EBOOK Metodyka pracy sędziego i referendarza sądowego w postępowaniu wieczystoksięgowym
Opis
Notariusz, komornik sądowy, syndyk, zarządca, nadzorca sądowy oraz inne podmioty w postępowaniu wieczystoksięgowym
Daniel Jakimiec - doktor nauk prawnych, absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach; w trakcie studiów doktoranckich wyróżniony stypendium dla najlepszych doktorantów. W latach 2008-2009 pracował jako asystent sędziego w wydziale rodzinnym i nieletnich oraz w wydziale karnym i w wydziale pracy sądu rejonowego; w grudniu 2009 r. został mianowany na stanowisko referendarza sądowego w wydziale cywilnym, w wydziale ksiąg wieczystych oraz w sekcji windykacji należności sądowych i wykonywania orzeczeń w ramach wydziału karnego; jako woluntariusz świadczył pomoc prawną podopiecznym Ośrodka Pomocy Społecznej w Chojnicach. Jest autorem wielu artykułów naukowych oraz monografii.
Przestrzeganie zasad postępowania wieczystoksięgowego jest niezbędne m.in. dla jego dystynktywnej instytucji, którą jest rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych, oraz dla domniemania zgodności stanu prawnego ujawnio-nego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Wspomniane zasady i instytucje pozostają w ścisłym związku z funkcją, jaką w postępowaniu wieczystoksięgowym pełnią sąd lub referendarz sądowy.
W monografii Metodyka pracy sędziego i referendarza sądowego w postępowaniu wieczystoksięgowym autor dokonuje analizy czynności sędziego i referendarza sądowego składających się na założenie księgi wieczystej i ujawnienie w niej stanu prawnego nieruchomości.
W opracowaniu zostały też przedstawione zasady sporządzania wpisów w poszczególnych działach księgi wieczystej, charakter tych wpisów oraz znaczenie skutków, które z nich wynikają, a także aspekt udziału poszczególnych podmiotów w postępowaniu wieczystoksięgowym.
Wykaz skrótów 13
Wstęp 17
Rozdział 1 Podstawy normatywne oraz zasady i przesłanki postępowania wieczystoksięgowego 19
1.1. Aksjologiczne podstawy postępowania wieczystoksięgowego 19
1.2. Postępowanie wieczystoksięgowe 25
1.3. Zasady procesowe postępowania wieczystoksięgowego oraz zasady materialnoprawne ksiąg wieczystych 29
1.3.1. Zasady procesowe ogólne 29
1.3.1.1. Zasada równouprawnienia 33
1.3.1.2. Zasady ustności i bezpośredniości 34
1.3.1.3. Zasada jawności 35
1.3.1.4. Zasada kierownictwa sędziowskiego 35
1.3.1.5. Zasada koncentracji materiału procesowego 36
1.3.1.6. Zasada swobodnej oceny dowodów 37
1.3.1.7. Zasada formalizmu procesowego 38
1.3.1.8. Zasada rozporządzalności 39
1.3.1.9. Zasada kontradyktoryjności 40
1.3.2. Zasady procesowe szczegółowe 41
1.3.2.1. Zasada rozpoznawania spraw wieczystoksięgowych na posiedzeniu niejawnym 41
1.3.2.2. Zasada działania sądu wieczystoksięgowego na wniosek i w granicach wniosku 43
1.3.2.3. Zasada mocy wstecznej wpisu 45
1.3.2.4. Zasada ograniczonej kognicji sądu wieczystoksięgowego 46
1.3.3. Zasady materialnoprawne ksiąg wieczystych 48
1.3.3.1. Zasada wpisu - pojęcie wpisu i jego rodzaje 48
1.3.3.2. Zasada rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych 54
1.3.3.3. Zasada domniemań związanych z wpisem 57
1.3.3.4. Zasada pierwszeństwa ograniczonych praw rzeczowych ujawnionych w księdze wieczystej 58
1.3.3.5. Zasada rozszerzonej skuteczności praw osobistych i roszczeń ujawnionych w księdze wieczystej 61
1.4. Przesłanki postępowania wieczystoksięgowego 65
Rozdział 2 Podmioty postępowania wieczystoksięgowego 71
2.1. Sąd 71
2.2. Referendarz sądowy 74
2.3. Wnioskodawca i uczestnicy postępowania wieczystoksięgowego 81
2.3.1. Wnioskodawca 81
2.3.2. Uczestnicy postępowania wieczystoksięgowego 86
2.4. Reprezentacja wnioskodawcy i uczestników postępowania wieczystoksięgowego 88
2.4.1. Pełnomocnictwo procesowe w postępowaniu wieczystoksięgowym 88
2.4.2. Pełnomocnictwo materialnoprawne w postępowaniu wieczystoksięgowym 92
2.4.3. Pełnomocnictwo udzielone za granicą Rzeczypospolitej Polskiej - klauzula apostille 94
2.4.4. Przedstawiciel ustawowy w postępowaniu wieczystoksięgowym 97
2.5. Notariusz 98
2.6. Komornik sądowy 100
2.7. Syndyk, zarządca oraz nadzorca sądowy 103
2.8. Prokurator oraz Rzecznik Praw Obywatelskich 104
Rozdział 3 Wpisy w dziale I księgi wieczystej 107
3.1. Wpisy w dziale I-O księgi wieczystej 107
3.1.1. Cel i charakter oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej - wiadomości ogólne 107
3.1.2. Wniosek o wpis w dziale I-O księgi wieczystej 112
3.1.3. Wszczęcie postępowania wieczystoksięgowego sprostowanie oznaczenia nieruchomości 115
3.1.3.1. Postępowanie wieczystoksięgowe o sprostowanie oznaczenia nieruchomości wszczęte na wniosek 115
3.1.3.2. Postępowanie wieczystoksięgowe o sprostowanie oznaczenia nieruchomości wszczęte z urzędu 119
3.1.4. Podstawa wpisu w dziale I-O księgi wieczystej 122
3.1.5. Relacje wpisów wieczystoksięgowych w dziale I-O księgi wieczystej do wpisów w innych działach księgi wieczystej 131
3.2. Wpisy w dziale I-Sp księgi wieczystej 133
3.2.1. Cel i funkcja wpisu w dziale I-Sp księgi wieczystej 133
3.2.2. Ujawnianie wpisów w dziale I-Sp księgi wieczystej 139
3.2.2.1. Wpisy w dziale I-Sp księgi wieczystej związane z własnością nieruchomości 139
3.2.2.2. Wpisy w dziale I-Sp związane z użytkowaniem wieczystym 142
3.2.2.3. Wpisy w dziale I-Sp dotyczące spółdzielni mieszkaniowej 143
3.3. Relacje wpisów w dziale I-Sp do wpisów w innych działach księgi wieczystej 145
3.4. Czynności sekretariatów sądowych w związku z wpisami wieczystoksięgowymi w dziale I-O oraz w dziale I-Sp 146
3.5. Udział innych podmiotów w czynnościach o wpis w dziale I księgi wieczystej 148
3.5.1. Notariusz 148
3.5.2. Komornik sądowy 150
3.5.3. Syndyk, zarządca oraz nadzorca sądowy 151
Rozdział 4 Wpisy w dziale II księgi wieczystej 153
4.1. Cel i charakter wpisów w dziale II księgi wieczystej - wiadomości ogólne 153
4.2. Wszczęcie postępowania wieczystoksięgowego o wpis w dziale II księgi wieczystej 155
4.3. Ujawnianie wpisów w dziale II księgi wieczystej 157
4.3.1. Sporządzanie wpisów 157
4.3.2. Podstawa wpisów 159
4.3.2.1. Akt notarialny 159
4.3.2.2. Orzeczenie sądu podstawą wpisu 163
4.3.2.3. Decyzja administracyjna podstawą wpisu 165
4.3.2.4. Dokumenty prywatne podstawą wpisu wieczystoksięgowego 167
4.3.2.5. Dokumenty zagraniczne podstawą wpisu wieczystoksięgowego i klauzula apostille 167
4.4. Wpis prawa własności z uwzględnieniem wybranych zagadnień z praktyki judykacyjnej sądów wieczystoksięgowych 169
4.4.1. Wpis prawa własności nieruchomości na rzecz małżonka w okresie obowiązywania dekretu - Prawo rzeczowe z 11 października 1946 r. i jego aktualizacja 169
4.4.2. Wpis prawa własności nieruchomości na rzecz cu
Daniel Jakimiec - doktor nauk prawnych, absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach; w trakcie studiów doktoranckich wyróżniony stypendium dla najlepszych doktorantów. W latach 2008-2009 pracował jako asystent sędziego w wydziale rodzinnym i nieletnich oraz w wydziale karnym i w wydziale pracy sądu rejonowego; w grudniu 2009 r. został mianowany na stanowisko referendarza sądowego w wydziale cywilnym, w wydziale ksiąg wieczystych oraz w sekcji windykacji należności sądowych i wykonywania orzeczeń w ramach wydziału karnego; jako woluntariusz świadczył pomoc prawną podopiecznym Ośrodka Pomocy Społecznej w Chojnicach. Jest autorem wielu artykułów naukowych oraz monografii.
Przestrzeganie zasad postępowania wieczystoksięgowego jest niezbędne m.in. dla jego dystynktywnej instytucji, którą jest rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych, oraz dla domniemania zgodności stanu prawnego ujawnio-nego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Wspomniane zasady i instytucje pozostają w ścisłym związku z funkcją, jaką w postępowaniu wieczystoksięgowym pełnią sąd lub referendarz sądowy.
W monografii Metodyka pracy sędziego i referendarza sądowego w postępowaniu wieczystoksięgowym autor dokonuje analizy czynności sędziego i referendarza sądowego składających się na założenie księgi wieczystej i ujawnienie w niej stanu prawnego nieruchomości.
W opracowaniu zostały też przedstawione zasady sporządzania wpisów w poszczególnych działach księgi wieczystej, charakter tych wpisów oraz znaczenie skutków, które z nich wynikają, a także aspekt udziału poszczególnych podmiotów w postępowaniu wieczystoksięgowym.
Wykaz skrótów 13
Wstęp 17
Rozdział 1 Podstawy normatywne oraz zasady i przesłanki postępowania wieczystoksięgowego 19
1.1. Aksjologiczne podstawy postępowania wieczystoksięgowego 19
1.2. Postępowanie wieczystoksięgowe 25
1.3. Zasady procesowe postępowania wieczystoksięgowego oraz zasady materialnoprawne ksiąg wieczystych 29
1.3.1. Zasady procesowe ogólne 29
1.3.1.1. Zasada równouprawnienia 33
1.3.1.2. Zasady ustności i bezpośredniości 34
1.3.1.3. Zasada jawności 35
1.3.1.4. Zasada kierownictwa sędziowskiego 35
1.3.1.5. Zasada koncentracji materiału procesowego 36
1.3.1.6. Zasada swobodnej oceny dowodów 37
1.3.1.7. Zasada formalizmu procesowego 38
1.3.1.8. Zasada rozporządzalności 39
1.3.1.9. Zasada kontradyktoryjności 40
1.3.2. Zasady procesowe szczegółowe 41
1.3.2.1. Zasada rozpoznawania spraw wieczystoksięgowych na posiedzeniu niejawnym 41
1.3.2.2. Zasada działania sądu wieczystoksięgowego na wniosek i w granicach wniosku 43
1.3.2.3. Zasada mocy wstecznej wpisu 45
1.3.2.4. Zasada ograniczonej kognicji sądu wieczystoksięgowego 46
1.3.3. Zasady materialnoprawne ksiąg wieczystych 48
1.3.3.1. Zasada wpisu - pojęcie wpisu i jego rodzaje 48
1.3.3.2. Zasada rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych 54
1.3.3.3. Zasada domniemań związanych z wpisem 57
1.3.3.4. Zasada pierwszeństwa ograniczonych praw rzeczowych ujawnionych w księdze wieczystej 58
1.3.3.5. Zasada rozszerzonej skuteczności praw osobistych i roszczeń ujawnionych w księdze wieczystej 61
1.4. Przesłanki postępowania wieczystoksięgowego 65
Rozdział 2 Podmioty postępowania wieczystoksięgowego 71
2.1. Sąd 71
2.2. Referendarz sądowy 74
2.3. Wnioskodawca i uczestnicy postępowania wieczystoksięgowego 81
2.3.1. Wnioskodawca 81
2.3.2. Uczestnicy postępowania wieczystoksięgowego 86
2.4. Reprezentacja wnioskodawcy i uczestników postępowania wieczystoksięgowego 88
2.4.1. Pełnomocnictwo procesowe w postępowaniu wieczystoksięgowym 88
2.4.2. Pełnomocnictwo materialnoprawne w postępowaniu wieczystoksięgowym 92
2.4.3. Pełnomocnictwo udzielone za granicą Rzeczypospolitej Polskiej - klauzula apostille 94
2.4.4. Przedstawiciel ustawowy w postępowaniu wieczystoksięgowym 97
2.5. Notariusz 98
2.6. Komornik sądowy 100
2.7. Syndyk, zarządca oraz nadzorca sądowy 103
2.8. Prokurator oraz Rzecznik Praw Obywatelskich 104
Rozdział 3 Wpisy w dziale I księgi wieczystej 107
3.1. Wpisy w dziale I-O księgi wieczystej 107
3.1.1. Cel i charakter oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej - wiadomości ogólne 107
3.1.2. Wniosek o wpis w dziale I-O księgi wieczystej 112
3.1.3. Wszczęcie postępowania wieczystoksięgowego sprostowanie oznaczenia nieruchomości 115
3.1.3.1. Postępowanie wieczystoksięgowe o sprostowanie oznaczenia nieruchomości wszczęte na wniosek 115
3.1.3.2. Postępowanie wieczystoksięgowe o sprostowanie oznaczenia nieruchomości wszczęte z urzędu 119
3.1.4. Podstawa wpisu w dziale I-O księgi wieczystej 122
3.1.5. Relacje wpisów wieczystoksięgowych w dziale I-O księgi wieczystej do wpisów w innych działach księgi wieczystej 131
3.2. Wpisy w dziale I-Sp księgi wieczystej 133
3.2.1. Cel i funkcja wpisu w dziale I-Sp księgi wieczystej 133
3.2.2. Ujawnianie wpisów w dziale I-Sp księgi wieczystej 139
3.2.2.1. Wpisy w dziale I-Sp księgi wieczystej związane z własnością nieruchomości 139
3.2.2.2. Wpisy w dziale I-Sp związane z użytkowaniem wieczystym 142
3.2.2.3. Wpisy w dziale I-Sp dotyczące spółdzielni mieszkaniowej 143
3.3. Relacje wpisów w dziale I-Sp do wpisów w innych działach księgi wieczystej 145
3.4. Czynności sekretariatów sądowych w związku z wpisami wieczystoksięgowymi w dziale I-O oraz w dziale I-Sp 146
3.5. Udział innych podmiotów w czynnościach o wpis w dziale I księgi wieczystej 148
3.5.1. Notariusz 148
3.5.2. Komornik sądowy 150
3.5.3. Syndyk, zarządca oraz nadzorca sądowy 151
Rozdział 4 Wpisy w dziale II księgi wieczystej 153
4.1. Cel i charakter wpisów w dziale II księgi wieczystej - wiadomości ogólne 153
4.2. Wszczęcie postępowania wieczystoksięgowego o wpis w dziale II księgi wieczystej 155
4.3. Ujawnianie wpisów w dziale II księgi wieczystej 157
4.3.1. Sporządzanie wpisów 157
4.3.2. Podstawa wpisów 159
4.3.2.1. Akt notarialny 159
4.3.2.2. Orzeczenie sądu podstawą wpisu 163
4.3.2.3. Decyzja administracyjna podstawą wpisu 165
4.3.2.4. Dokumenty prywatne podstawą wpisu wieczystoksięgowego 167
4.3.2.5. Dokumenty zagraniczne podstawą wpisu wieczystoksięgowego i klauzula apostille 167
4.4. Wpis prawa własności z uwzględnieniem wybranych zagadnień z praktyki judykacyjnej sądów wieczystoksięgowych 169
4.4.1. Wpis prawa własności nieruchomości na rzecz małżonka w okresie obowiązywania dekretu - Prawo rzeczowe z 11 października 1946 r. i jego aktualizacja 169
4.4.2. Wpis prawa własności nieruchomości na rzecz cu