EBOOK Postępowanie nieprocesowe

Publikacja stanowi kompleksowe opracowanie problematyki kodeksowego postępowania nieprocesowego w sprawach cywilnych, z uwzględnieniem aspektów historycznoprawnych towarzyszących kształtowaniu sądownictwa nieprocesowego.  
 
   W książce przedstawiono m.in.:    istotę i charakter poszczególnych postępowań nieprocesowych,  zakres stosowania ogólnych przepisów o procesie,  reprezentatywne orzeczenia świadczące o przyjętej praktyce orzeczniczej,  przykłady i schematy pozwalające lepiej zrozumieć i stosować analizowane przepisy w toku postępowań sądowych.
Wykaz skrótów  15
CZĘŚĆ I
Rozdział 1Postępowanie nieprocesowe w strukturze postępowania cywilnego  25
1.1. Rys historyczny  28
1.1.1. Geneza i rozwój postępowania nieprocesowego  28
1.1.2. Kształtowanie się postępowania nieprocesowego w ustawodawstwie polskim  31
1.1.2.1. Kodyfikacja postępowania nieprocesowego na ziemiach polskich  31
1.1.2.2. Tendencje scaleniowe postępowania spornego i niespornego  36
1.1.2.3. Uwagi terminologiczne  38
1.1.2.4. Sposób regulacji prawnej postępowania nieprocesowego  39
1.1.2.5. Źródła postępowania nieprocesowego  43
1.2. Charakterystyka postępowania nieprocesowego  48
1.2.1. Pozycja postępowania nieprocesowego w obecnym systemie postępowania cywilnego  48
1.2.2. Funkcje, cele i istota działalności sądu w postępowaniu nieprocesowym  48
1.2.3. Stosunek postępowania nieprocesowego do procesu cywilnego  52
1.2.4. Struktura prawna postępowania nieprocesowego  57
Rozdział 2Zasady i przesłanki postępowania nieprocesowego  61
2.1. Rys historyczny  64
2.2. Zasady ogólne mające zastosowanie w postępowaniu nieprocesowym  65
2.3. Zasady postępowania nieprocesowego  66
2.3.1. Zasada prawa do sądu  67
2.3.2. Zasada prawdy  68
2.3.3. Zasada kontradyktoryjności  71
2.3.4. Zasada dyspozycyjności  73
2.3.5. Zasada równości uczestników postępowania  75
2.3.6. Zasada jawności postępowania  76
2.3.7. Zasada bezpośredniości  78
2.3.8. Zasada swobodnej oceny dowodów  79
2.3.9. Zasada koncentracji materiału procesowego  80
2.3.10. Zasada ustności i pisemności  82
2.3.11. Zasada formalizmu procesowego  82
2.4. Przesłanki postępowania nieprocesowego  83
Rozdział 3Sąd i inne organy w postępowaniu nieprocesowym  88
3.1. Rys historyczny  93
3.2. Sądowy wymiar sprawiedliwości i organy orzekające w postępowaniu nieprocesowym  94
3.2.1. Dopuszczalność drogi sądowej  95
3.2.2. Właściwy skład sądu  98
3.2.3. Instytucja wyłączenia sędziego  101
3.2.4. Właściwość sądu w postępowaniu nieprocesowym  104
3.2.4.1. Właściwość rzeczowa  106
3.2.4.2. Wartość przedmiotu sprawy  107
3.2.4.3. Właściwość miejscowa sądu  109
3.2.4.4. Właściwość funkcjonalna  112
3.2.4.5. Naruszenie właściwości  113
3.2.5. Jurysdykcja krajowa sądu w postępowaniu nieprocesowym  114
3.3. Referendarz sądowy  120
Rozdział 4Podmioty postępowania nieprocesowego  123
4.1. Rys historyczny  126
4.2. Pojęcie uczestnika postępowania nieprocesowego  127
4.3. Zainteresowany w sprawie. Interes prawny  131
4.4. Uprawnienie bądź obowiązek wzięcia udziału w sprawie  140
4.5. Uczestnik z mocy prawa  146
4.6. Status prawny wnioskodawcy  149
4.7. Skutki niewzięcia przez zainteresowanego udziału w sprawie  156
4.8. Atrybuty uczestnika postępowania  158
4.8.1. Zdolność sądowa uczestnika postępowania  158
4.8.2. Zdolność procesowa uczestnika  163
4.8.3. Rozszerzona zdolność procesowa  165
4.8.4. Zdolność postulacyjna  168
4.9. Reprezentacja uczestnika postępowania nieprocesowego  169
4.9.1. Rodzice  171
4.9.2. Jedno z rodziców (art. 94 § 1 i 2 k.r.o.)  172
4.9.3. Opiekun  173
4.9.4. Kurator  174
4.10. Braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej uczestnika postępowania - ustanowienie przedstawiciela  178
4.11. Pełnomocnik uczestnika postępowania  179
4.12. Udział prokuratora, Rzecznika Praw Obywatelskich i organizacji pozarządowych w postępowaniu nieprocesowym  184
4.12.1. Prokurator  184
4.12.2. Rzecznik Praw Obywatelskich  187
4.12.3. Rzecznik Praw Dziecka  188
4.12.4. Organizacje pozarządowe  188
Rozdział 5Przedmiot postępowania nieprocesowego  193
5.1. Rys historyczny  193
5.2. Przedmiot postępowania cywilnego - uwagi ogólne  195
5.3. Przedmiot postępowania nieprocesowego  199
5.3.1. Sprawy wszczynane na wniosek  201
5.3.2. Sprawy wszczynane na wniosek, w których sąd może dokonywać czynności z urzędu  203
5.3.3. Sprawy wszczynane z urzędu  205
5.4. Katalog spraw rozpoznawanych w trybie postępowania nieprocesowego  209
Rozdział 6Czynności procesowe  219
6.1. Rys historyczny  220
6.2. Czynności procesowe w trybie nieprocesowym  221
6.3. Pisma procesowe w postępowaniu nieprocesowym  224
6.4. Doręczenia  231
6.5. Posiedzenia sądowe  236
6.6. Terminy  241
Rozdział 7Koszty postępowania nieprocesowego  245
7.1. Rys historyczny  245
7.2. Uwagi wstępne  246
7.3. Zasady ponoszenia kosztów postępowania nieprocesowego  250
Rozdział 8Wszczęcie i przebieg postępowania nieprocesowego  256
8.1. Rys historyczny  257
8.2. Wszczęcie postępowania nieprocesowego  259
8.2.1. Wszczęcie postępowania z urzędu  259
8.2.2. Wszczęcie postępowania na wniosek  263
8.2.2.1. Wymogi formalne wniosku o wszczęcie postępowania  264
8.2.2.2. Zakres żądania wniosku. Kumulacja i rozdrobnienie roszczeń  267
8.2.2.3. Szczególne wymogi wniosku o wszczęcie postępowania  273
8.2.2.3.1. Wnioski z zakresu prawa osobowego  273
8.2.2.3.2. Wnioski z zakresu prawa rodzinnego  277
8.2.2.3.3. Wnioski z zakresu prawa rzeczowego  291
8.2.2.3.4. Wnioski z zakresu prawa spadkowego  299
8.2.3. Odrzucenie wniosku  303
8.2.4. Skutki wniesienia wniosku o wszczęcie postępowania nieprocesowego  304
8.2.5. Cofnięcie wniosku  305
8.3. Formy obrony w postępowaniu nieprocesowym  308
8.4. Alternatywne metody rozstrzygania sporów (ADR) w postępowaniu nieprocesowym  310
8.5. Przebieg postępowania. Przeprowadzenie rozprawy  315
8.6. Prawo do wysłuchania  322
8.7. Odmienności postępowania dowodowego  327
8.8. Koncentracja materiału procesowego. Zastosowanie prekluzji procesowej w postępowaniu nieprocesowym  339
8.9. Zawieszenie i umorzenie postępowania  342
Rozdział 9Orzeczenia i zarządzenia  346
9.1. Rys historyczny  348
9.2. Istota orzekania w postępowaniu nieprocesowym  351
9.3. Rodzaje orzeczeń  352
9.3.1. Podział ze względu na kryterium postaci i przedmiotu orzeczenia  352
9.3.1.1. Postanowienie  352
9.3.1.2. Wpis w księdze wieczystej  361
9.3.2. Podział ze względu na kryterium zakresu rozstrzygnięcia  361
9.3.2.1. Orzeczenia "zwykłe"  361
9.3.2.2. Orzeczenia częściowe  362
9.3.2.3. Orzeczenia wstępne  364
9.3.2.4. Orzeczenia końcowe  374
9.3.2.5. Orzeczenia łączne  374
9.3.2.6. Orzeczenia uzupełniające  375
9.3.3. Podział ze względu na kierunek rozstrzygnięcia  378
9.3.4. Podział ze względu na skutki prawne  380
9.3.4.1. Uwagi ogólne  380
9.3.4.2. Orzeczenia deklaratywne  381
9.3.4.3. Orzeczenia konstytutywne  382
9.4. Nieorzecznicze akty decyzyjne  384
9.5. Zasady orzekania  386
9.5.1. Pojęcie i specyfika zasad orzekania w postępowaniu nieprocesowym  386
9.5.2. Zasady dotyczące przedmiotu orzekania  386
9.5.2.1. Stosunek przedmiotu postępowania do przedmiotu orzekania  386
9.5.2.2. Przedmiot orzekania w sprawach, w których sąd orzeka na wniosek  389
9.5.2.3. Przedmiot orzekania w sprawach, w których sąd może działać z urzędu  390
9.5.2.4. Zakres związania sądu zakazem orzekania ponad żądanie  394
9.5.2.5. Szczególne reguły dotyczące przedmiotu orzekania  400
9.5.2.5.1. Rozłożenie świadczenia na raty  400
9.5.2.5.2. Miarkowanie sędziowskie (ius moderandi)  402
9.5.2.5.3. Ograniczenie odpowiedzialności dłużnika  403
9.5.3. Zasady dotyczące czasu orzekania  405
9.5.4. Zasady dotyczące podstaw orzekania  410
9.5.4.1. Podstawa faktyczna  410
9.5.4.2. Podstawa prawna  411
9.6. Atrybuty orzeczeń  416
9.6.1. Prawomocność  416
9.6.2. Wykonalność  423
9.6.3. Skuteczność  424
Rozdział 10Środki zaskarżenia  427
10.1. Rys historyczny  431