EBOOK Filozofia cudu
Opis
W poszukiwaniu adekwatnej koncepcji zdarzenia cudownego
Niniejsza praca jest efektem dążenia do teoretycznego zgłębienia problematyki zdarzenia cudownego i stanowi próbę zaprezentowania zagadnienia cudu w ujęciu filozoficznym. Jak każda tego rodzaju praca nie może ona rościć sobie ambicji do wyczerpania podjętego tematu i pełnego zaprezentowania omawianych w niej zagadnień. Dlatego należy ją traktować jako zarys filozoficznej problematyki cudu, przedstawionej zgodnie z celem określonym przez jej autora oraz jako inspirację dla dalszych poszukiwań zmierzających do coraz bardziej adekwatnego zaprezentowania kwestii zdarzenia cudownego.
Wstęp13
1. Określenie cudu25
1.1. Cud jako zdarzenie niezwykłe30
1.2. Cud jako zdarzenie spowodowane przez Boga41
2. Ponadnaturalny charakter zdarzenia cudownego57
2.1. Przebieg zdarzeń61
2.1.1. Naturalny przebieg zdarzeń62
2.1.1.1. Zagadnienie jednostajności przyrody i pojęcie prawa przyrody62
2.1.1.2. Zgodność przebiegu zdarzeń z samorzutnym działaniem przyrody71
2.1.1.3. Zgodność przebiegu zdarzeń z nadanym prawem przyrody72
2.1.1.4. Zgodność przebiegu zdarzeń z metafizyczną strukturą bytów materialnych74
2.1.2. Ponadnaturalny przebieg zdarzeń76
2.1.2.1. Pogwałcenie prawa przyrody79
2.1.2.2. Zawieszenie prawa przyrody81
2.1.2.3. Przekroczenie prawa przyrody82
2.2. Zagadnienie przyczyny zdarzeń84
2.2.1. Naturalna przyczyna zdarzeń86
2.2.1.1. Aspekt nie-osobowy87
2.2.1.2. Aspekt osobowy90
2.2.2. Ponadnaturalna przyczyna zdarzeń92
2.2.2.1. Aspekt nie-osobowy93
2.2.2.2. Aspekt osobowy96
2.3. Krytyka koncepcji cudu jako zdarzenia ponadnaturalnego100
2.3.1. Krytyka koncepcji cudu jako zdarzenia o ponadnaturalnym przebiegu101
2.3.2. Krytyka koncepcji cudu jako zdarzenia posiadającego ponadnaturalną przyczynę107
3. Zagadnienie naukowej niewyjaśnialności zdarzenia cudownego113
3.1. Wyjaśnianie w naukach przyrodniczych i prawa przyrodnicze115
3.1.1. Wyjaśnianie zdarzeń przez odwołanie się do praw przyrodniczych117
3.1.2. Określenie i rodzaje praw przyrodniczych125
3.1.3. Uproszczony i przybliżony charakter praw przyrodniczych131
3.2. Naukowa niewyjaśnialność zdarzenia136
3.2.1. Naukowa niewyjaśnialność jako konsekwencja ponadnaturalnego charakteru zdarzenia137
3.2.2. Epistemologiczne i metodologiczne uwarunkowania naukowej niewyjaśnialności zdarzenia141
3.3. Twierdzenie o naukowej niewyjaśnialności zdarzenia cudownego144
3.3.1. Przyjęcie działania Boga jako źródło twierdzenia o naukowej niewyjaśnialności zdarzenia cudownego145
3.3.2. Propozycja modyfikacji twierdzenia o naukowej niewyjaśnialności zdarzenia cudownego154
4. Działanie Boga w zdarzeniu cudownym165
4.1. Działanie Boga jako przyczyna zdarzenia cudownego166
4.1.1. Typologia działań Boga w przyrodzie167
4.1.1.1. Działanie powszechne i działanie szczególne169
4.1.1.2. Działanie pośrednie i działanie bezpośrednie174
4.1.2. Charakter działania Boga w przypadku zdarzenia cudownego179
4.1.3. Propozycje modeli przyczynowego połączenia działania Boga i przyrody w zdarzeniu cudownym185
4.1.3.1. Model przyczynowości "odgórnej"185
4.1.3.2. Model przyczynowości "oddolnej"188
4.1.3.3. Model przyczynowości "pobocznej"193
4.2. Osobowy aspekt działania Boga w zdarzeniu cudownym196
4.2.1. Koncepcja działań prostych i prostego działania ze strony Boga197
4.2.2. Proste i złożone działanie Boga w zdarzeniu cudownym207
4.2.3. Model stwórczego działania Boga w zdarzeniu cudownym211
5. Znaczenie zdarzenia cudownego225
5.1. Uściślenie terminu "znaczenie"226
5.2. A-religijne znaczenie zdarzenia cudownego231
5.2.1. A-religijny kontekst zdarzenia cudownego231
5.2.2. A-religijna wartość zdarzenia cudownego234
5.3. Religijne znaczenie zdarzenia cudownego236
5.3.1. Różne rozumienia religijnego znaczenia cudu237
5.3.2. Religijny kontekst zdarzenia cudownego240
5.3.3. Religijna wartość zdarzenia cudownego243
5.4. Proces ustalania religijnego znaczenia zdarzenia cudownego246
5.4.1. Perspektywy religijnego rozpoznawania cudu248
5.4.1.1. Perspektywa statyczno-doktrynalna248
5.4.1.2. Perspektywa dynamiczno-aksjologiczna253
5.4.2. Sposób ustalania religijnego znaczenia zdarzenia cudownego261
5.4.2.1. Zagadnienie interpretacji261
5.4.2.2. Interpretacja subiektywizująca265
5.4.2.3. Interpretacja obiektywizująca268
6. Propozycja systemowego ujęcia cudu275
6.1. Systemowe ujęcie ontologii cudu276
6.1.1. Założenia systemowej ontologii cudu277
6.1.1.1. Personalistyczny charakter zdarzenia cudownego278
6.1.1.2. Egzystencjalny charakter zdarzenia cudownego282
6.1.2. Charakterystyka systemowej ontologii cudu284
6.1.2.1. Przyroda jako system284
6.1.2.2. Elementy brzegowe systemu przyrody288
6.1.2.3. Powiązania między elementami systemowej ontologii cudu290
6.1.3. Relacyjno-komunikacyjna koncepcja cudu295
6.1.3.1. Relacyjny aspekt ontologii zdarzenia cudownego296
6.1.3.2. Komunikacyjny aspekt ontologii zdarzenia cudownego300
6.2. Systemowe ujęcie epistemologii cudu304
6.2.1. Założenia systemowej epistemologii cudu305
6.2.1.1. Pojęcie inkulturacji zdarzenia cudownego305
6.2.1.2. A-inkulturacja przyrodoznawcza309
6.2.1.3. Inkulturacja teologiczna311
6.2.2. Charakterystyka systemowej epistemologii cudu313
6.2.2.1. Poznanie przyrodnicze i interpretacja teologiczna jako systemy uzyskiwania wiedzy o zdarzeniu cudownym314
6.2.2.2. Racjonalność jako wspólne otoczenie systemu poznania przyrodniczego i systemu interpretacji teologicznej317
6.2.3. Konsekwencje systemowego ujęcia epistemologii cudu325
6.2.3.1. Sprzężenia szeregowe i sprzężenia równoległe w systemowej epistemologii cudu325
6.2.3.2. Sprzężenia zwrotne i samosprzężenia w systemowej epistemologii cudu329
Zakończenie335
Bibliografia341
Summary375
Contents385
Podziękowania389
Niniejsza praca jest efektem dążenia do teoretycznego zgłębienia problematyki zdarzenia cudownego i stanowi próbę zaprezentowania zagadnienia cudu w ujęciu filozoficznym. Jak każda tego rodzaju praca nie może ona rościć sobie ambicji do wyczerpania podjętego tematu i pełnego zaprezentowania omawianych w niej zagadnień. Dlatego należy ją traktować jako zarys filozoficznej problematyki cudu, przedstawionej zgodnie z celem określonym przez jej autora oraz jako inspirację dla dalszych poszukiwań zmierzających do coraz bardziej adekwatnego zaprezentowania kwestii zdarzenia cudownego.
Wstęp13
1. Określenie cudu25
1.1. Cud jako zdarzenie niezwykłe30
1.2. Cud jako zdarzenie spowodowane przez Boga41
2. Ponadnaturalny charakter zdarzenia cudownego57
2.1. Przebieg zdarzeń61
2.1.1. Naturalny przebieg zdarzeń62
2.1.1.1. Zagadnienie jednostajności przyrody i pojęcie prawa przyrody62
2.1.1.2. Zgodność przebiegu zdarzeń z samorzutnym działaniem przyrody71
2.1.1.3. Zgodność przebiegu zdarzeń z nadanym prawem przyrody72
2.1.1.4. Zgodność przebiegu zdarzeń z metafizyczną strukturą bytów materialnych74
2.1.2. Ponadnaturalny przebieg zdarzeń76
2.1.2.1. Pogwałcenie prawa przyrody79
2.1.2.2. Zawieszenie prawa przyrody81
2.1.2.3. Przekroczenie prawa przyrody82
2.2. Zagadnienie przyczyny zdarzeń84
2.2.1. Naturalna przyczyna zdarzeń86
2.2.1.1. Aspekt nie-osobowy87
2.2.1.2. Aspekt osobowy90
2.2.2. Ponadnaturalna przyczyna zdarzeń92
2.2.2.1. Aspekt nie-osobowy93
2.2.2.2. Aspekt osobowy96
2.3. Krytyka koncepcji cudu jako zdarzenia ponadnaturalnego100
2.3.1. Krytyka koncepcji cudu jako zdarzenia o ponadnaturalnym przebiegu101
2.3.2. Krytyka koncepcji cudu jako zdarzenia posiadającego ponadnaturalną przyczynę107
3. Zagadnienie naukowej niewyjaśnialności zdarzenia cudownego113
3.1. Wyjaśnianie w naukach przyrodniczych i prawa przyrodnicze115
3.1.1. Wyjaśnianie zdarzeń przez odwołanie się do praw przyrodniczych117
3.1.2. Określenie i rodzaje praw przyrodniczych125
3.1.3. Uproszczony i przybliżony charakter praw przyrodniczych131
3.2. Naukowa niewyjaśnialność zdarzenia136
3.2.1. Naukowa niewyjaśnialność jako konsekwencja ponadnaturalnego charakteru zdarzenia137
3.2.2. Epistemologiczne i metodologiczne uwarunkowania naukowej niewyjaśnialności zdarzenia141
3.3. Twierdzenie o naukowej niewyjaśnialności zdarzenia cudownego144
3.3.1. Przyjęcie działania Boga jako źródło twierdzenia o naukowej niewyjaśnialności zdarzenia cudownego145
3.3.2. Propozycja modyfikacji twierdzenia o naukowej niewyjaśnialności zdarzenia cudownego154
4. Działanie Boga w zdarzeniu cudownym165
4.1. Działanie Boga jako przyczyna zdarzenia cudownego166
4.1.1. Typologia działań Boga w przyrodzie167
4.1.1.1. Działanie powszechne i działanie szczególne169
4.1.1.2. Działanie pośrednie i działanie bezpośrednie174
4.1.2. Charakter działania Boga w przypadku zdarzenia cudownego179
4.1.3. Propozycje modeli przyczynowego połączenia działania Boga i przyrody w zdarzeniu cudownym185
4.1.3.1. Model przyczynowości "odgórnej"185
4.1.3.2. Model przyczynowości "oddolnej"188
4.1.3.3. Model przyczynowości "pobocznej"193
4.2. Osobowy aspekt działania Boga w zdarzeniu cudownym196
4.2.1. Koncepcja działań prostych i prostego działania ze strony Boga197
4.2.2. Proste i złożone działanie Boga w zdarzeniu cudownym207
4.2.3. Model stwórczego działania Boga w zdarzeniu cudownym211
5. Znaczenie zdarzenia cudownego225
5.1. Uściślenie terminu "znaczenie"226
5.2. A-religijne znaczenie zdarzenia cudownego231
5.2.1. A-religijny kontekst zdarzenia cudownego231
5.2.2. A-religijna wartość zdarzenia cudownego234
5.3. Religijne znaczenie zdarzenia cudownego236
5.3.1. Różne rozumienia religijnego znaczenia cudu237
5.3.2. Religijny kontekst zdarzenia cudownego240
5.3.3. Religijna wartość zdarzenia cudownego243
5.4. Proces ustalania religijnego znaczenia zdarzenia cudownego246
5.4.1. Perspektywy religijnego rozpoznawania cudu248
5.4.1.1. Perspektywa statyczno-doktrynalna248
5.4.1.2. Perspektywa dynamiczno-aksjologiczna253
5.4.2. Sposób ustalania religijnego znaczenia zdarzenia cudownego261
5.4.2.1. Zagadnienie interpretacji261
5.4.2.2. Interpretacja subiektywizująca265
5.4.2.3. Interpretacja obiektywizująca268
6. Propozycja systemowego ujęcia cudu275
6.1. Systemowe ujęcie ontologii cudu276
6.1.1. Założenia systemowej ontologii cudu277
6.1.1.1. Personalistyczny charakter zdarzenia cudownego278
6.1.1.2. Egzystencjalny charakter zdarzenia cudownego282
6.1.2. Charakterystyka systemowej ontologii cudu284
6.1.2.1. Przyroda jako system284
6.1.2.2. Elementy brzegowe systemu przyrody288
6.1.2.3. Powiązania między elementami systemowej ontologii cudu290
6.1.3. Relacyjno-komunikacyjna koncepcja cudu295
6.1.3.1. Relacyjny aspekt ontologii zdarzenia cudownego296
6.1.3.2. Komunikacyjny aspekt ontologii zdarzenia cudownego300
6.2. Systemowe ujęcie epistemologii cudu304
6.2.1. Założenia systemowej epistemologii cudu305
6.2.1.1. Pojęcie inkulturacji zdarzenia cudownego305
6.2.1.2. A-inkulturacja przyrodoznawcza309
6.2.1.3. Inkulturacja teologiczna311
6.2.2. Charakterystyka systemowej epistemologii cudu313
6.2.2.1. Poznanie przyrodnicze i interpretacja teologiczna jako systemy uzyskiwania wiedzy o zdarzeniu cudownym314
6.2.2.2. Racjonalność jako wspólne otoczenie systemu poznania przyrodniczego i systemu interpretacji teologicznej317
6.2.3. Konsekwencje systemowego ujęcia epistemologii cudu325
6.2.3.1. Sprzężenia szeregowe i sprzężenia równoległe w systemowej epistemologii cudu325
6.2.3.2. Sprzężenia zwrotne i samosprzężenia w systemowej epistemologii cudu329
Zakończenie335
Bibliografia341
Summary375
Contents385
Podziękowania389