Mario Vargas Llosa – Biografia
Mario Vargas Llosa to jeden z najwybitniejszych pisarzy literatury iberoamerykańskiej, którego twórczość i zaangażowanie polityczne uczyniły go postacią o światowym formacie. Urodził się 28 marca 1936 roku w Arequipie, w Peru, a zmarł 13 kwietnia 2025 roku w Limie. Jego debiutancka powieść „Miasto i psy” (1963) zdobyła międzynarodowe uznanie, demaskując brutalne realia wojskowej szkoły. Kolejne ważne dzieła to „Zielony dom” (1966) oraz „Rozmowa w Katedrze” (1973), które ukazują korupcję i dekadencję władzy w Peru. Vargas Llosa był również aktywny politycznie, kandydując na prezydenta Peru w 1990 roku. W 2010 roku otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury za „kartografię struktur władzy oraz wyraziste obrazy oporu, buntu i klęski jednostki”
Kim jest – dane osobowe
- Prawdziwe imię i nazwisko
- Jorge Mario Pedro Vargas Llosa
- Wzrost
- 1.68 m
Gdzie i kiedy się urodził
- Data
- Miasto
- Arequipa
- Kraj
- Peru
Śmierć – data i miejsce
- Data
- 2025-04-13
- Miasto
- Lima
- Kraj
- Peru
- Wiek w chwili śmierci
- 89
Skąd pochodzi – narodowość i języki
- Narodowość
- Peruwiańska (Peru)
- Języki
- hiszpański
Życie prywatne – rodzina
- Partner / małżonek
- Patricia Llosa
- Data ślubu
- 1965
- Rozwód / koniec związku
- 2025-04-13
- Liczba dzieci
- 3
- Dzieci (imiona)
- Álvaro Vargas Llosa, Gonzalo Vargas Llosa, Morgana Vargas Llosa
- Rodzice (imiona)
- Ernesto Vargas Maldonado, Dora Llosa Ureta
Bliscy – krewni i znajomi
- Luis Llosa – kuzyn
Ważne daty – kalendarium życia
- 1963 – Publikacja debiutanckiej powieści „Miasto i psy”
- 1966 – Publikacja powieści „Zielony dom”
- 1973 – Publikacja powieści „Rozmowa w Katedrze”
- 1990 – Kandydowanie na prezydenta Peru
- 2010 – Otrzymanie Nagrody Nobla w dziedzinie literatury
- 2021 – Wybranie do Akademii Francuskiej
Szkoły i studia – wykształcenie
- Szkoła / uczelnia
- Uniwersytet Świętego Marka
- Kierunek studiów
- prawo i literatura
- Tytuł
- licencjat
- Lata nauki
- 1953-1958
O twórczości – czym się zajmuje
- Zawód
- pisarz, dziennikarz, eseista, polityk
- Gatunki
- powieść, esej, literatura piękna
- Kiedy tworzył (epoka)
- XX wiek
- Styl pisania
- realizm, postmodernizm
- O czym pisze (tematy)
- analiza władzy, korupcja, opór jednostki, historia Peru
- Skąd czerpał inspirację
- Gabriel García Márquez, William Faulkner, Gustave Flaubert
- Kto na nim się wzorował
- Literatura latynoamerykańska, pisarze współczesni
Czym się wyróżnia – charakterystyczne cechy
- polityczne zaangażowanie
- krytyka władzy
- złożone narracje
Najważniejsze książki i dzieła
- Tytuł
- Miasto i psy
- Tytuł oryginalny
- La ciudad y los perros
- Rok wydania
- 1963
- Rodzaj
- powieść
- O czym jest
- Debiutancka powieść ukazująca brutalne realia wojskowej szkoły
- Tytuł
- Zielony dom
- Tytuł oryginalny
- La casa verde
- Rok wydania
- 1966
- Rodzaj
- powieść
- O czym jest
- Narracyjne arcydzieło o wpływie prostytucji na życie bohaterów
- Tytuł
- Rozmowa w Katedrze
- Tytuł oryginalny
- Conversación en La Catedral
- Rok wydania
- 1973
- Rodzaj
- powieść
- O czym jest
- Monumentalna powieść o korupcji i dekadencji władzy w Peru
- Tytuł
- Ciotka Julia i skryba
- Tytuł oryginalny
- La tía Julia y el escribidor
- Rok wydania
- 1977
- Rodzaj
- powieść
- O czym jest
- Półautobiograficzna historia o miłości i literaturze
- Tytuł
- Święto Kozła
- Tytuł oryginalny
- La fiesta del chivo
- Rok wydania
- 2000
- Rodzaj
- powieść
- O czym jest
- Studium mechanizmów władzy i przemocy w czasach dyktatury
Nagrody i wyróżnienia
- Nagroda Księcia Asturii (1986)
- Nagroda Cervantesa (1994)
- Nagroda Nobla w dziedzinie literatury (2010)
Słynne cytaty autora
Words are acts... Through writing, one can change history
— wywiad
Ciekawostki o autorze
- Vargas Llosa był członkiem jury Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Cannes w 1976 roku
- W 1990 roku kandydował na prezydenta Peru
Filmy i adaptacje na podstawie dzieł
- Ciotka Julia i skryba – film (1990)
- Pantaleon i wizytantki – film (1999)
- Święto Kozła – film (2005)
Co o nim mówią – krytycy i czytelnicy
- Ocena krytyków
- Vargas Llosa jest uznawany za jednego z najważniejszych pisarzy latynoamerykańskich, a jego prace są szeroko analizowane i komentowane
- Znaczenie dla kultury
- Wpływ jego twórczości na literaturę latynoamerykańską jest ogromny, a jego książki są inspiracją dla wielu współczesnych pisarzy
