EBOOK Obowiązki informacyjne w umowach o usługi finansowe

Książka jest kompleksowym studium zagadnienia obowiązków o charakterze informacyjnym w umowach dotyczących usług finansowych, w szczególności kredytu, ubezpieczenia, poręczenia oraz usług inwestycyjnych. Autor omawia przesłanki, treść oraz skutki naruszenia obowiązków informacyjnych. Wnikliwej analizie poddaje regulacje dotyczące obowiązków ostrzegawczych i doradczych w dziedzinie kredytu konsumenckiego, obrotu instrumentami finansowymi (dyrektywa MiFID), jak również problematykę odpowiedzialności cywilnoprawnej z tytułu naruszenia obowiązków o charakterze informacyjnym.
Wykaz skrótów  17
Podziękowania  23
Wprowadzenie  25
Część IAnaliza ochrony informacyjnej na gruncie wybranych typów umów o świadczenia finansowe  55
Rozdział IOchrona informacyjna na gruncie umowy kredytu  57
1. Wprowadzenie. Dogmatyczna kwalifikacja umowy kredytu  57
1.1. Stosunek do umowy pożyczki  58
1.2. Ujęcie kredytu na gruncie regulacji kredytu konsumenckiego  60
1.3. Praktyka bankowa  60
1.4. Typowe ryzyka stron umowy kredytu  61
1.5. Konkluzja  63
2. Przegląd stanowisk praw narodowych w zakresie obowiązków informacyjnych i doradczych kredytodawcy  64
2.1. Prawo francuskie  64
2.1.1. Wprowadzenie  64
2.1.2. Obowiązek ostrzegawczy banku  66
2.1.3. Inne postaci obowiązków banku wobec kredytobiorcy  77
2.1.4. Proceduralny reżim obowiązków banku  80
2.1.5. Sankcja naruszenia obowiązku ostrzegawczego  82
2.1.6. Ocena stanowiska prawa francuskiego  83
2.2. Obowiązki banku oferującego świadczenia inwestycyjne  84
2.2.1. Obowiązek eksploracyjny banku  85
2.2.2. Obowiązek informacyjno-ostrzegawczy o treści produktu  85
2.2.3. Granice obowiązków przedsiębiorstwa inwestycyjnego  89
2.2.4. Obowiązek doradczy wobec inwestora  90
2.2.5. Odpowiedzialność odszkodowawcza wobec inwestora  91
2.2.6. Ocena stanowiska prawa francuskiego  92
2.3. Prawo niemieckie  92
2.3.1. Wprowadzenie  92
2.3.2. Obowiązek informacyjny banku wobec kredytobiorcy  94
2.3.3. Obowiązek doradczy banku wobec kredytobiorcy  100
2.3.4. Obowiązek badania zdolności kredytowej  101
2.3.5. Sankcje naruszenia obowiązków informacyjnych przez bank  102
2.3.6. Ocena stanowiska prawa niemieckiego. Wpływ prawa konsumenckiego  103
2.3.7. Ochrona inwestora na gruncie prawa prywatnego  106
2.3.8. Ocena  107
2.4. Prawo angielskie  109
2.4.1. Wprowadzenie  109
2.4.2. Obowiązek informacyjny i doradczy banku wobec kredytobiorcy  109
2.4.3. Obowiązek lojalności banku wobec klienta. Stosunek powiernictwa  114
2.4.4. Ocena  118
2.5. Stanowisko prawa polskiego w zakresie obowiązków informacyjnych instytucji finansowej  119
2.5.1. Wprowadzenie  119
2.5.2. Ustawa - Prawo bankowe  120
2.5.3. Stanowisko Trybunału Konstytucyjnego w odniesieniu do ochrony informacyjnej klienta banku i jego krytyka  123
2.5.4. Ochrona informacyjna nabywcy produktów inwestycyjnych (inwestora)  127
2.5.5. Wstępna ocena  130
3. Konstrukcja modelu ochrony informacyjnej klienta usług finansowych w prawie unijnym i polskim  130
3.1. Umowa kredytu  130
3.1.1. Wprowadzenie  130
3.1.2. Ocena formalnego modelu ochrony informacyjnej  132
3.1.3. Krytyka modelu informacyjnego z perspektywy funkcji socjalnej prawa prywatnego  133
3.1.4. Obowiązek udzielenia wyjaśnień na gruncie dyrektywy 2008/48/WE  135
3.1.5. Model odpowiedzialnego udzielania kredytu jako antyteza ochrony informacyjnej  154
3.2. Ochrona informacyjna inwestora w prawie unijnym  162
3.2.1. Wprowadzenie  162
3.2.2. Zakres harmonizacji na gruncie dyrektywy MiFID i jej znaczenie dla prawa prywatnego  167
3.2.3. System obowiązków przedsiębiorstwa inwestycyjnego na gruncie dyrektywy MiFID  169
3.2.4. Przepisy dyrektywy MiFID a dogmatyka prawa narodowego  235
3.2.5. Ocena systemu ochronnego na gruncie dyrektywy MiFID  237
3.2.6. Dyrektywa MiFID a umowy dotyczące produktów finansowych wysokiego ryzyka  240
3.2.7. Nowelizacja dyrektywy MiFID. Dyrektywa MiFID II  248
4. Rozważania ogólne. Model powinnego zachowania banku jako kredytodawcy oraz doradcy klienta  250
4.1. Przydatność konstrukcji umowy bankowej  256
4.1.1. Stan piśmiennictwa i jego ocena  256
4.1.2. Konstrukcja umowy ramowej w prawie unijnym  260
4.2. Treść umowy kredytu jako przesłanka obowiązku informacyjnego  260
4.3. Szczególne zastosowania obowiązku informacyjnego banku  264
4.3.1. Kredyt udzielany w celu restrukturyzacji zadłużenia  264
4.3.2. Kredyty udzielane w walucie obcej  266
4.3.3. Obowiązek odmowy udzielenia kredytu ze względu na ochronę interesów klienta  268
4.4. Obowiązek informacyjny banku w odniesieniu do zamierzonego wykorzystania kredytu  270
4.4.1. Uwagi ogólne  270
4.4.2. Zalecenia banku co do wykorzystania kredytu  272
4.4.3. Determinacja wykorzystania kredytu  272
4.4.4. Problematyka ciężaru dowodu  277
4.4.5. Zagadnienie przypisania kredytodawcy skutków zachowania się pośredników  278
4.5. Obowiązki kredytodawcy w związku z ustawowym prawem kredytobiorcy-konsumenta do odstąpienia od umowy  280
4.6. Kredyt udzielany w celu nabycia instrumentów finansowych  284
4.7. Konflikty interesów a obowiązek informacyjny banku  288
4.7.1. Ocena na gruncie umowy kredytu  288
4.7.2. Perspektywa prawa czynności inwestycyjnych  290
Rozdział IIOchrona informacyjna klienta ubezpieczeniowego  295
1. Potrzeba informacyjna ubezpieczającego  295
2. Ubezpieczenie a inne postaci produktów finansowych  297
3. Stanowisko angielskiego common law. Przydatność kategorii uberrimae fidei  299
4. Wnioski  303
5. Charakter prawny obowiązku ubezpieczyciela  304
6. Formalny model informacyjny w umowie ubezpieczenia  305
6.1. Wprowadzenie  305
6.2. Informacja o świadczeniu ubezpieczeniowym  307
6.3. Umowa ubezpieczenia na życie z funduszem kapitałowym  308
6.4. Informacja o ryzyku transakcyjnym - szczególna kategoria prawa ubezpieczeń  309
6.4.1. Treść obowiązku  309
6.4.2. Sankcja naruszenia obowiązku  311
6.5. Ocena stanu ustawowego  312
7. Obowiązek doradczy ubezpieczyciela  312
7.1. Analiza na gruncie dyrektywy 2002/92/WE  312
7.1.1. Obowiązek eksploracyjny pośrednika ubezpieczeniowego  313
7.1.2. Obowiązek doradczy pośrednika ubezpieczeniowego  315
7.1.3. Ocena  316
7.2. Obowiązek doradczy na gruncie implementacji dyrektywy 2002/92/WE  317
7.2.1. Prawo polskie  317
7.2.2. Ustawowy obowiązek doradczy ubezpieczyciela na gruncie ustawy niemieckiej  319
8. Ubezpieczenie jako produkt. Przykłady z orzecznictwa  327
9. Zindywidualizowany model informacyjny w umowie ubezpieczenia - propozycja rozwiązania z perspektywy prawa polskiego  329
9.1. Ubezpieczenia o funkcji odszkodowawczej  332
9.2. Ubezpieczenia o funkcji kapitałowej  333
10. Obowiązki instytucji finansowej jako kontrahenta a status pośredników informacyjnych  335
11. Przydatność idei odpowiedzialności za produkt niebezpieczny w analizie usług finansowych  337
11.1. Prawo unijne i polskie  338
11.2. Stanowisko prawa amerykańskiego - wzmianka  341
11.3. Wnioski  343
11.3.1. Zagadnienie percepcji ryzyka produktu  343
11.3.2. Wada produktu czy niedochowanie standardu zachowania się przez producenta  344
11.3.3. Idea "wad" umowy w dziedzinie usług finansowych - wybrane przykłady z orzecznictwa  345
11.3.4. Konkluzja politycznoprawna  347
Rozdział IIIOchrona informacyjna poręczyciela  349
1. Specyfika poręczenia jako typu umowy  349
1.1. Wprowadzenie  349
1.2. Poręczenia altruistyczne a komercyjne  350
1.3. Asymetria informacyjna w umowach poręczenia  353
2. Ujęcie informacyjnej ochrony poręczyciela w wybranych systemach prawnych  354
2.1. Stanowisko prawa polskiego  354
2.2. Ochrona informacyjna poręczyciela z perspektywy prawnoporównawczej  357
2.2.1. Prawo angielskie  358
2.2.2. Prawo francuskie  384
2.2.3. Prawo niemieckie  410
2.2.4. Prawo holenderskie  424
2.2.5. Ochrona poręczyciela na gruncie prawa unijnego  431
3. Teoretyczne uzasadnienie obowiązków informacyjno-doradczych wierzyciela wobec poręczyciela  433
3.1. Perspektywa konstytucyjna  433
3.2. Uzasadnienie instyt