Tadeusz Boy-Żeleński – Biografia
Tadeusz Kamil Marcjan Żeleński, znany jako Tadeusz Boy-Żeleński, był polskim pisarzem, poetą-satyrykiem, krytykiem literackim i teatralnym oraz tłumaczem literatury francuskiej. Urodził się 21 grudnia 1874 roku w Warszawie, a zmarł 4 lipca 1941 roku we Lwowie. Był współzałożycielem kabaretu Zielony Balonik, gdzie krytykował konserwatywne władze i moralność społeczeństwa. Jako lekarz pediatra, po studiach na Uniwersytecie Jagiellońskim, zyskał popularność w krakowskiej bohemie. Boy-Żeleński przetłumaczył wiele klasyków literatury francuskiej, w tym "Pieśń o Rolandzie" i "Tristana i Izoldę", a jego prace literackie obejmują m.in. "Mity i zgrzyty" oraz "Marysieńkę Sobieską". Jego działalność społeczna obejmowała propagowanie świadomego macierzyństwa i edukacji seksualnej. Zginął w 1941 roku podczas masakry lwowskich profesorów.
Kim jest – dane osobowe
- Prawdziwe imię i nazwisko
- Tadeusz Kamil Marcjan Żeleński
- Pseudonim
- Boy
Gdzie i kiedy się urodził
- Data
- Miasto
- Warszawa
- Kraj
- Polska
Śmierć – data i miejsce
- Data
- 1941-07-04
- Miasto
- Lwów
- Kraj
- Ukraina
- Wiek w chwili śmierci
- 66
Skąd pochodzi – narodowość i języki
- Narodowość
- Polska
- Języki
- polski, francuski
Ważne daty – kalendarium życia
- 1874 – Urodziny w Warszawie.
- 1900 – Ukończenie studiów medycznych na Uniwersytecie Jagiellońskim.
- 1906 – Współorganizacja kabaretu Zielony Balonik.
- 1933 – Przyjęcie do Polskiej Akademii Literatury.
- 1941 – Zamordowanie przez niemieckie siły okupacyjne we Lwowie.
Szkoły i studia – wykształcenie
- Szkoła / uczelnia
- Uniwersytet Jagielloński
- Kierunek studiów
- medycyna
- Tytuł
- magister
- Lata nauki
- 1892-1900
O twórczości – czym się zajmuje
- Zawód
- pisarz, poeta, krytyk literacki, krytyk teatralny, tłumacz, lekarz
- Gatunki
- poezja, satyra, eseistyka, krytyka literacka
- Kiedy tworzył (epoka)
- Młoda Polska
- Styl pisania
- modernizm
- O czym pisze (tematy)
- Główne tematy w twórczości Boya-Żeleńskiego obejmują krytykę moralności społecznej, prawa kobiet oraz wpływ literatury francuskiej na polską kulturę.
- Skąd czerpał inspirację
- literatura francuska, Młoda Polska, krakowska bohema
- Kto na nim się wzorował
- Krytycy literaccy, pisarze polscy, ruch feministyczny
Czym się wyróżnia – charakterystyczne cechy
- tłumaczenia literatury francuskiej
- satyra społeczna
- krytyka moralności
Najważniejsze książki i dzieła
- Tytuł
- Mity i zgrzyty
- Rok wydania
- 1930
- Rodzaj
- zbiór esejów
- O czym jest
- Zbiór esejów krytykujących współczesne zjawiska społeczne.
- Tytuł
- Piekło kobiet
- Rok wydania
- 1938
- Rodzaj
- esej
- O czym jest
- Esej poruszający tematykę kobiet i ich praw.
- Tytuł
- Marysieńka Sobieska
- Rok wydania
- 1939
- Rodzaj
- powieść
- O czym jest
- Powieść historyczna osadzona w czasach Jana III Sobieskiego.
Ciekawostki o autorze
- Był współzałożycielem kabaretu Zielony Balonik, który stał się ważnym miejscem dla krakowskiej bohemy.
- Jego tłumaczenia literatury francuskiej uznawane są za jedne z najlepszych w polskim literackim kanonie.
Co o nim mówią – krytycy i czytelnicy
- Ocena krytyków
- Twórczość Boya-Żeleńskiego była szeroko komentowana i doceniana za jego odwagę w krytyce społecznej.
- Znaczenie dla kultury
- Wpłynął na rozwój polskiej literatury i myśli społecznej, zwłaszcza w kontekście praw kobiet.
- Kontrowersje i spory
- Krytyka jego współpracy z radzieckimi władzami podczas II wojny światowej budziła kontrowersje.
Źródła
- Wikipedia
- pl.wikipedia.org
