Stanisław Wyspiański – Biografia
Stanisław Wyspiański urodził się 15 stycznia 1869 roku w Krakowie. Był poetą, malarzem i dramaturgiem, tworzącym w epoce Młodej Polski. Jego najgłośniejszym dziełem jest dramat 'Wesele', które przyniosło mu ogromny sukces i uznanie jako narodowego wieszcza. Wyspiański łączył w swojej twórczości problematykę rodzajową z polityczną, co czyniło jego dzieła głęboko krytycznymi wobec stanu narodu polskiego. Zmarł 28 listopada 1907 roku w Krakowie, a jego twórczość do dziś ma ogromny wpływ na polski teatr i literaturę
Kim jest – dane osobowe
- Pseudonim
- Czwarty wieszcz
Gdzie i kiedy się urodził
- Data
- Miasto
- Kraków
- Kraj
- Polska
Śmierć – data i miejsce
- Data
- 1907-11-28
- Miasto
- Kraków
- Kraj
- Polska
- Wiek w chwili śmierci
- 38
Skąd pochodzi – narodowość i języki
- Narodowość
- Polska (Poland)
- Języki
- polski
Życie prywatne – rodzina
- Partner / małżonek
- Teodora Pytko
- Data ślubu
- 1900
- Rozwód / koniec związku
- obecnie
- Liczba dzieci
- 4
- Dzieci (imiona)
- Maria Wyspiańska, Stanisław Wyspiański, Helena Wyspiańska, Tadeusz Wyspiański
- Rodzice (imiona)
- Franciszek Wyspiański, Maria Rogowska
Ważne daty – kalendarium życia
- 1898 – Debiut dramaturgiczny z inscenizacją 'Warszawianki'
- 1901 – Premiera 'Wesela', która przynosi mu ogólnopolskie uznanie
- 1905 – Zostaje profesorem Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie
- 1907 – Umiera w Krakowie
Szkoły i studia – wykształcenie
- Szkoła / uczelnia
- Szkoła Sztuk Pięknych w Krakowie
- Kierunek studiów
- sztuki piękne
- Szkoła / uczelnia
- Uniwersytet Jagielloński
- Kierunek studiów
- filozofia
O twórczości – czym się zajmuje
- Zawód
- poeta, malarz, dramaturg, projektant witraży
- Gatunki
- dramat, poezja, malarstwo
- Kiedy tworzył (epoka)
- Młoda Polska
- Styl pisania
- Młoda Polska
- O czym pisze (tematy)
- tematyka narodowa, krytyka społeczna, zderzenie różnych warstw społecznych
- Skąd czerpał inspirację
- Jan Matejko, romantyzm, folklor polski
- Kto na nim się wzorował
- Młoda Polska, polski teatr, wielu współczesnych dramatopisarzy
Czym się wyróżnia – charakterystyczne cechy
- symbolizm, narodowe dramaty, połączenie sztuki z polityką
Najważniejsze książki i dzieła
- Tytuł
- Wyzwolenie
- Tytuł oryginalny
- Wyzwolenie
- Rok wydania
- 1903
- Rodzaj
- dramat
- O czym jest
- Dramat będący kontynuacją tematów poruszanych w 'Weselu', z ideologicznym komentarzem
- Tytuł
- Noc listopadowa
- Tytuł oryginalny
- Noc listopadowa
- Rok wydania
- 1904
- Rodzaj
- dramat
- O czym jest
- Dramat osadzony w kontekście historycznym, dotyczący wydarzeń z 1830 roku
Nagrody i wyróżnienia
- Nagroda Akademii Umiejętności (1901) – cykl pejzażowy z Kopcem Kościuszki
Słynne cytaty autora
Przecie trza wprzódy wypróbować. trza coś przecierpieć, coś przeboleć, żeby móc miłość uszanować
— Wesele
Ciekawostki o autorze
- Wyspiański był również projektantem witraży i mebli
- Jego twórczość miała duży wpływ na rozwój polskiego teatru
Co o nim mówią – krytycy i czytelnicy
- Ocena krytyków
- Wyspiański jest uważany za jednego z najważniejszych polskich dramatopisarzy, a jego dzieła są często wystawiane
- Znaczenie dla kultury
- Jego prace miały znaczący wpływ na polski teatr i literaturę, inspirując wielu twórców
Źródła
- Wikipedia
- pl.wikipedia.org
