Procesy o czary w Polsce w wiekach XV - XVII

Oferowana praca jest pierwszą syntezą dziejów prześladowania czarownic po blisko 60 latach. Poza czarownicami głównym bohaterem pracy jest wspólnota lokalna i jej przedstawiciele, którzy sprawują na danym terenie sprawiedliwość, i którzy w określonych warunkach decydują się na wdrożenie procesu o czary przeciw jednej ze swoich współmieszkanek.

Autorka przeprowadziła imponującą kwerendę w źródłach i literaturze, zarówno europejskiej, jak przede wszystkim w zbiorach polskich. Na uwagę zasługuje zapoznanie się z literaturą środkowoeuropejską (czeską, słowacką i węgierską), dzięki czemu praca ma charakter prawdziwie europejski.



SPIS TREŚCI



Podziękowania



Wstęp



Jak opisać czary?

Propozycje zagraniczne

Propozycje polskie



Szaleństwo czarownic - zjawisko i jego podstawy

Terminologia E.E. Evans-Pritchardsa i przypadek polski

Spór w języku i czary

Czary - próby staropolskich systematyzacji

Nazwy czarownic w protokołach procesów

Czary i zabobony - definicje robocze

Średniowiecze

Szaleństwo czarownic - era wczesnonowożytna



VOX DEI

Czary i herezja

Procesy o czary przed sądami kościelnymi

Stanowisko Kościoła wobec czarownic w XVI-XVIII w.



Świeckie ramię sprawiedliwości

Prawo niemieckie

Miejski proces o czary

Konstytucja sejmowa z 1543 roku

Konstytucja sejmowa w 1776 roku



Apelacje

Sąd Wyższy Prawa Niemieckiego na Zamku w Krakowie

Sądy zadworne i Trybunał Koronny

Apelacje do sądów grodzkich

Apelacje w środowisku wiejskim



Dynamika zjawiska

Sądy

Geografia prześladowań

Pierwsze procesy świeckie

Reformy chrześcijańskie i ich wpływy na nasilenie prześladowań

Wyroki

Oskarżeni

Zmierzch scholastycyzmu - zanik procesów w wielkich miastach Prus

Koniunktura na prześladowanie

Ostatnie procesy

Czyżby upiory pokonały czarownice?



Zaklęte rewiry - miasta i wsie

Miasta

Wsie



Świat czarownic

Czarownica

Diabeł

Sabat



Zakończenie

Wykaz skrótów