Władysław Orkan – Biografia
Władysław Orkan, właściwie Franciszek Ksawery Smaciarz, urodził się 27 listopada 1875 roku w Porębie Wielkiej. Był pisarzem i poetą okresu Młodej Polski, znanym z realistycznych opisów życia góralskiego oraz biednej wsi. Debiutował w 1896 roku, publikując wiersz 'Nad grobem matki'. Jego najważniejsze dzieła to 'Nowele' (1898), 'Komornicy' (1900), 'W roztokach' (1903) oraz 'Drzewiej' (1912). Orkan był również aktywistą, współzałożycielem Związku Podhalan. Zmarł 14 maja 1930 roku w Krakowie, a jego grób znajduje się na cmentarzu Rakowickim
Kim jest – dane osobowe
- Prawdziwe imię i nazwisko
- Franciszek Ksawery Smaciarz
- Pseudonim
- Orkan
Gdzie i kiedy się urodził
- Data
- Miasto
- Poręba Wielka
- Region
- Limanowa
- Kraj
- Polska
Śmierć – data i miejsce
- Data
- 1930-05-14
- Miasto
- Kraków
- Kraj
- Polska
- Wiek w chwili śmierci
- 54
Skąd pochodzi – narodowość i języki
- Narodowość
- Polska (Poland)
- Języki
- polski
Życie prywatne – rodzina
- Partner / małżonek
- Bronisława Folejewska
- Liczba dzieci
- 1
- Dzieci (imiona)
- Zofia Orkan
- Rodzice (imiona)
- Maciej Smaciarz, Maria Smaciarz
Ważne daty – kalendarium życia
- 1896 – Debiut literacki z wierszem 'Nad grobem matki'
- 1898 – Publikacja zbioru opowiadań 'Nowele'
- 1900 – Wydanie powieści 'Komornicy'
- 1903 – Publikacja powieści 'W roztokach'
- 1912 – Wydanie powieści 'Drzewiej'
- 1930 – Śmierć w Krakowie
O twórczości – czym się zajmuje
- Zawód
- pisarz, poeta, działacz społeczny
- Gatunki
- poezja, proza, dramat
- Kiedy tworzył (epoka)
- Młoda Polska
- Styl pisania
- naturalizm
- O czym pisze (tematy)
- bieda, życie wiejskie, góralska kultura, natura, patriotyzm
- Skąd czerpał inspirację
- Stanisław Witkiewicz
- Kto na nim się wzorował
- Młoda Polska, Związek Podhalan
Czym się wyróżnia – charakterystyczne cechy
- realistyczne opisy życia góralskiego
- tematyka wiejska
- humor
Najważniejsze książki i dzieła
- Tytuł
- Nowele
- Tytuł oryginalny
- Nowele
- Rok wydania
- 1898
- Rodzaj
- zbiór opowiadań
- O czym jest
- Zbiór opowiadań przedstawiających życie górali
- Tytuł
- Komornicy
- Tytuł oryginalny
- Komornicy
- Rok wydania
- 1900
- Rodzaj
- powieść
- O czym jest
- Powieść o życiu góralskim i problemach społecznych
- Tytuł
- W roztokach
- Tytuł oryginalny
- W roztokach
- Rok wydania
- 1903
- Rodzaj
- powieść
- O czym jest
- Powieść ukazująca trudne życie mieszkańców górskich dolin
- Tytuł
- Drzewiej
- Tytuł oryginalny
- Drzewiej
- Rok wydania
- 1912
- Rodzaj
- powieść
- O czym jest
- Liryczne opisy życia pierwszych osadników w Tatrach
- Tytuł
- Listy ze wsi
- Tytuł oryginalny
- Listy ze wsi
- Rok wydania
- 1925-1927
- Rodzaj
- esej
- O czym jest
- Refleksje socjologiczne na temat życia wiejskiego
Nagrody i wyróżnienia
- Nagroda Literacka Miasta Stołecznego Warszawy (1930)
Ciekawostki o autorze
- Władysław Orkan był współzałożycielem Związku Podhalan
- Jego dom w Porębie Wielkiej jest obecnie muzeum biograficznym
Co o nim mówią – krytycy i czytelnicy
- Ocena krytyków
- Orkan jest uznawany za jednego z najważniejszych pisarzy góralskich, a jego prace są cenione za autentyczność i głębię
- Znaczenie dla kultury
- Wpłynął na rozwój literatury regionalnej i kultury góralskiej
