Stephen King – Biografia

Stephen Edwin King (ur. 21 września 1947 w Portland w stanie Maine) to amerykański powieściopisarz i autor opowiadań, powszechnie znany jako „Król Horroru”, który obok literatury grozy tworzy także w innych gatunkach, m.in. suspense, kryminale, science fiction, fantasy i mystery. Jest autorem ponad 60 powieści oraz setek opowiadań (łącznie napisał ich około 200), w większości publikowanych później w zbiorach. Jego proza należy do najczęściej ekranizowanych na świecie, a adaptacje jego utworów realizowali m.in. Brian De Palma, Stanley Kubrick i David Cronenberg; wśród filmów opartych na jego twórczości znajdują się m.in. Carrie (1976), The Shining (1980), The Dead Zone (1983), Christine (1983), Stand by Me (1986), Misery (1990), The Shawshank Redemption (1994), Dolores Claiborne (1995), The Green Mile (1999), The Mist (2007) oraz It (2017).

King był drugim synem Donalda Edwina Kinga i Nellie Ruth (z domu Pillsbury). Gdy miał dwa lata, ojciec opuścił rodzinę, a matka samotnie wychowywała jego i starszego brata Davida, co wiązało się z częstymi przeprowadzkami i trudnościami finansowymi. Część dzieciństwa spędził m.in. w Fort Wayne w stanie Indiana oraz w Stratford w stanie Connecticut, a gdy miał 11 lat, rodzina osiadła na stałe w Durham w Maine, gdzie matka opiekowała się schorowanymi rodzicami, a później pracowała m.in. w ośrodku dla osób z niepełnosprawnością intelektualną. King od wczesnych lat intensywnie czytał, fascynował się komiksami i filmem oraz podejmował pierwsze próby pisarskie; za namową matki zaczął tworzyć własne historie, a jego wczesne teksty krążyły także wśród szkolnych kolegów. Uczęszczał do Durham Elementary School, a następnie do Lisbon High School w Lisbon Falls (ukończył szkołę średnią w 1966). Pisał do szkolnych i lokalnych gazet, m.in. do Weekly Enterprise, a jego pierwsze samodzielnie opublikowane opowiadanie ukazało się w 1965 w fanzinie (w biografiach pojawiają się tytuły „I Was a Teenage Grave Robber” oraz polska wersja „Byłem nastoletnim rabusiem grobów”, publikowana także pod zmienionym tytułem „W półświecie grozy”).

W 1966 rozpoczął studia na University of Maine at Orono, gdzie pisał dla studenckiej gazety The Maine Campus i działał w życiu studenckim. W 1967 sprzedał pierwsze profesjonalne opowiadanie „The Glass Floor” do Startling Mystery Stories, a kolejne teksty publikował w czasopismach, w tym w magazynach dla mężczyzn; część z nich trafiła później do zbioru Night Shift (1978). W 1970 ukończył studia z tytułem Bachelor of Arts in English i uzyskał kwalifikacje nauczycielskie; w tym samym roku urodziła się jego córka Naomi Rachel. W styczniu 1971 poślubił Tabithę Spruce, poznaną na uczelni, która stała się jego pierwszą czytelniczką i ważnym wsparciem w pracy twórczej. Początkowo, zanim znalazł stałą posadę nauczyciela, pracował m.in. w pralni przemysłowej, a po podjęciu pracy w szkole średniej uczył języka angielskiego w Hampden Academy (od jesieni 1971), jednocześnie intensywnie pisząc.

Przełomem w jego karierze okazała się powieść Carrie, wydana w 1974 roku (w jednej z biografii wskazywana także jako „Carrie” (1973)). King początkowo porzucił pierwsze strony maszynopisu, jednak Tabitha odzyskała je z kosza i zachęciła go do kontynuowania pracy, co doprowadziło do rozwinięcia tekstu w pełnowymiarową powieść. Sukces Carrie umożliwił mu porzucenie pracy nauczyciela i poświęcenie się wyłącznie pisaniu. W kolejnych latach ukazywały się następne książki, m.in. 'Salem's Lot, The Shining, The Stand oraz The Dead Zone, a od końca lat 70. King publikował praktycznie co najmniej jedną książkę rocznie. Równolegle rozwijał cykl The Dark Tower, który wyrósł z publikowanych od 1977 do 1981 odcinków The Dark Tower: The Gunslinger i ostatecznie przyjął postać ośmiotomowej sagi The Dark Tower (wydawanej między 1978 a 2012); w polskich biografiach cykl ten funkcjonuje jako „Mroczna Wieża”.

W latach 80. King poszerzał zakres twórczości: Different Seasons (1982) stanowiło jego pierwsze duże odejście od klasycznej grozy, a jednocześnie stało się źródłem głośnych adaptacji filmowych (m.in. Stand by Me i The Shawshank Redemption). W tym okresie opublikował także m.in. Christine, Pet Sematary, Skeleton Crew (z The Mist), It, The Eyes of the Dragon, Misery, The Tommyknockers oraz The Dark Half. W biografiach podkreśla się, że w latach 80. zmagał się z uzależnieniem od alkoholu i narkotyków, a po interwencji rodziny podjął leczenie; doświadczenia te znalazły odzwierciedlenie m.in. w interpretacji postaci z Misery. W latach 90. publikował m.in. Four Past Midnight, Needful Things, Gerald's Game, Dolores Claiborne, The Green Mile (wydawaną w odcinkach), Bag of Bones, The Girl Who Loved Tom Gordon oraz Hearts in Atlantis. W 1994 opowiadanie „The Man in the Black Suit” przyniosło mu O. Henry Award, a w 1999 został ciężko ranny w wypadku, gdy potrącił go samochód; po długiej rehabilitacji wrócił do pracy.

W 2000 roku wydał On Writing: A Memoir of the Craft, łączące elementy wspomnień i poradnika pisarskiego, ukończone w okresie rekonwalescencji. Eksperymentował też z nowymi formami dystrybucji, publikując m.in. Riding the Bullet jako masowy e-book oraz internetowe odcinki The Plant. W kolejnych dekadach ukazywały się m.in. From a Buick 8, The Colorado Kid, Cell, Lisey's Story, Duma Key, Under the Dome, Full Dark, No Stars, 11/22/63 (nagrodzona m.in. Los Angeles Times Book Prize for Mystery/Thriller), Joyland, Doctor Sleep, Mr. Mercedes (wyróżniona Edgar Allan Poe Award for Best Novel), Finders Keepers, End of Watch, The Outsider, Elevation, The Institute, If It Bleeds, Later, Fairy Tale oraz Holly, a także zbiór You Like It Darker. King pisał również literaturę faktu, m.in. Danse Macabre (1981) i On Writing: A Memoir of the Craft (2000), a także podejmował współpracę z innymi autorami, w tym z Peterem Straubem (The Talisman, Black House) oraz z synami Joe Hill i Owen King (m.in. Sleeping Beauties).

Część utworów publikował pod pseudonimem Richard Bachman (m.in. Rage, The Long Walk, Roadwork, The Running Man i Thinner), a także incydentalnie jako John Swithen; po ujawnieniu tożsamości Bachmana w połowie lat 80. pseudonim stał się elementem jego publicznej legendy, do której nawiązywał również w późniejszych publikacjach (m.in. The Regulators jako „odnaleziony rękopis” Bachmana oraz Blaze). King angażował się także w film i telewizję: pisał scenariusze (m.in. Creepshow), tworzył miniseriale (m.in. The Stand i The Shining), a w 1986 zadebiutował jako reżyser filmem Maximum Overdrive.

W życiu prywatnym King i Tabitha King mają troje dzieci: Naomi Rachel, Joe Hill i Owen Phillip; obaj synowie zostali zawodowymi pisarzami. Autor mieszkał i mieszka w Maine (m.in. w Bangor), a jego twórczość często osadzona jest w realiach małych amerykańskich miasteczek, w tym fikcyjnych Castle Rock i Derry. Znany jest także z działalności charytatywnej i wspierania inicjatyw lokalnych. Za całokształt twórczości i wkład w literaturę otrzymał liczne wyróżnienia, w tym Medal for Distinguished Contribution to American Letters (2003), Grand Master Award Mystery Writers of America (2007) oraz National Medal of Arts (2014).