Krótkie Komentarze Becka. Jurysdykcja uznawanie orzeczeń sądowych oraz ich wykonywanie w sprawach cywilnych i handlowych

Z dniem 10.1.2015 r. zaczęło obowiązywać nowe rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 1215/2012 w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych (Dz.Urz. UE L 351 z 2012 r., s. 1 ze zm.), które zastąpiło rozporządzenie 44/2011. Jest to najważniejszy unijny akt dotyczący spraw jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych. Celem uchwalenia rozporządzenia było udoskonalenie mechanizmów współpracy sądowej na obszarze Unii Europejskiej, w szczególności poprzez zmiany w zakresie:

• wykonywania i uznawania orzeczeń,
• umów jurysdykcyjnych,
• środków tymczasowych.

W przedmiocie uznawania i wykonywania orzeczeń za najbardziej doniosłą zmianę należy uznać rezygnację z procedury exequatur, w myśl której orzeczenie wydane w jednym państwie członkowskim może być wykonane w innym państwie członkowskim po stwierdzeniu wykonalności na wniosek uprawnionego podmiotu. Pod rządami nowych przepisów orzeczenia będą co do zasady wykonalne już bez potrzeby stwierdzania wykonalności. Stanowi to istotny przełom w usprawnianiu współpracy między sądami państw członkowskich UE. Orzeczenia wykonalne z mocy prawa będą stanowiły podstawę do stosowania wszelkich środków zabezpieczających przewidzianych w prawie państwa członkowskiego sądu wezwanego.

Drugą kluczową innowacją jest poprawa skuteczności umów jurysdykcyjnych. Nowa regulacja przewiduje, że sąd wskazany przez strony w umowie jako mający jurysdykcję będzie miał zasadniczo pierwszeństwo przed innymi sądami właściwymi według rozporządzenia, niezależnie od tego, czy wniesiono do niego sprawę w pierwszej kolejności.

Niniejsza publikacja ma za zadanie kompleksowo oraz dokładnie przedstawić wprowadzone rozwiązania prawne, które można uznać za ewolucyjne, ponieważ miały one usunąć niedoskonałości poprzedniego rozporządzenia.