Jan Brzechwa – Biografia

Jan Wiktor Brzechwa, urodzony 15 sierpnia 1898 roku w Żmerynce, był polskim poetą, autorem i prawnikiem, znanym przede wszystkim z twórczości dla dzieci. Pochodził z rodziny żydowskiej; jego ojciec, Aleksander Lesman, był inżynierem kolejowym, a matka, Michalina, nauczycielką języka francuskiego. W młodości Brzechwa podróżował z rodziną po Kresach Wschodnich, a po ukończeniu Zakładu Naukowo-Wychowawczego Ojców Jezuitów w Chyrowie, rozpoczął studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego. W czasie I wojny światowej wstąpił do 36. pułku piechoty Legii Akademickiej i brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej, za co został odznaczony.

Po wojnie Brzechwa związał się z prawem autorskim, pracując jako radca prawny w ZAiKS-ie. Jego debiut literacki miał miejsce w 1915 roku, kiedy to opublikował swoje pierwsze wiersze. W 1926 roku wydał tom poezji "Oblicza zmyślone", a w 1937 roku zadebiutował jako autor wierszy dla dzieci z tomikiem "Tańcowała igła z nitką". Wśród jego najbardziej znanych utworów dla dzieci znajdują się "Kaczka Dziwaczka", "Na straganie" oraz "Pomidor". W czasie II wojny światowej Brzechwa pisał takie dzieła jak "Akademia pana Kleksa" oraz "Pan Drops i jego trupa". Po wojnie kontynuował działalność literacką i prawniczą, a jego twórczość ewoluowała w kierunku bardziej neutralnym politycznie.

Brzechwa był trzykrotnie żonaty, a jego córka, Krystyna, jest uznaną malarką. Zmarł 2 lipca 1966 roku w Warszawie, a jego twórczość do dziś cieszy się ogromną popularnością wśród dzieci i dorosłych, pozostawiając trwały ślad w polskiej literaturze dziecięcej.

Kim jest – dane osobowe

Prawdziwe imię i nazwisko
Jan Wiktor Lesman

Gdzie i kiedy się urodził

Data
Miasto
Żmerynka
Kraj
Ukraina

Śmierć – data i miejsce

Data
1966-07-02
Miasto
Warszawa
Kraj
Polska
Wiek w chwili śmierci
67

Skąd pochodzi – narodowość i języki

Narodowość
Polska
Języki
polski, rosyjski

Życie prywatne – rodzina

Partner / małżonek
Janina Magajewska
Rozwód / koniec związku
obecnie
Liczba dzieci
1
Dzieci (imiona)
Krystyna Brzechwa
Rodzice (imiona)
Aleksandr Stanisław Lesman, Michalina Lewicka

Bliscy – krewni i znajomi

  • Bolesław Leśmian – kuzyn

Ważne daty – kalendarium życia

  • 1915 – Debiut literacki - publikacja pierwszych wierszy.
  • 1926 – Publikacja pierwszego tomiku poezji 'Oblicza zmyślone'.
  • 1938 – Wydanie pierwszego tomiku wierszy dla dzieci 'Tańcowała igła z nitką'.
  • 1939 – Wydanie 'Kaczki Dziwaczki'.
  • 1961 – Publikacja 'Podróże Pana Kleksa'.
  • 1965 – Publikacja 'Tryumf Pana Kleksa'.

Szkoły i studia – wykształcenie

Szkoła / uczelnia
Uniwersytet Warszawski
Kierunek studiów
Prawo

O twórczości – czym się zajmuje

Zawód
poeta, prawnik, tłumacz
Gatunki
literatura dziecięca, poezja, satyra
O czym pisze (tematy)
Przyroda, dzieciństwo, przygoda, humor.
Skąd czerpał inspirację
literatura rosyjska, poezja dziecięca
Kto na nim się wzorował
Janusz Korczak, literatura dziecięca w Polsce

Czym się wyróżnia – charakterystyczne cechy

  • łamańce językowe
  • bajki dla dzieci

Najważniejsze książki i dzieła

Tytuł
Tańcowała igła z nitką
Rok wydania
1938
Rodzaj
tomik wierszy dla dzieci
O czym jest
Zbiór wierszy dla dzieci, w tym popularne utwory.
Tytuł
Kaczka Dziwaczka
Rok wydania
1939
Rodzaj
tomik wierszy dla dzieci
O czym jest
Zbiór wierszy dla dzieci, w tym znane utwory.
Tytuł
Akademia Pana Kleksa
Rok wydania
1946
Rodzaj
powieść dla dzieci
O czym jest
Opowieść o przygodach Pana Kleksa w magicznej akademii.

Nagrody i wyróżnienia

  • Nagroda Ministra Kultury i Sztuki (1965)
  • Honorowa odznaka 'Za Zasługi dla Warszawy' (1965)

Słynne cytaty autora

W Szczebrzeszynie chrząszcz brzmi w trzcinie.

— Chrząszcz

Ciekawostki o autorze

  • Jan Brzechwa był kuzynem poety Bolesława Leśmiana.
  • Jego córka, Krystyna Brzechwa, jest malarką.
  • Debiutował w 1915 roku, publikując wiersze w piotrogrodzkim 'Sztandarze'.

Filmy i adaptacje na podstawie dzieł

  • Akademia Pana Kleksa – film (1984)
  • Pchła Szachrajka – film (1989)

Co o nim mówią – krytycy i czytelnicy

Ocena krytyków
Jan Brzechwa jest uważany za jednego z najważniejszych polskich autorów literatury dziecięcej.
Znaczenie dla kultury
Jego wiersze są częścią kanonu polskiej literatury dziecięcej i są często wykorzystywane w edukacji.
Wikipedia
pl.wikipedia.org

Jan Brzechwa – książki

610 książek