"Ci, którzy przekonać nie umieją". Idea porozumienia polsko-niemieckiego w publicystyce Władysława Studnickiego i wileńskiego "Słowa" (do 1939)

Jan Sadkiewicz zajął się publicystyką grupy skupionej wokół Władysława Studnickiego i wileńskiego dziennika "Słowo", stanowiącej małą, ale coraz mocniej docenianą szkołę myślenia politycznego. Porzucił przy tym perspektywę ex post, narzucającą, w świetle wydarzeń II wojny światowej, wykrzywiony obraz sytuacji politycznej Polski w latach przedwojennych. Lata 1933-1938 były bowiem okresem daleko idącego ocieplenia stosunków Warszawy z Berlinem, szczególnie w zestawieniu z nieporównanie bardziej antypolską polityką Republiki Weimarskiej. Praca została oparta na szczegółowej analizie roczników wileńskiego "Słowa", dorobku książkowym publicystów związanych z tym dziennikiem oraz obfitej literaturze przedmiotu. Stanowi klarowną rekonstrukcję procesu kształtowania się i ewolucji koncepcji współpracy polsko-niemieckiej począwszy od jej genezy, przez formułowane na łamach "Słowa" postulaty odprężenia relacji z Berlinem, publicystyczne dyskusje nad perspektywami trwałego porozumienia, po zmierzch idei "germanofilskiej" w przededniu wybuchu wojny. Opisane zostały dalekosiężne projekty polityczne, jak również postulaty konkretnych posunięć w sferze międzynarodowej oraz reakcje publicystów na zachodzące wydarzenia.