuk: Problemy kalkulacji kosztów zakładów ubezpieczeń na tle powiązań w grupach finansowych   68
Dominika Cichońska: Rola ubezpieczeń w zarządzaniu ryzykiem w zakładach opieki zdrowotnej   78
Krystyna Ciuman: Zakłady ubezpieczeń a inne instytucje pośrednictwa finansowego w Polsce w latach 2005–2009   87
Tadeusz Czernik: O pewnym sformułowaniu zagadnienia ruiny   94
Teresa Czerwińska: Uwarunkowania polityki dywidend spółek ubezpieczeniowych   106
Robert Dankiewicz: Determinanty rozwoju rynku ubezpieczeń kredytu kupieckiego w Polsce   116
Beata Dubiel: Ubezpieczeniowe aspekty ryzyka ekologicznego   126
Roman Garbiec: Ryzyko starości jako element konstruowania systemów emerytalnych w Unii Europejskiej   135
Waldemar Glabiszewski: Znaczenie innowacji technologicznych w działalności ubezpieczeniowej   146
Łukasz Gwizdała: Możliwości analizy systemów bonus-malus w świetle procesów Markowa   156
Magdalena Homa: Kalkulacja składki w inwestycyjnych ubezpieczeniach na życie typu unit-linked   168
Beata Jackowska: Charakterystyka wybranych metod wyrównywania tablic trwania życia – wnioski dla zastosowań aktuarialnych   179
Beata Jackowska, Tomasz Jurkiewicz, Ewa Wycinka: Grupowe ubezpieczenia na życie w sektorze MSP   190
Marietta Janowicz-Lomott: Produkty strukturyzowane w formie ubezpieczeń w Polsce   201
Anna Jędrzychowska, Ewa Poprawska: Próba zidentyfikowania czynników mających wpływ na wysokość składki przypisanej brutto w ubezpieczeniach komunikacyjnych w Polsce   213
Tomasz Jurkiewicz, Agnieszka Pobłocka: Ocena praktycznych metod szacowania rezerwy IBNR w ubezpieczeniach majątkowych   222
Piotr Kania: Specjalistyczne fundusze inwestycyjne otwarte jako forma zewnętrznego zarządzania ubezpieczeniowymi funduszami kapitałowymi zakładów ubezpieczeń na życie   232
Robert Kurek: Uprawnienia organów nadzoru w zakresie kontroli wypłacalności – ujęcie w Solvency II   241
Jacek Lisowski: Rola biegłego rewidenta w ocenie gospodarki finansowej ubezpieczyciela – unormowania prawne   250
Jerzy Łańcucki: Przesłanki i kierunki zmian w regulacjach dotyczących pośrednictwa ubezpieczeniowego   258
Krzysztof Łyskawa: Zagrożenie równowagi odszkodowania i szkody w obowiązkowych ubezpieczeniach mienia   267
Aleksandra Małek: Obowiązki banku jako ubezpieczającego w świetle Rekomendacji Dobrych Praktyk Bancassurance   277
Piotr Manikowski: Rynek ubezpieczeń w Polsce a cykle underwritingowe   286
Dorota Maśniak: Ubezpieczyciel jako główne ogniwo transgranicznego systemu ochrony ofiar wypadków drogowych   295
Artur Mikulec: Efektywność systemów emerytalnych krajów UE i EFTA w latach 2005–2008   305
Aniela Mikulska: Małe i średnie przedsiębiorstwa jako odbiorcy usług ubezpieczeniowych   316
Marek Monkiewicz: Jednolity rynek ubezpieczeniowy UE w warunkach globalnego kryzysu finansowego 2007–2009 – pomoc publiczna a wspólnotowe reguły konkurencji   325
Joanna Niżnik: Reforma systemów emerytalnych Ameryki Łacińskiej na przykładzie Chile i Argentyny   335
Magdalena Osak: Medyczne konto oszczędnościowe jako mechanizm finansowania ochrony zdrowia   344
Dorota Ostrowska: Kapitał międzynarodowy a dostęp do produktów ubezpieczeniowych strategicznych dla rozwoju gospodarki polskiej   352
Anna Ostrowska-Dankiewicz: Polisa strukturyzowana jako forma inwestycji alternatywnej na rynku polskim   362
Renata Pajewska-Kwaśny: Perspektywy rozwoju tradycyjnych i nowatorskich form sprzedaży ubezpieczeń w Polsce – cz. I   373
Monika Papież: Analiza przyczynowości na rynku ubezpieczeń życiowych w latach 2003–2010   383
Agnieszka Pawłowska: Ubezpieczenie business interruption w zarządzaniu ryzykiem przerw w działalności gospodarczej   394
Krzysztof Piasecki: Rozmyte zbiory probabilistyczne w rachunku aktuarialnym   402
Piotr Pisarewicz: Rola funduszy inwestycyjnych w rozwoju programów emerytalnych w USA   409
Ryszard Pukała: Procesy integracyjne rynków ubezpieczeniowych krajów Europy Środkowej i Wschodniej   416
Małgorzata Rutkowska-Podołowska, Nina Szczygieł: Medical savings account as a funding mechanism for health   426
Grażyna Sordyl: Rola i działalność holenderskiego funduszu gwarancyjnego (College voor Zorgverzekeringen CVZ) w obszarze prywatnych ubezpieczeń zdrowotnych   435
Ewa Spigarska: Sprawozdanie finansowe zakładu ubezpieczeń a Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej w świetle wprowadzanych zmian   445
Elżbieta Izabela Szczepankiewicz, Maria Kiedrowska: Organizacja