EBOOK Psychologia agresji
Opis
Wybrane problemy
Książka składa się z trzech części zawartych w ośmiu rozdziałach i stanowi kompendium wiedzy na temat agresji. Mocną stroną książki jest odniesienie zjawiska agresji do stadiów rozwoju człowieka. Autorzy nie tylko prowadzą dialog na temat definicji, rodzajów agresji czy dawnych i nowszych teorii tłumaczących agresję jako immanentny element życia społecznego, lecz także rozpatrują znaczenie agresji w różnych okresach życia, jak: adolescencji, dojrzałości i co szczególnie ciekawe: agresji w okresie starzenia się i starości (przy uwzględnieniu procesów neurodegeneracyjnych).
Z recenzji prof. dr hab. Hanny Brycz
Wstęp 9
Wprowadzenie. Agresja i Agresywność (J. Martin Ramírez) 12
Część I. Wybrane teorie i mechanizmy agresji - zagadnienia podstawowe 25
Rozdział I. Czym jest agresja? Podstawowe pytania dotyczące agresji 27
1. Pytanie podstawowe: Agresja (aggression) - co to jest? 27
2. Pytanie: Czy agresję można wypreparować z motywów? Motywy agresji 29
3. Pytanie: Czy oprócz ofiary cierpi także agresor? 30
4. Pytanie: Czy agresja jest równa agresji? 30
5. Pytanie: Agresja: emocje czy rozum? 31
6. Pytanie: Czy można uporządkować przejawy i formy agresji? Jakie są wymiary agresji? 33
7. Pytanie: W jakich zachowaniach może wyrażać się agresja? 34
8. Pytanie: Czy agresja, przymus i przemoc to to samo? 38
9. Pytanie: Czy agresja jest tym samym co agresywność? 40
10. Pytanie: Jakie są kierunki poszukiwań mechanizmu agresji? 42
Rozdział 2. Podstawowe teorie i mechanizmy powstawania agresji 45
2.1. Biologiczne teorie agresji 45
2.2. Agresja w ujęciu etologicznym 50
2.3. Agresja ujmowana na gruncie teorii ewolucji - stanowisko socjobiologii 52
2.4. Agresja z perspektywy genetyki behawioralnej - problem dziedziczenia 54
Rozdział 3. Psychologiczne koncepcje agresji 56
3.1. Agresja jako destrukcyjny instynkt 56
3.2. Agresja jako popęd ukierunkowany na cel a teoria frustracji-agresji 57
3.3. Rola negatywnych afektów w regulacji agresji 60
3.4. Agresywne skrypty a przetwarzanie informacji społecznych 62
3.5. Uczenie się agresji: rola wzmocnienia i naśladownictwa 63
3.6. Agresja jako przymuszający wpływ społeczny 64
3.7. Ogólny interakcyjny model agresji 66
3.8. Podsumowanie. Agresja jako zjawisko biopsychospołeczne 68
3.8.1. Zapowiedź nowych tropów, nowych kierunków poszukiwań wyjaśnienia agresji i jej związków z właściwościami podmiotu i sytuacji 70
Część II. Podstawowe problemy badań nad agresją i jej uwarunkowaniami 73
Rozdział 4. Wybrane problemy badań nad agresją: obszary, strategie i narzędzia pomiaru 73
4.1. Problemy dotyczące wyznaczników obszaru badawczego i integracji uzyskanych rezultatów 73
4.1.1. Jakie problemy stwarzają zbyt szczegółowo sformułowane obszary badawcze? 75
4.1.2. Co pomaga badaczom integrować rezultaty badań? 75
4.1.3. Etapy integracji: jak rezultat może stać się nauką? 77
4.2. Metody badania agresji - podział i charakterystyka wybranych narzędzi pomiaru 79
4.3. Wybrane metody badań nad agresją 80
4.3.1. Metody obserwacyjne - znaczenie czynników kulturowych i środowiskowych w badaniach nad agresją 80
4.3.2. Skale oceniające zachowanie innych 83
4.3.3. Eksperyment 84
4.3.4. Arkusze samoobserwacyjne 84
4.3.5. Narzędzia jakościowe w badaniu zachowań agresywnych 91
Rozdział 5. Uwarunkowania agresji wśród młodzieży 93
5.1. Wybrane uwarunkowania agresji jako zjawiska biopsychospołecznego 93
5.2. Czynniki chroniące i czynniki ryzyka powstawania agresji w okresie dojrzewania 100
5.3. Uwarunkowania socjodemograficzne agresji - mit czy rzeczywistość? 102
5.4. Oddziaływania rodzicielskie jako uwarunkowania agresji u dzieci i młodzieży. 105
5.5. Sprawca i ofiara - dwie strony tego samego problemu? Uwarunkowania podmiotowe i społeczne wchodzenia w rolę sprawcy i ofiary 122
Rozdział 6. Etapy i ścieżki w rozwoju agresywności - propozycja modelu badawczego i jego weryfikacji 132
6.1. Prezentacja modelu 133
6.2. Weryfikacja modelu i kierunki modyfikacji 137
6.3. Rezultaty badań własnych: nowe zjawiska i kierunki dalszych poszukiwań 137
Część III. Przejawy agresji - ponadczasowe problemy i nowe wyzwania 139
Rozdział 7. Zachowania agresywne - klasyczna klasyfikacja zjawiska 141
7.1. Podział zachowań agresywnych 142
7.2. Uwarunkowania społecznej akceptacji zachowań agresywnych 144
Rozdział 8. Przejawy zachowań agresywnych w kontekście interakcji społecznych - stary problem, nowe formy 146
8.1. Asertywność - technika obrony granic, strategia komunikacji, postawa czy agresja akceptowana społecznie?
Książka składa się z trzech części zawartych w ośmiu rozdziałach i stanowi kompendium wiedzy na temat agresji. Mocną stroną książki jest odniesienie zjawiska agresji do stadiów rozwoju człowieka. Autorzy nie tylko prowadzą dialog na temat definicji, rodzajów agresji czy dawnych i nowszych teorii tłumaczących agresję jako immanentny element życia społecznego, lecz także rozpatrują znaczenie agresji w różnych okresach życia, jak: adolescencji, dojrzałości i co szczególnie ciekawe: agresji w okresie starzenia się i starości (przy uwzględnieniu procesów neurodegeneracyjnych).
Z recenzji prof. dr hab. Hanny Brycz
Wstęp 9
Wprowadzenie. Agresja i Agresywność (J. Martin Ramírez) 12
Część I. Wybrane teorie i mechanizmy agresji - zagadnienia podstawowe 25
Rozdział I. Czym jest agresja? Podstawowe pytania dotyczące agresji 27
1. Pytanie podstawowe: Agresja (aggression) - co to jest? 27
2. Pytanie: Czy agresję można wypreparować z motywów? Motywy agresji 29
3. Pytanie: Czy oprócz ofiary cierpi także agresor? 30
4. Pytanie: Czy agresja jest równa agresji? 30
5. Pytanie: Agresja: emocje czy rozum? 31
6. Pytanie: Czy można uporządkować przejawy i formy agresji? Jakie są wymiary agresji? 33
7. Pytanie: W jakich zachowaniach może wyrażać się agresja? 34
8. Pytanie: Czy agresja, przymus i przemoc to to samo? 38
9. Pytanie: Czy agresja jest tym samym co agresywność? 40
10. Pytanie: Jakie są kierunki poszukiwań mechanizmu agresji? 42
Rozdział 2. Podstawowe teorie i mechanizmy powstawania agresji 45
2.1. Biologiczne teorie agresji 45
2.2. Agresja w ujęciu etologicznym 50
2.3. Agresja ujmowana na gruncie teorii ewolucji - stanowisko socjobiologii 52
2.4. Agresja z perspektywy genetyki behawioralnej - problem dziedziczenia 54
Rozdział 3. Psychologiczne koncepcje agresji 56
3.1. Agresja jako destrukcyjny instynkt 56
3.2. Agresja jako popęd ukierunkowany na cel a teoria frustracji-agresji 57
3.3. Rola negatywnych afektów w regulacji agresji 60
3.4. Agresywne skrypty a przetwarzanie informacji społecznych 62
3.5. Uczenie się agresji: rola wzmocnienia i naśladownictwa 63
3.6. Agresja jako przymuszający wpływ społeczny 64
3.7. Ogólny interakcyjny model agresji 66
3.8. Podsumowanie. Agresja jako zjawisko biopsychospołeczne 68
3.8.1. Zapowiedź nowych tropów, nowych kierunków poszukiwań wyjaśnienia agresji i jej związków z właściwościami podmiotu i sytuacji 70
Część II. Podstawowe problemy badań nad agresją i jej uwarunkowaniami 73
Rozdział 4. Wybrane problemy badań nad agresją: obszary, strategie i narzędzia pomiaru 73
4.1. Problemy dotyczące wyznaczników obszaru badawczego i integracji uzyskanych rezultatów 73
4.1.1. Jakie problemy stwarzają zbyt szczegółowo sformułowane obszary badawcze? 75
4.1.2. Co pomaga badaczom integrować rezultaty badań? 75
4.1.3. Etapy integracji: jak rezultat może stać się nauką? 77
4.2. Metody badania agresji - podział i charakterystyka wybranych narzędzi pomiaru 79
4.3. Wybrane metody badań nad agresją 80
4.3.1. Metody obserwacyjne - znaczenie czynników kulturowych i środowiskowych w badaniach nad agresją 80
4.3.2. Skale oceniające zachowanie innych 83
4.3.3. Eksperyment 84
4.3.4. Arkusze samoobserwacyjne 84
4.3.5. Narzędzia jakościowe w badaniu zachowań agresywnych 91
Rozdział 5. Uwarunkowania agresji wśród młodzieży 93
5.1. Wybrane uwarunkowania agresji jako zjawiska biopsychospołecznego 93
5.2. Czynniki chroniące i czynniki ryzyka powstawania agresji w okresie dojrzewania 100
5.3. Uwarunkowania socjodemograficzne agresji - mit czy rzeczywistość? 102
5.4. Oddziaływania rodzicielskie jako uwarunkowania agresji u dzieci i młodzieży. 105
5.5. Sprawca i ofiara - dwie strony tego samego problemu? Uwarunkowania podmiotowe i społeczne wchodzenia w rolę sprawcy i ofiary 122
Rozdział 6. Etapy i ścieżki w rozwoju agresywności - propozycja modelu badawczego i jego weryfikacji 132
6.1. Prezentacja modelu 133
6.2. Weryfikacja modelu i kierunki modyfikacji 137
6.3. Rezultaty badań własnych: nowe zjawiska i kierunki dalszych poszukiwań 137
Część III. Przejawy agresji - ponadczasowe problemy i nowe wyzwania 139
Rozdział 7. Zachowania agresywne - klasyczna klasyfikacja zjawiska 141
7.1. Podział zachowań agresywnych 142
7.2. Uwarunkowania społecznej akceptacji zachowań agresywnych 144
Rozdział 8. Przejawy zachowań agresywnych w kontekście interakcji społecznych - stary problem, nowe formy 146
8.1. Asertywność - technika obrony granic, strategia komunikacji, postawa czy agresja akceptowana społecznie?