Edith Wharton – Biografia

Edith Wharton, wybitna amerykańska pisarka, znana jest ze swojego mistrzowskiego stylu oraz przenikliwej analizy społeczeństwa, zwłaszcza arystokracji. Urodzona w 1862 roku, Wharton stała się jednym z czołowych głosów literackich swojego czasu, skutecznie łącząc w swojej twórczości wnikliwe obserwacje z wrażliwością psychologiczną. Jej prace, często osadzone w bogatym kontekście społecznym Nowego Jorku przełomu XIX i XX wieku, zwracają uwagę na skomplikowane relacje międzyludzkie oraz sztywne zasady moralne, które kształtowały życie jej bohaterów. Tematyka utworów Edith Wharton w wielkiej mierze koncentruje się na konflikcie między osobistymi pragnieniami a społecznymi oczekiwaniami. Wharton w mistrzowski sposób oddaje nieprzejednane napięcia wynikające z dążenia do wolności, jak i z konieczności dostosowania się do norm. Wśród jej najwybitniejszych dzieł jest 'Wiek Niewinności', powieść, która zdobyła Pulitzer Prize, a która w swoich warstwach narracyjnych ukazuje dramaty ludzkości na tle społecznych konwenansów. Jej charakterystyczny styl charakteryzuje się precyzyjnie skonstruowanymi zdaniami i głębokim psychologizmem, które zachęcają do refleksji nad kondycją ludzką.

Kim jest – dane osobowe

Prawdziwe imię i nazwisko
Edith Newbold Jones

Gdzie i kiedy się urodził

Data
Miasto
Nowy Jork
Region
Nowy Jork
Kraj
USA

Śmierć – data i miejsce

Data
1937-08-11
Miasto
Saint-Brice-sous-Forêt
Kraj
Francja
Wiek w chwili śmierci
75

Skąd pochodzi – narodowość i języki

Narodowość
Amerykańska
Języki
angielski, francuski, niemiecki, włoski

Życie prywatne – rodzina

Partner / małżonek
Edward Robbins Wharton
Data ślubu
1885-04-29
Rozwód / koniec związku
1913
Liczba dzieci
0
Rodzice (imiona)
George Frederic Jones, Lucretia Stevens Rhinelander

Ważne daty – kalendarium życia

  • 1862 – Urodziny w Nowym Jorku.
  • 1885 – Zawarcie małżeństwa z Edwardem Whartonem.
  • 1921 – Zdobycie Pulitzera za 'Wiek Niewinności'.
  • 1937 – Śmierć w Saint-Brice-sous-Forêt.

O twórczości – czym się zajmuje

Zawód
pisarka, autorka, krytyczka
Gatunki
powieść, opowiadanie, esej
Kiedy tworzył (epoka)
modernizm
Styl pisania
realizm
O czym pisze (tematy)
Główne tematy w twórczości Wharton obejmują konflikt między osobistymi pragnieniami a oczekiwaniami społecznymi, a także krytykę arystokracji i norm społecznych.
Skąd czerpał inspirację
Henry James, architektura, literatura europejska
Kto na nim się wzorował
Wielu pisarzy XX wieku, w tym amerykańskich i europejskich autorów.

Czym się wyróżnia – charakterystyczne cechy

  • analiza społeczeństwa
  • psychologiczne portrety postaci
  • krytyka arystokracji

Najważniejsze książki i dzieła

Tytuł
Dom radości
Tytuł oryginalny
The House of Mirth
Rok wydania
1905
Rodzaj
powieść
O czym jest
Analiza strat i oczekiwań w życiu wyższych sfer nowojorskich.
Tytuł
Ethan Frome
Tytuł oryginalny
Ethan Frome
Rok wydania
1911
Rodzaj
powieść
O czym jest
Tragiczna historia miłości w kontekście trudnych warunków życia.
Tytuł
Wiek niewinności
Tytuł oryginalny
The Age of Innocence
Rok wydania
1920
Rodzaj
powieść
O czym jest
Powieść ukazująca życie arystokracji nowojorskiej w latach 70. XIX wieku.

Nagrody i wyróżnienia

  • Legion of Honour (1916) – Działalność na rzecz Francji podczas I wojny światowej
  • Pulitzer Prize (1921) – Wiek niewinności

Słynne cytaty autora

If we'd only stop trying to be happy, we'd have a pretty good time.

— Edith Wharton

Life is the only real counselor; wisdom unfiltered through personal experience does not become a part of the moral tissue.

— Edith Wharton

Ciekawostki o autorze

  • Edith Wharton była pierwszą kobietą, która zdobyła Nagrodę Pulitzera.
  • W 1916 roku została odznaczona francuskim Krzyżem Legii Honorowej za działalność na rzecz uchodźców podczas I wojny światowej.
  • Zmarła w 1937 roku w Saint-Brice-sous-Forêt we Francji.

Co o nim mówią – krytycy i czytelnicy

Ocena krytyków
Wharton była uznawana za jedną z najważniejszych pisarek swojego czasu, a jej prace są nadal studiowane i cenione.
Znaczenie dla kultury
Wpłynęła na literaturę amerykańską, zwłaszcza w kontekście analizy klasy społecznej.
Wikipedia
pl.wikipedia.org

Edith Wharton – książki

64 książki