Archiwum Obrony Narodowej Wincentego Witosa 1920-1921 Tom 2
Opis
Tom II Archiwum zawiera wybór dokumentów oraz artykułów prasowych wraz z omówieniami będących zapisem działalności ruchów politycznych, społecznych, młodzieżowych, ludności cywilnej, a także Kościoła katolickiego i innych wyznań w okresie wojny polsko-bolszewickiej zakończonej traktatem ryskim. Publikacja skierowana jest przede wszystkim do młodzieży studenckiej i szkół średnich, oficerów- wychowawców Wojska Polskiego, instruktorów harcerskich i Sokolich, duszpasterzy pracujących przede wszystkim z młodzieżą, działaczy kultury i instytucji samorządowych, pracowników mediów i szerokiego grona miłośników historii.
SPIS TREŚCI
Część I
Ruch Narodowy. Zbiór dokumentów - wstęp i oprac. Jan Żaryn Wojna polsko-bolszewicka i pokój ryski w perspektywie obozu narodowego
1. Artykuł z "Gazety Warszawskiej" pt. Groźba strajku (fragmenty)
2. Relacja tygodnika "Posiew" pt. Dzień Armii Ochotniczej
3. Głos posła ZLN Stanisława Głąbińskiego w sprawie utworzenia rządu koalicyjnego z udziałem jego klubu pod przewodnictwem Wincentego Witosa
4. Przemówienie Marszałka Sejmu Ustawodawczego Wojciecha Trąmpczyńskiego zamykające 166. posiedzenie SU
5. List gen. Józefa Hallera do Towarzystwa "Rozwój" na temat formowania się "ochotniczego szwadronu jazdy Rozwój"
6. Apel władz m.st. Warszawy do mieszkańców stolicy, by wstępowali do Straży Obywatelskiej
7. Apel władz miasta st. Warszawy do mieszkańców stolicy i informacja o powołaniu Rady Obrony Stolicy
8. Relacja "Kuriera Warszawskiego" z pożegnania gen. Maxime'a Weyganda
9. Informacja tygodnika "Zjednoczenie" pt. Z pobytu bolszewików u nas
10. Przemówienie Marszałka Sejmu Ustawodawczego Wojciecha Trąmpczyńskiego, otwierające 167. posiedzenie SU, pierwsze po wygranej Bitwie Warszawskiej
11. Głos w wolnych wnioskach posła ZLN ks. Kazimierza Lutosławskiego w sprawie fundamentalnej zasady ustrojowej Polski Odrodzonej
12. Informacja "Kuriera Warszawskiego" o uroczystościach ku czci obrońców pod Ossowem
13. Głos ks. Kazimierza Lutosławskiego podczas 168. posiedzenia Sejmu Ustawodawczego w dyskusji na temat zapisów projektowanej konstytucji
14. Wniosek nagły złożony przez posła ZLN Mariana Seydę o zabezpieczeniu praw Rzeczypospolitej w Gdańsku, w związku z tajnym wsparciem przez władze Wolnego Miasta bolszewików (fragment)
15. Wniosek posła Narodowo-Chrześcijańskiego Klubu Robotniczego ks. Zygmunta Kaczyńskiego w sprawie zachowania się władz Gdańska w okresie najazdu bolszewickiego latem 1920 r.
16. Przemówienie posła ZLN prof. Stanisława Głąbińskiego wygłoszone podczas 170 posiedzenia SU w imieniu klubu parlamentarnego na temat exposé
premiera Wincentego Witosa
17. Pamiętnik Stanisława Grabskiego, opisujący rozmowy polsko-bolszewickie zakończone 12 X 1920 r. podpisaniem dokumentów, stanowiących podstawę pokoju ryskiego z marca 1921 r. (fragment)
18. Przemówienie Marszałka SU Wojciecha Trąmpczyńskiego, otwierające dyskusję na 177. posiedzeniu parlamentu nad umową o preliminariach pokojowych z 11 X 1920 r. oraz umową o rozejmie z 12 X 1920 r. sporządzonych i podpisanych w Rydze przez pełnomocników Rządu Rzeczypospolitej Polskiej tudzież pełnomocników Rosyjskiej Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Rad i Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Rad
19. Głos Mariana Seydy złożony w imieniu ZLN w dyskusji na temat umowy o preliminariach pokojowych z dnia 11 października 1920 r. oraz umowy o rozejmie z dnia 12 X 1920 r. sporządzonych i podpisanych w Rydze
20. Wniosek członka Komisji Oświatowej SU ks. Kazimierza Lutosławskiego zgłoszony podczas 179 posiedzenia Sejmu w sprawie pomocy materialnej dla akademików podlegających demobilizacji po wojnie polsko-bolszewickiej
21. Sprawozdanie Komisji Konstytucyjnej wygłoszone przez jej wiceprzewodniczącego ks. Kazimierza Lutosławskiego podczas 180. posiedzenia SU w sprawie zniesienia cenzury prewencyjnej w związku z zakończeniem działań wojennych
22. Relacja "Kuriera Warszawskiego" z obchodów drugiej rocznicy odzyskania niepodległości w Warszawie, pt. Rocznica wolności
23. Przemówienie marszałka SU Wojciecha Trąmpczyńskiego, zarządzającego głosowanie nad konstytucją marcową podczas 221. posiedzenia Sejmu
24. Przemówienie członka polskiej delegacji w Mińsku i w Rydze, posła ZLN Stanisława Grabskiego, wygłoszone podczas 223. posiedzenia parlamentu 14 IV 1921 r. w ramach dyskusji nad ratyfikacją traktatu ryskiego
25. Projekt ustawy przeciw komunistom przygotowany przez posłów narodowo-demokratycznych SU
Część I I
Ruch ludowy. Zbiór dokumentów - wstęp i oprac. Janusz Gmitruk i Mateusz Ratyński
Wstęp
1. Artykuł posła PSL "Piast" Jana Dębskiego pt. Wojsko do broni! Naród do pracy!
2. Artykuł prezesa PSL-Lewica, posła Jana Stapińskiego pt. Prawdziwy stan rzeczy
3. List lidera PSL "Wyzwolenie" Stanisława Th ugutta pt. Do moich przyjaciół. 145 552
4. Wspomnienia Jana Dębskiego, posła, przewodniczącego Klubu Sejmowego PSL "Piast", o ochotniczym udziale w wojnie polsko-bolszewickiej
5. Stosunek inteligencji do włościan na podstawie notki z dziennika Zofii Dąbskiej z domu Woyniłłowicz
6. Odezwa PSL "Wyzwolenie" skierowana do włościan
7. Odezwa PSL "Wyzwolenie" skierowana do włościan
8. Odezwa PSL "Wyzwolenie" do rezerwistów i poborowych
9. Odezwa PSL "Piast" do włościan
10. Artykuł prezesa PSL-Lewica, posła Jana Stapińskiego pt. Kto chce pokoju - niech idzie do wojska
11. Artykuł lidera PSL "Wyzwolenie" Maksymiliana Malinowskiego pt. Oblężenie Warszawy
12. Artykuł posła PSL-Lewica Józefa Sanojcy pt. U wrót nowego życia
13. Przemowa posła PSL "Piast", wicemarszałka Sejmu Ustawodawczego Stanisława Osieckiego w debacie sejmowej nad ustawą o ratyfi kacji umowy o pokoju preliminaryjnym i rozejmie zawartym w Rydze
14. Przemowa posła PSL "Piast", przewodniczącego Klubu Poselskiego Jana Dębskiego w debacie sejmowej nad ustawą o przejęciu na własność państwa ziemi w niektórych powiatach Rzeczypospolitej i o nadaniu ziemi żołnierzom Wojska Polskiego
15. Artykuł na łamach "Piasta", organu PSL "Piast", pt. Nowe zadania
Część III
Ruch robotniczy. Zbiór dokumentów - wstęp i oprac. Michał Śliwa
Wstęp
1. Fragmenty programu PPS, przyjętego na XVII Kongresie PPS.
2. Oświadczenie wiecu zorganizowanego przez działaczy chrześcijańsko-demokratycznych
3. Apel do "Obywateli robotników" Klubu poselskiego Narodowej Partii Robotniczej (fragment)
4. Oświadczenie Klubu Radnych PPS m.st Warszawy w sprawie obowiązków obywatelskich robotników
5. Odezwa Wydziału Wojskowego CKW PPS w związku z agresją bolszewicką
6. Informacja wywiadu wojskowego o uchwałach Rady Naczelnej PPS
7. Propozycje rozejmowe Ignacego Daszyńskiego, zgłoszone na posiedzeniu Rady Obrony Państwa
8. Artykuł Jana Maurycego Borskiego pt. Warszawa, charakteryzujący oblicze społeczne stolicy w lipcu 1920 r.
9. Odezwa polskich stronnictw politycznych i związków zawodowych do ludności Górnego Śląska
10. Komunikat Informacyjny (Sprawy polityczne) o Robotniczym Komitecie Obrony Warszawy (fragment)
11. Odezwa Robotniczego Komitetu Obrony Niepodległości.
12. Komunikat informacyjny pt. PPS a sprawa wojny o pokoju
13. Żądania ludu Warszawy, wysuwane na wiecach robotniczych
14. Artykuł Mariana Malinowskiego w "Robotniku" pt. Stanowisko proletariatu Warszawy
15. Deklaracja wicepremiera Ignacego Daszyńskiego dla dziennika "Le Temps"
16. Żądanie "Robotnika" rozwiązania Straży Obywatelskiej
17. Komunikat Informacyjny o sytuacji wewnętrznej PPS (fragment)
18. Ocena polityki PPS przez Komunikat Informacyjny po Preliminariach pokojowych i Rozejmie z Rosją Sowiecką (fragmenty)
19. Wspomnienia Ignacego Daszyńskiego, przywódcy PPS, wiceprezydenta Rządu Obrony Narodowej (fragment)
Część IV
Komuniści i kryptokomuniści wobec Polski okresu Rządu Obrony Narodowej - wstęp i oprac. Karol Sacewicz
1. Artykuł z "Gazety Warszawskiej" pt. Groźba strajku (fragmenty)
2. Artkuł z "Młota" pt. Tonący brzytwy się chwyta ukazujący stosunek do Rady Obrony Państwa
3. Komunikat Informacyjny (sprawy polityczne) nr 40(107) (fragmenty)
4. Odezwa Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Robotniczej Polski, piętnując
SPIS TREŚCI
Część I
Ruch Narodowy. Zbiór dokumentów - wstęp i oprac. Jan Żaryn Wojna polsko-bolszewicka i pokój ryski w perspektywie obozu narodowego
1. Artykuł z "Gazety Warszawskiej" pt. Groźba strajku (fragmenty)
2. Relacja tygodnika "Posiew" pt. Dzień Armii Ochotniczej
3. Głos posła ZLN Stanisława Głąbińskiego w sprawie utworzenia rządu koalicyjnego z udziałem jego klubu pod przewodnictwem Wincentego Witosa
4. Przemówienie Marszałka Sejmu Ustawodawczego Wojciecha Trąmpczyńskiego zamykające 166. posiedzenie SU
5. List gen. Józefa Hallera do Towarzystwa "Rozwój" na temat formowania się "ochotniczego szwadronu jazdy Rozwój"
6. Apel władz m.st. Warszawy do mieszkańców stolicy, by wstępowali do Straży Obywatelskiej
7. Apel władz miasta st. Warszawy do mieszkańców stolicy i informacja o powołaniu Rady Obrony Stolicy
8. Relacja "Kuriera Warszawskiego" z pożegnania gen. Maxime'a Weyganda
9. Informacja tygodnika "Zjednoczenie" pt. Z pobytu bolszewików u nas
10. Przemówienie Marszałka Sejmu Ustawodawczego Wojciecha Trąmpczyńskiego, otwierające 167. posiedzenie SU, pierwsze po wygranej Bitwie Warszawskiej
11. Głos w wolnych wnioskach posła ZLN ks. Kazimierza Lutosławskiego w sprawie fundamentalnej zasady ustrojowej Polski Odrodzonej
12. Informacja "Kuriera Warszawskiego" o uroczystościach ku czci obrońców pod Ossowem
13. Głos ks. Kazimierza Lutosławskiego podczas 168. posiedzenia Sejmu Ustawodawczego w dyskusji na temat zapisów projektowanej konstytucji
14. Wniosek nagły złożony przez posła ZLN Mariana Seydę o zabezpieczeniu praw Rzeczypospolitej w Gdańsku, w związku z tajnym wsparciem przez władze Wolnego Miasta bolszewików (fragment)
15. Wniosek posła Narodowo-Chrześcijańskiego Klubu Robotniczego ks. Zygmunta Kaczyńskiego w sprawie zachowania się władz Gdańska w okresie najazdu bolszewickiego latem 1920 r.
16. Przemówienie posła ZLN prof. Stanisława Głąbińskiego wygłoszone podczas 170 posiedzenia SU w imieniu klubu parlamentarnego na temat exposé
premiera Wincentego Witosa
17. Pamiętnik Stanisława Grabskiego, opisujący rozmowy polsko-bolszewickie zakończone 12 X 1920 r. podpisaniem dokumentów, stanowiących podstawę pokoju ryskiego z marca 1921 r. (fragment)
18. Przemówienie Marszałka SU Wojciecha Trąmpczyńskiego, otwierające dyskusję na 177. posiedzeniu parlamentu nad umową o preliminariach pokojowych z 11 X 1920 r. oraz umową o rozejmie z 12 X 1920 r. sporządzonych i podpisanych w Rydze przez pełnomocników Rządu Rzeczypospolitej Polskiej tudzież pełnomocników Rosyjskiej Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Rad i Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Rad
19. Głos Mariana Seydy złożony w imieniu ZLN w dyskusji na temat umowy o preliminariach pokojowych z dnia 11 października 1920 r. oraz umowy o rozejmie z dnia 12 X 1920 r. sporządzonych i podpisanych w Rydze
20. Wniosek członka Komisji Oświatowej SU ks. Kazimierza Lutosławskiego zgłoszony podczas 179 posiedzenia Sejmu w sprawie pomocy materialnej dla akademików podlegających demobilizacji po wojnie polsko-bolszewickiej
21. Sprawozdanie Komisji Konstytucyjnej wygłoszone przez jej wiceprzewodniczącego ks. Kazimierza Lutosławskiego podczas 180. posiedzenia SU w sprawie zniesienia cenzury prewencyjnej w związku z zakończeniem działań wojennych
22. Relacja "Kuriera Warszawskiego" z obchodów drugiej rocznicy odzyskania niepodległości w Warszawie, pt. Rocznica wolności
23. Przemówienie marszałka SU Wojciecha Trąmpczyńskiego, zarządzającego głosowanie nad konstytucją marcową podczas 221. posiedzenia Sejmu
24. Przemówienie członka polskiej delegacji w Mińsku i w Rydze, posła ZLN Stanisława Grabskiego, wygłoszone podczas 223. posiedzenia parlamentu 14 IV 1921 r. w ramach dyskusji nad ratyfikacją traktatu ryskiego
25. Projekt ustawy przeciw komunistom przygotowany przez posłów narodowo-demokratycznych SU
Część I I
Ruch ludowy. Zbiór dokumentów - wstęp i oprac. Janusz Gmitruk i Mateusz Ratyński
Wstęp
1. Artykuł posła PSL "Piast" Jana Dębskiego pt. Wojsko do broni! Naród do pracy!
2. Artykuł prezesa PSL-Lewica, posła Jana Stapińskiego pt. Prawdziwy stan rzeczy
3. List lidera PSL "Wyzwolenie" Stanisława Th ugutta pt. Do moich przyjaciół. 145 552
4. Wspomnienia Jana Dębskiego, posła, przewodniczącego Klubu Sejmowego PSL "Piast", o ochotniczym udziale w wojnie polsko-bolszewickiej
5. Stosunek inteligencji do włościan na podstawie notki z dziennika Zofii Dąbskiej z domu Woyniłłowicz
6. Odezwa PSL "Wyzwolenie" skierowana do włościan
7. Odezwa PSL "Wyzwolenie" skierowana do włościan
8. Odezwa PSL "Wyzwolenie" do rezerwistów i poborowych
9. Odezwa PSL "Piast" do włościan
10. Artykuł prezesa PSL-Lewica, posła Jana Stapińskiego pt. Kto chce pokoju - niech idzie do wojska
11. Artykuł lidera PSL "Wyzwolenie" Maksymiliana Malinowskiego pt. Oblężenie Warszawy
12. Artykuł posła PSL-Lewica Józefa Sanojcy pt. U wrót nowego życia
13. Przemowa posła PSL "Piast", wicemarszałka Sejmu Ustawodawczego Stanisława Osieckiego w debacie sejmowej nad ustawą o ratyfi kacji umowy o pokoju preliminaryjnym i rozejmie zawartym w Rydze
14. Przemowa posła PSL "Piast", przewodniczącego Klubu Poselskiego Jana Dębskiego w debacie sejmowej nad ustawą o przejęciu na własność państwa ziemi w niektórych powiatach Rzeczypospolitej i o nadaniu ziemi żołnierzom Wojska Polskiego
15. Artykuł na łamach "Piasta", organu PSL "Piast", pt. Nowe zadania
Część III
Ruch robotniczy. Zbiór dokumentów - wstęp i oprac. Michał Śliwa
Wstęp
1. Fragmenty programu PPS, przyjętego na XVII Kongresie PPS.
2. Oświadczenie wiecu zorganizowanego przez działaczy chrześcijańsko-demokratycznych
3. Apel do "Obywateli robotników" Klubu poselskiego Narodowej Partii Robotniczej (fragment)
4. Oświadczenie Klubu Radnych PPS m.st Warszawy w sprawie obowiązków obywatelskich robotników
5. Odezwa Wydziału Wojskowego CKW PPS w związku z agresją bolszewicką
6. Informacja wywiadu wojskowego o uchwałach Rady Naczelnej PPS
7. Propozycje rozejmowe Ignacego Daszyńskiego, zgłoszone na posiedzeniu Rady Obrony Państwa
8. Artykuł Jana Maurycego Borskiego pt. Warszawa, charakteryzujący oblicze społeczne stolicy w lipcu 1920 r.
9. Odezwa polskich stronnictw politycznych i związków zawodowych do ludności Górnego Śląska
10. Komunikat Informacyjny (Sprawy polityczne) o Robotniczym Komitecie Obrony Warszawy (fragment)
11. Odezwa Robotniczego Komitetu Obrony Niepodległości.
12. Komunikat informacyjny pt. PPS a sprawa wojny o pokoju
13. Żądania ludu Warszawy, wysuwane na wiecach robotniczych
14. Artykuł Mariana Malinowskiego w "Robotniku" pt. Stanowisko proletariatu Warszawy
15. Deklaracja wicepremiera Ignacego Daszyńskiego dla dziennika "Le Temps"
16. Żądanie "Robotnika" rozwiązania Straży Obywatelskiej
17. Komunikat Informacyjny o sytuacji wewnętrznej PPS (fragment)
18. Ocena polityki PPS przez Komunikat Informacyjny po Preliminariach pokojowych i Rozejmie z Rosją Sowiecką (fragmenty)
19. Wspomnienia Ignacego Daszyńskiego, przywódcy PPS, wiceprezydenta Rządu Obrony Narodowej (fragment)
Część IV
Komuniści i kryptokomuniści wobec Polski okresu Rządu Obrony Narodowej - wstęp i oprac. Karol Sacewicz
1. Artykuł z "Gazety Warszawskiej" pt. Groźba strajku (fragmenty)
2. Artkuł z "Młota" pt. Tonący brzytwy się chwyta ukazujący stosunek do Rady Obrony Państwa
3. Komunikat Informacyjny (sprawy polityczne) nr 40(107) (fragmenty)
4. Odezwa Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Robotniczej Polski, piętnując