Jednoaktówki

Anton Czechow swoje jednoaktówki nazywał "małymi komediami", "żartami scenicznymi", "wodewilami". Były wystawiane w całej Rosji, i to na wszystkich scenach - carskich, stołecznych i prowincjonalnych - przynosząc pisarzowi nie tylko zarobek, lecz przede wszystkim: szeroki rozgłos. Zajmują szczególne miejsce w jego twórczości dramaturgicznej; potraktować je można jako swego rodzaju żartobliwy prolog albo komentarz do jego głównych sztuk. To zresztą w nich po raz pierwszy ujawnia się jego słynna poetyka absurdu.
Czechow cenił wodewile - i umiał je pisać. W swoich zapiskach podkreślał, że "wodewil uczy śmiechu, a kto się śmieje, ten jest zdrowy". Nic zatem dziwnego, że marzył, aby napisać "sztuczkę na dwadzieścia pięć minut, ale taką, żeby wszyscy pękali ze śmiechu - żeby rano z teatru wymiatali setki guzików". Czechow jednak nie kontynuuje tradycji wodewilu, przedstawia bowiem własną koncepcję gatunku. Przede wszystkim stara się wprowadzić wodewil do głównego nurtu literatury, podejmuje walkę z tradycyjną konwencjonalnością teatralną. "Między dużą sztuką a jednoaktówką różnica jest tylko ilościowa", mówił, a wodewil nazywał zawsze "jednoaktowym dramatem lub komedią". Agnieszka Lubomira Piotrowska