Sezony pierwsze i ostatnie

Od samego początku, zważywszy na powojenne "wędrówki ludów", teatr lubelski podlegał "dynamicznym zmianom", szczegółowo opisanym w książce. "Dynamiczne zmiany", a zwłaszcza dyskus­je tyczyły przede wszystkim prezentowanego repertuaru. Nowa władza oraz część krytyki żądały - z latami coraz bardziej stanowczo - aby teatr pełnił funkcję dydaktyczną, przyciągając nową i oczekiwaną publiczność - robotniczą. (…) Niezbywalną wartością studium dr. Cymermana jest ukazanie tych dogmatycznych nacisków z perspektywy prowincjonalnego, lubelskiego podwórka. To "podwórko" tylko na pozór było prowincjonalne. Przez dłuższy czas angażował się w tutejsze życie kulturalne Jan Parandowski, a nade wszystko prof. Juliusz Kleiner, pisujący systematycznie recenzje teatralne. (…) W Lublinie debiutował jako recenzent np. Andrzej Szczypiorski czy Jerzy Lutowski. Zaangażowanym krytykiem był też m.in. Zygmunt Kałużyński.
prof. dr hab. Anna Kuligowska-Korzeniewska