EBOOK Zarejestrowany związek partnerski a małżeństwo
Opis
Książka stanowi monograficzne opracowanie dotyczące instytucji zarejestrowanego związku partnerskiego oraz małżeństwa osób tej samej płci. Omówiono w niej genezę oraz charakter prawny zarejestrowanego związku partnerskiego przez porównanie tej instytucji prawa cywilnego z małżeństwem. Rozważania prowadzone są na tle regulacji prawa obcego (m.in. Francja, Belgia, Niemcy, Szwajcaria, Irlandia, Holandia, Wielka Brytania, państwa nordyckie) oraz polskich projektów ustaw o związkach partnerskich. Analizie komparatystycznej poddano również charakter prawny małżeństwa, które może zostać zawarte przez dwie osoby, bez względu na ich płeć.
W monografii przedstawiono cywilnoprawne, międzynarodowe oraz konstytucyjne uwarunkowania instytucjonalizacji związków partnerskich w prawie polskim. Szeroko omówiono orzecznictwo sądów europejskich oraz konstytucyjnych, a przeprowadzone badania pozwoliły na sformułowanie postulatów de lege ferenda.
Adresaci:
Publikacja skierowana jest do pracowników naukowych, komparatystów oraz szerokiego kręgu osób zainteresowanych prawną regulacją związków osobistych alternatywnych wobec tradycyjnego małżeństwa. Opracowanie może okazać się pomocne dla osób, które za granicą zarejestrowały związek partnerski lub zawarły małżeństwo z osobą tej samej płci.
Wykaz skrótów 15
Wstęp 23
Rozdział IPrawo wobec związków osobistych na przełomie XX i XXI w. 29
1. Od dekryminalizacji do "inflacji" prawa regulującego związki osobiste 29
2. Geneza prawna zarejestrowanego związku partnerskiego 31
2.1. Rejestracja partnerstw domowych w USA 31
2.2. Rejestracja związków niemałżeńskich w państwach europejskich 35
2.3. Duńskie zarejestrowane partnerstwo z 1989 r. 37
2.3.1. Geneza duńskiego zarejestrowanego partnerstwa 37
2.3.2. Duńska ustawa o zarejestrowanym partnerstwie z 1989 r. 38
2.3.3. Zarejestrowane partnerstwo a małżeństwo w ustawodawstwie duńskim z 1989 r. 40
2.3.4. Charakterystyka duńskiego zarejestrowanego partnerstwa z 1989 r. 41
3. Geneza prawna "małżeństwa osób tej samej płci" 43
3.1. Przesłanka różnicy płci nupturientów w końcu XX w. 43
3.2. Geneza prawna "małżeństw osób tej samej płci" w systemach common law 43
3.3. Geneza prawna "małżeństw osób tej samej płci" w systemach prawa cywilnego 46
4. Regulacja prawna związków nieformalnych 49
4.1. Pojęcie związku nieformalnego (faktycznego) 49
4.2. Rozwój regulacji prawnej związków nieformalnych 52
Rozdział IISpołeczne oraz teoretyczno-prawne uwarunkowania regulacji związków osobistych 57
1. Zarys uwarunkowań społecznych regulacji związków osobistych 57
1.1. Rozwój alternatywnych form życia rodzinnego 57
1.2. Upowszechnienie się kohabitacji (związków nieformalnych) 59
1.3. Wzrost akceptacji społecznej związków osób tej samej płci oraz reakcja prawa na to zjawisko 61
1.4. Zmiana charakteru relacji między małżonkami 65
2. Zarys uwarunkowań teoretyczno-prawnych regulacji związków osobistych 68
2.1. Indywidualizm oraz autonomia jednostki w prawie rodzinnym 68
2.2. Funkcjonalne podejście prawa do związków osobistych 70
2.3. Równościowe ("antydyskryminacyjne") podejście prawa do związków osobistych 73
2.4. Tradycyjne (konserwatywne) podejście prawa do związków osobistych 75
Rozdział IIICharakter prawny zarejestrowanego związku partnerskiego 79
1. Pojęcie oraz rozwój regulacji zarejestrowanego związku partnerskiego 79
1.1. Pojęcie zarejestrowanego związku partnerskiego 79
1.2. Zarejestrowany związek partnerski w ujęciu prawnoporównawczym 81
2. Charakterystyka zarejestrowanego związku partnerskiego 82
2.1. Definicje oraz cechy konstrukcyjne zarejestrowanego związku partnerskiego 82
2.2. Zarejestrowany związek partnerski jako instytucja prawna 83
2.3. Zarejestrowany związek partnerski jako związek formalny 86
2.4. Zarejestrowany związek partnerski jako związek "niemałżeński", aczkolwiek oparty na modelu normatywnym charakterystycznym dla małżeństwa 87
2.5. Zarejestrowany związek partnerski jako związek cywilny (instytucja prawa prywatnego) 88
2.6. Zarejestrowany związek partnerski jako związek dwóch osób (monogamiczny) 90
3. Typy zarejestrowanego związku partnerskiego 91
3.1. Trzy typy zarejestrowanego związku partnerskiego 91
3.2. Zarejestrowane związki partnerskie typu "kontraktowego" 92
3.3. Zarejestrowane związki partnerskie typu "małżeństwo-minus" 92
3.4. Zarejestrowane związki partnerskie typu "quasi-małżeństwo" 94
4. Klasyfikacje związków osobistych 94
4.1. Prawo związków (osobistych) 94
4.2. Doktrynalne klasyfikacje związków osobistych 95
4.3. Proponowana klasyfikacja związków osobistych 99
Rozdział IVZarejestrowane związki partnerskie typu "kontraktowego" 102
1. Francuski cywilny pakt solidarności a małżeństwo 102
1.1. Geneza oraz regulacja cywilnego paktu solidarności we Francji 102
1.2. Cywilny pakt solidarności a małżeństwo w prawie francuskim 104
1.2.1. Zawarcie (rejestracja) związku 104
1.2.2. Stosunki osobiste oraz majątkowe między stronami 108
1.2.3. Wymiar rodzicielski związku 118
1.2.4. Ustanie związku 119
1.3. Charakterystyka francuskiego cywilnego paktu solidarności 120
2. Belgijska ustawowa kohabitacja a małżeństwo 125
2.1. Geneza oraz regulacja ustawowej kohabitacji w Belgii 125
2.2. Ustawowa kohabitacja a małżeństwo w prawie belgijskim 126
2.2.1. Zawarcie (rejestracja) związku 126
2.2.2. Stosunki osobiste oraz majątkowe między stronami 129
2.2.3. Wymiar rodzicielski związku 135
2.2.4. Ustanie związku 137
2.3. Charakterystyka belgijskiej ustawowej kohabitacji 138
Rozdział VZarejestrowane związki partnerskie typu "małżeństwo-minus" 140
1. Niemieckie zarejestrowane partnerstwo życiowe a małżeństwo 140
1.1. Geneza oraz regulacja zarejestrowanego partnerstwa życiowego w Niemczech 140
1.2. Zarejestrowane partnerstwo życiowe a małżeństwo w prawie niemieckim 142
1.2.1. Zawarcie (rejestracja) związku 142
1.2.2. Stosunki osobiste oraz majątkowe między stronami 145
1.2.3. Wymiar rodzicielski związku 150
1.2.4. Ustanie związku 153
1.3. Charakterystyka niemieckiego zarejestrowanego partnerstwa życiowego 155
2. Szwajcarskie zarejestrowane partnerstwo a małżeństwo 157
2.1. Geneza oraz regulacja zarejestrowanego partnerstwa w Szwajcarii 157
2.2. Zarejestrowane partnerstwo a małżeństwo w prawie szwajcarskim 159
2.2.1. Zawarcie (rejestracja) związku 159
2.2.2. Stosunki osobiste oraz majątkowe między stronami 162
2.2.3. Wymiar rodzicielski związku 167
2.2.4. Ustanie związku 169
2.3. Charakterystyka szwajcarskiego zarejestrowanego partnerstwa 170
3. Irlandzkie partnerstwo cywilne a małżeństwo 171
3.1. Geneza oraz regulacja partnerstwa cywilnego w Irlandii 171
3.2. Partnerstwo cywilne a małżeństwo w prawie irlandzkim 174
3.2.1. Zawarcie (rejestracja) związku 174
3.2.2. Stosunki osobiste oraz majątkowe między stronami 176
3.2.3. Wymiar rodzicielski związku 179
3.2.4. Ustanie związku 180
3.3. Charakterystyka irlandzkiego partnerstwa cywilnego 182
Rozdział VIZarejestrowane związki partnerskie typu "quasi-małżeństwo" 183
1. Nordyckie zarejestrowane partnerstwa a małżeństwo 183
1.1. Geneza oraz regulacja zarejestrowanych partnerstw w państwach nordyckich 183
1.2.2. Zarejestrowane partnerstwo a małżeństwo w ujęciu nordyckim 185
1.2.1. Zawarcie (rejestracja) związku 185
1.2.2. Stosunki osobiste oraz majątkowe między stronami 186
1.2.3. Wymiar rodzicielski związku 187
1.2.4. Ustanie związku 189
1.3. Charakterystyka nordyckiego modelu zarejestrowanego partnerstwa 189
2. Holenderskie zarejestrowane partnerstwo a małżeństwo 191
2.1. Geneza oraz regulacja zarejestrowanego partnerstwa w Holandii 191
2.2. Zarejestrowane partnerstwo a małżeństwo w prawie holenderskim 193
2.2.1. Zawarcie (rejestracja) związku 193
2.2.2. Stosunki osobiste oraz majątkowe między stronami 195
2.2.3. Wymiar rodzicielski związku 197
2.2.4. Ustanie związku 200
2.3. Charakterystyka holenderskiego z