Edi Hila

Pierwsza monografia Ediego Hili jednego z najważniejszych współczesnych malarzyEuropy Środkowo-Wschodniej. Artysta, urodzony w Albanii i przez dekady tworzący wcieniu reżimu, jest dziś uznawany za czułego kronikarza przemian społecznych,politycznych i kulturowych, jakie dotknęły region w drugiej połowie XX i na początku XXIwieku.Książka prezentuje przekrojowy wybór jego prac - od wczesnych rysunków po współczesnecykle malarskie, takie jak Planting of Trees, Comfort czy Poultry. Bogatemu wyborowirysunków i obrazów artysty od początku lat 70. XX wieku oraz jego tekstów towarzysząeseje znakomitych historyków i teoretyków sztuki: Joanny Mytkowskiej, Adama Szymczykai Erica de Chassey. Publikacja rzuca nowe światło na twórczość Hili artysty, który nietworzy manifestów, lecz subtelne, przejmujące obrazy zbiorowego doświadczenia.Monografia stanowi ważny głos w międzynarodowej refleksji nad sztukąposttransformacyjną. Malarstwo Ediego Hili zostało przeoczone po części z powodów historycznych. Najpierwtworzył w izolacji właściwej krajowi odciętemu od regularnej wymiany artystycznej. Późniejukarany w latach 70. nakazem pracy na fermie drobiu uprawiał jedynie rysunek, a domalarstwa na dobre powrócił dopiero w latach 90. Wraz z transformacją społeczną poupadku dyktatury Envera Hodży stał się bardzo wpływowym pedagogiem, postacią kluczowądla pokolenia artystów debiutujących około roku 2000. Ta działalność przesłaniała długo jegowłasną twórczość. Okoliczności te sprawiły, co rzadkie przy dziele tak rozbudowanym, żeoglądamy twórczość Ediego Hili niejako całą naraz.z tekstu Joanny Mytkowskiej, Kathrin Rhomberg i Erzena Shkololli Edi Hila nie chce rozmawiać ani o bałkańskiej polityce, ani o rzeczywistości, po co kolejnyraz strzępić język? I tak wszystko, co powinniśmy zrozumieć, jest na obrazach.Małgorzata Rejmer, Ludzie przyszłości, Tygodnik Powszechny, 8 kwietnia 2021