EBOOK Imigranci i uchodźcy w Unii Europejskiej
Opis
Humanizacja polityki imigracyjnej i azylowej
W niniejszej pracy podjęto próbę odpowiedzi na dwa główne pytania. Jak przebiega rozwój polityki imigracyjnej i azylowej Unii Europejskiej w kontekście podstawowych praw imigrantów i uchodźców i czy można mówić o humanizacji tego rozwoju? Jakie wyzwania dla polityki imigracyjnej i azylowej dostrzega Kościół katolicki, analizując sytuację imigrantów i uchodźców na świecie i na ile odnoszą się one do polityki unijnej?
Wstęp9
Rozdział I. Migracje w Europie17
1.1. Przyczyny migracji18
1.2. Emigracje zarobkowe na przełomie XIX i XX w.20
1.3. Migracje w Europie Zachodniej po II wojnie światowej do 1973 r.24
1.4. Imigracje w latach 1973-201127
1.5. Przyszłość imigracji w Unii Europejskiej28
Rozdział II. Ewolucja polityki imigracyjnej i azylowej UE33
2.1. Swobodny przepływ osób34
2.1.1. Wysiłki na rzecz likwidowania kontroli na granicach Wspólnoty34
2.1.2. Instrumenty gwarantujące bezpieczeństwo po zniesieniu kontroli granic37
2.2. Budowanie wspólnej polityki imigracyjnej i azylowej38
2.2.1. Traktat z Maastricht (1992)38
2.2.2. Traktat Amsterdamski (1997)39
2.2.3. Rada Europejska w Tampere (1999)40
2.3. Rozwój praw uchodźców na szczytach Rady Europejskiej42
2.3.1. Szczyt Rady Europejskiej w Nicei (2000)42
2.3.2. Szczyt Rady Europejskiej w Laeken (2001)42
2.3.3. Szczyt Rady Europejskiej w Sewilli (2002)43
2.3.4. Program Haski (2004)44
2.4. Prawa obywateli Unii i członków ich rodzin na terytorium innych państw członkowskich45
2.5. Harmonizacja polityki Unii Europejskiej w obszarze migracji zarobkowych - Zielona Księga (2005)47
2.6. Dalszy rozwój wspólnotowej polityki swobodnego przepływu osób oraz polityki migracyjnej i azylowej - Traktat z Lizbony (2007)49
2.7. Europejski pakt o imigracji i azylu i Program Sztokholmski - otwarta i bezpieczna Europa51
2.7.1. Europejski pakt o imigracji i azylu (2008)52
2.7.2. Program Sztokholmski - otwarta i bezpieczna Europa (2009)54
2.8. Układ z Schengen - polskie doświadczenia56
Rozdział III. Migracje legalne71
3.1. Migracje a rozwój według ONZ72
3.2. Migracje a rozwój według UE75
3.3. Imigranci zarobkowi - stereotypy77
3.4. Korzyści ekonomiczne krajów wysyłających89
3.5. Dylematy krajów wysyłających93
3.5.1. Drenaż mózgów93
3.5.2. Rozłąka rodzinna na przykładzie eurosieroctwa w Polsce98
3.6. Łączenie rodzin108
Rozdział IV. Migracje nielegalne115
4.1. Kwestie terminologiczne116
4.2. Nielegalna imigracja i przemyt w USA117
4.3. Nielegalna imigracja w Europie123
4.4. Przemyt i handel ludźmi127
4.5. Dokumenty UE dotyczące nielegalnej imigracji135
4.6. Reakcja państw UE na napływ uchodźców z Afryki w 2011 r.147
Rozdział V. Uchodźcy153
5.1. Uchodźcy w Europie i na świecie154
5.2. Konwencja Genewska (1951)156
5.2.1. Wprowadzenie156
5.2.2. Interpretacja przepisów Konwencji157
5.3. Protokół Nowojorski (1967)160
5.4. Azyl w Konwencji Wykonawczej Układu z Schengen (1990)160
5.5. Konwencja Dublińska (1990)161
5.6. Rozwój polityki azylowej po Traktacie Amsterdamskim164
5.7. Rozporządzenie Rady (WE) NR 343/2003 Dublin II167
5.8. Inne dokumenty UE w sprawie polityki azylowej170
5.9. Uchodźcy w Wielkiej Brytanii - analiza wybranych kazusów177
5.9.1. Uchodźcy z Kosowa178
5.9.2. Kazusy z BBC183
5.9.3. Raport Oxfam i Uniwersytetu Swansea191
Rozdział VI. Polska polityka imigracyjna i azylowa195
6.1. Migracje przed 1989 r.196
6.2. Imigracje i azyl po 1989 r.197
6.3. Instytucje odpowiedzialne za realizację polityki imigracyjnej i azylowej201
6.4. Ustawodawstwo imigracyjne i azylowe204
6.5. Ośrodki dla uchodźców - wywiady213
6.6. Organizacje pozarządowe219
6.6.1. Rodzaj organizacji219
6.6.2. Wywiady220
6.6.2.1. Caritas221
6.6.2.2. La Strada225
6.6.2.3. Stowarzyszenie Interwencji Prawnej227
6.6.2.4. Amnesty International231
6.6.2.5. Fundacja "Ocalenie"234
6.7. Abolicja. Relokacja i przesiedlenia236
Rozdział VII. Kościół katolicki w obronie praw imigrantów i uchodźców251
7.1. Uchodźcy świata pod koniec XX i na początku XXI w. - wybrane przykłady252
7.2. Katolicka nauka społeczna nt. imigrantów i praw człowieka - wprowadzenie257
7.3. Oświadczenia przedstawicieli Stolicy Apostolskiej przy ONZ na temat bieżących problemów migrantów i uchodźców pod koniec XX w.259
7.3.1. Dramatyczna sytuacja uchodźców260
7.3.2. Ochrona kobiet i dzieci uchodźców263
7.3.3. Prawo do łączenia rodzin266
7.3.4. Prawo do azylu266
7.3.5. Zasada non-refoulement268
7.3.6. Prawo do dobrowolnego powrotu270
7.3.7. Ochrona uchodźców: Podstawowy obowiązek UNHCR273
7.3.8. Obowiązek solidarności273
7.3.9. Migracje i prawa człowieka277
7.3.10. Pracownicy o nieuregulowanej sytuacji278
7.4. Oświadczenia Stałego Przedstawiciela Stolicy Apostolskiej przy ONZ (2002-2010)280
7.4.1.Oświadczenia abpa Celestino Migliore280
7.4.2. Oświadczenia abpa Francisa Chullikatta289
7.5. Światowy Dzień Migranta i Uchodźcy291
7.6. Biuro COMECE w Brukseli294
Wnioski301
Aneks: Fragmenty orędzi Jana Pawła II i Benedykta XVI na Światowy Dzień Migranta i Uchodźcy313
1. Orędzia Jana Pawła II315
2. Orędzia Benedykta XVI336
Bibliografia345
Wykaz tabel, ramek i map359
Summary361
Indeks rzeczowy (wybrane zagadnienia)365
W niniejszej pracy podjęto próbę odpowiedzi na dwa główne pytania. Jak przebiega rozwój polityki imigracyjnej i azylowej Unii Europejskiej w kontekście podstawowych praw imigrantów i uchodźców i czy można mówić o humanizacji tego rozwoju? Jakie wyzwania dla polityki imigracyjnej i azylowej dostrzega Kościół katolicki, analizując sytuację imigrantów i uchodźców na świecie i na ile odnoszą się one do polityki unijnej?
Wstęp9
Rozdział I. Migracje w Europie17
1.1. Przyczyny migracji18
1.2. Emigracje zarobkowe na przełomie XIX i XX w.20
1.3. Migracje w Europie Zachodniej po II wojnie światowej do 1973 r.24
1.4. Imigracje w latach 1973-201127
1.5. Przyszłość imigracji w Unii Europejskiej28
Rozdział II. Ewolucja polityki imigracyjnej i azylowej UE33
2.1. Swobodny przepływ osób34
2.1.1. Wysiłki na rzecz likwidowania kontroli na granicach Wspólnoty34
2.1.2. Instrumenty gwarantujące bezpieczeństwo po zniesieniu kontroli granic37
2.2. Budowanie wspólnej polityki imigracyjnej i azylowej38
2.2.1. Traktat z Maastricht (1992)38
2.2.2. Traktat Amsterdamski (1997)39
2.2.3. Rada Europejska w Tampere (1999)40
2.3. Rozwój praw uchodźców na szczytach Rady Europejskiej42
2.3.1. Szczyt Rady Europejskiej w Nicei (2000)42
2.3.2. Szczyt Rady Europejskiej w Laeken (2001)42
2.3.3. Szczyt Rady Europejskiej w Sewilli (2002)43
2.3.4. Program Haski (2004)44
2.4. Prawa obywateli Unii i członków ich rodzin na terytorium innych państw członkowskich45
2.5. Harmonizacja polityki Unii Europejskiej w obszarze migracji zarobkowych - Zielona Księga (2005)47
2.6. Dalszy rozwój wspólnotowej polityki swobodnego przepływu osób oraz polityki migracyjnej i azylowej - Traktat z Lizbony (2007)49
2.7. Europejski pakt o imigracji i azylu i Program Sztokholmski - otwarta i bezpieczna Europa51
2.7.1. Europejski pakt o imigracji i azylu (2008)52
2.7.2. Program Sztokholmski - otwarta i bezpieczna Europa (2009)54
2.8. Układ z Schengen - polskie doświadczenia56
Rozdział III. Migracje legalne71
3.1. Migracje a rozwój według ONZ72
3.2. Migracje a rozwój według UE75
3.3. Imigranci zarobkowi - stereotypy77
3.4. Korzyści ekonomiczne krajów wysyłających89
3.5. Dylematy krajów wysyłających93
3.5.1. Drenaż mózgów93
3.5.2. Rozłąka rodzinna na przykładzie eurosieroctwa w Polsce98
3.6. Łączenie rodzin108
Rozdział IV. Migracje nielegalne115
4.1. Kwestie terminologiczne116
4.2. Nielegalna imigracja i przemyt w USA117
4.3. Nielegalna imigracja w Europie123
4.4. Przemyt i handel ludźmi127
4.5. Dokumenty UE dotyczące nielegalnej imigracji135
4.6. Reakcja państw UE na napływ uchodźców z Afryki w 2011 r.147
Rozdział V. Uchodźcy153
5.1. Uchodźcy w Europie i na świecie154
5.2. Konwencja Genewska (1951)156
5.2.1. Wprowadzenie156
5.2.2. Interpretacja przepisów Konwencji157
5.3. Protokół Nowojorski (1967)160
5.4. Azyl w Konwencji Wykonawczej Układu z Schengen (1990)160
5.5. Konwencja Dublińska (1990)161
5.6. Rozwój polityki azylowej po Traktacie Amsterdamskim164
5.7. Rozporządzenie Rady (WE) NR 343/2003 Dublin II167
5.8. Inne dokumenty UE w sprawie polityki azylowej170
5.9. Uchodźcy w Wielkiej Brytanii - analiza wybranych kazusów177
5.9.1. Uchodźcy z Kosowa178
5.9.2. Kazusy z BBC183
5.9.3. Raport Oxfam i Uniwersytetu Swansea191
Rozdział VI. Polska polityka imigracyjna i azylowa195
6.1. Migracje przed 1989 r.196
6.2. Imigracje i azyl po 1989 r.197
6.3. Instytucje odpowiedzialne za realizację polityki imigracyjnej i azylowej201
6.4. Ustawodawstwo imigracyjne i azylowe204
6.5. Ośrodki dla uchodźców - wywiady213
6.6. Organizacje pozarządowe219
6.6.1. Rodzaj organizacji219
6.6.2. Wywiady220
6.6.2.1. Caritas221
6.6.2.2. La Strada225
6.6.2.3. Stowarzyszenie Interwencji Prawnej227
6.6.2.4. Amnesty International231
6.6.2.5. Fundacja "Ocalenie"234
6.7. Abolicja. Relokacja i przesiedlenia236
Rozdział VII. Kościół katolicki w obronie praw imigrantów i uchodźców251
7.1. Uchodźcy świata pod koniec XX i na początku XXI w. - wybrane przykłady252
7.2. Katolicka nauka społeczna nt. imigrantów i praw człowieka - wprowadzenie257
7.3. Oświadczenia przedstawicieli Stolicy Apostolskiej przy ONZ na temat bieżących problemów migrantów i uchodźców pod koniec XX w.259
7.3.1. Dramatyczna sytuacja uchodźców260
7.3.2. Ochrona kobiet i dzieci uchodźców263
7.3.3. Prawo do łączenia rodzin266
7.3.4. Prawo do azylu266
7.3.5. Zasada non-refoulement268
7.3.6. Prawo do dobrowolnego powrotu270
7.3.7. Ochrona uchodźców: Podstawowy obowiązek UNHCR273
7.3.8. Obowiązek solidarności273
7.3.9. Migracje i prawa człowieka277
7.3.10. Pracownicy o nieuregulowanej sytuacji278
7.4. Oświadczenia Stałego Przedstawiciela Stolicy Apostolskiej przy ONZ (2002-2010)280
7.4.1.Oświadczenia abpa Celestino Migliore280
7.4.2. Oświadczenia abpa Francisa Chullikatta289
7.5. Światowy Dzień Migranta i Uchodźcy291
7.6. Biuro COMECE w Brukseli294
Wnioski301
Aneks: Fragmenty orędzi Jana Pawła II i Benedykta XVI na Światowy Dzień Migranta i Uchodźcy313
1. Orędzia Jana Pawła II315
2. Orędzia Benedykta XVI336
Bibliografia345
Wykaz tabel, ramek i map359
Summary361
Indeks rzeczowy (wybrane zagadnienia)365