Maciej Stryjkowski – Biografia

Maciej Stryjkowski urodził się około 1547 roku w Strykowie, w województwie rawskim w Królestwie Polskim. Ukończył lokalną szkołę w Brzezinach, po czym wstąpił do armii wielkoksiążęcej litewskiej. Służył w garnizonie w Witebsku pod dowództwem Aleksandra Guagniniego. Był Polakiem, ale większość życia spędził w Wielkim Księstwie, początkowo jako żołnierz. Około 1573 roku, w wieku około 25 lat, przeszedł na emeryturę i stał się protegowanym Merkelisa Giedraitisa, biskupa Żmudzi. Ostatecznie Stryjkowski został katolickim kapłanem i zakończył jako proboszcz w parafii Jurbarkas, blisko granicy litewsko-pruskiej. Tam poświęcił życie pisaniu monumentalnej kroniki ziem Polski-Litwy, opublikowanej w Królewcu (dzisiaj Kaliningrad) w 1582 roku. Książka, opublikowana pod tytułem Kronika Polski, Litwy, Żmudzi i całej Rusi Kijowskiej, Moskwy, Nowogrodu..., jest klasycznym dziełem literackim napisanym w języku polskim, które szczegółowo opisuje historię Rzeczypospolitej Obojga Narodów i jej części od legendarnych początków do 1581 roku. Niektóre fragmenty jego pracy są napisane w języku litewskim. Stryjkowski zachęcał litewską szlachtę do używania języka litewskiego. Kronika była udaną kompilacją wcześniejszych kronik Jana Długosza i Macieja Miechowity, ale zawiera również kroniki ruskie, ludowe opowieści i legendy. Natychmiast zyskała dużą popularność wśród szlachty i często twierdzi się, że Stryjkowski był jednym z pisarzy polsko-litewskich, którzy kształtowali litewską tożsamość narodową, ponieważ jego prace były później kopiowane przez wielu pisarzy i kronikarzy w całym regionie. Aż do XIX wieku prace Stryjkowskiego uważano za podstawowe źródła informacji o wczesnym okresie historii Wielkiego Księstwa Litewskiego. Dopiero z nadejściem nowoczesnej historiografii jego kronika zaczęła być krytykowana i kwestionowana, głównie z powodu jego faworyzowania magnatów, braku rozróżnienia między legendami a relacjami historycznymi oraz jego teorii o rzymskim pochodzeniu litewskich rodzin rządzących. Kronika Stryjkowskiego wprowadziła ideę historycznej sukcesji między Kijowem, Haliczem a Litwą jako alternatywę dla schematu Rurykowiczów, według którego dziedzictwo kijowskie było roszczone przez Moskwę. W 1577 roku Stryjkowski napisał również epicką poezję O początkach sławnego narodu litewskiego (...), która jednak została opublikowana dopiero po jego śmierci. Zmarł około 1593 roku, chociaż dokładna data i miejsce pozostają nieznane