Ken Kesey – Biografia

Ken Kesey (ur. 17 września 1935 w La Junta, zm. 10 listopada 2001 w Eugene) był amerykańskim pisarzem, który zdobył światową sławę dzięki powieści Lot nad kukułczym gniazdem (1962). W latach 60. stał się bohaterem kontrkultury i guru psychodelicznych narkotyków. Kesey był znany jako Pied Piper, który przekształcił pokolenie beatników w ruch hippisowski. Urodził się w La Junta w Kolorado, a dorastał w Eugene w Oregonie. W młodości polował, łowił ryby, pływał, uczył się boksu i zapaśnictwa, a także był gwiazdą futbolu. Studiował na Uniwersytecie Oregonu, gdzie występował w sztukach teatralnych. Po ukończeniu studiów zdobył stypendium na Uniwersytecie Stanforda, gdzie szybko zrezygnował, dołączając do ruchu kontrkulturowego i zaczynając eksperymentować z narkotykami. W 1956 roku ożenił się z Faye Haxby, swoją szkolną miłością. Kesey uczestniczył w kursie kreatywnego pisania prowadzonym przez Wallace'a Stegnera. Jego pierwszym dziełem była nieopublikowana powieść Zoo, o beatnikach z North Beach w San Francisco. Tom Wolfe opisał w swojej książce The Electric Kool-Aid Acid Test (1968) Keseya i jego przyjaciół, zwanych Merry Pranksters, którzy podróżowali po kraju i używali różnych halucynogenów. Ich autobus, nazwany Furthur, był pomalowany w jaskrawe kolory. W Kalifornii przyjaciele Keseya serwowali Kool-Aid z LSD na swoich imprezach. Kesey był płatnym wolontariuszem w szpitalu VA w Menlo Park w Kalifornii, gdzie brał udział w eksperymentach z narkotykami. Te doświadczenia oraz praca jako pomocnik w szpitalu psychiatrycznym posłużyły jako tło dla Lotu nad kukułczym gniazdem, który jest osadzony w szpitalu psychiatrycznym. Książka stała się klasykiem nowoczesnej literatury amerykańskiej, chociaż niektórzy krytycy feministyczni uważają, że przedstawienie kobiet, szczególnie postaci surowej pielęgniarki Mildred Ratched, jest mizoginiczne. W 1975 roku powieść została zaadaptowana na film, który zdobył pięć Oscarów. Kesey był niezadowolony z adaptacji, ponieważ nie podobał mu się scenariusz ani obsada. Jego następna powieść, Czasami wielka myśl (1964), również doczekała się adaptacji filmowej. Po tym Kesey zrezygnował z publikacji powieści, tworząc zespół Merry Pranksters i zakładając komunę w La Honda w Kalifornii. W 1965 roku został aresztowany za posiadanie marihuany. Uciekł do Meksyku, gdzie sfałszował nieprzekonywujące samobójstwo, a następnie wrócił do Stanów Zjednoczonych, gdzie odbył krótką karę. Po tym burzliwym okresie kupił farmę w Pleasant Hill w Oregonie, gdzie osiedlił się z żoną, aby wychować swoje dzieci. W 1988 roku opublikował książkę dla dzieci, Mały Tricker the Squirrel Meets Big Double the Bear. Z 13 swoimi studentami z kursu kreatywnego pisania na Uniwersytecie Oregonu napisał powieść kryminalną Caverns (1990) pod wspólnym pseudonimem O.U. Levon. W 1992 roku opublikował powieść Sailor Song, a w 1994 roku Last Go Round, ostatnią książkę, będącą relacją z słynnego rodeo w Oregonie

Kim jest – dane osobowe

Prawdziwe imię i nazwisko
Kenneth Elton Kesey

Gdzie i kiedy się urodził

Data
Miasto
La Junta
Kraj
USA

Śmierć – data i miejsce

Data
2001-11-10
Miasto
Eugene
Region
Oregon
Kraj
USA
Wiek w chwili śmierci
66

Skąd pochodzi – narodowość i języki

Narodowość
Amerykańska (USA)
Języki
angielski

Życie prywatne – rodzina

Partner / małżonek
Faye Kesey
Data ślubu
1956-05-20
Rozwód / koniec związku
2001-11-10
Liczba dzieci
4
Dzieci (imiona)
Jed Kesey, Zane Kesey, Shannon Kesey, Sunshine Kesey
Rodzice (imiona)
Geneva Kesey, Frederick A. Kesey

Ważne daty – kalendarium życia

  • 1957 – Ukończenie studiów na Uniwersytecie Oregonu z tytułem licencjata w dziedzinie mowy i komunikacji
  • 1962 – Publikacja powieści Lot nad kukułczym gniazdem
  • 1964 – Publikacja powieści Czasami wielka myśl
  • 1965 – Aresztowanie za posiadanie marihuany
  • 1975 – Filmowa adaptacja Lotu nad kukułczym gniazdem zdobywa pięć Oscarów
  • 1992 – Publikacja powieści Sailor Song
  • 2001 – Zgon w wyniku powikłań po operacji usunięcia guza wątroby

Szkoły i studia – wykształcenie

Szkoła / uczelnia
Uniwersytet Oregonu
Kierunek studiów
mowa i komunikacja
Tytuł
licencjat
Lata nauki
1953-1957
Szkoła / uczelnia
Uniwersytet Stanforda
Kierunek studiów
pisanie kreatywne
Tytuł
stypendium
Lata nauki
1958-1960

O twórczości – czym się zajmuje

Zawód
powieściopisarz, eseista
Gatunki
powieść, literatura dziecięca, esej
Kiedy tworzył (epoka)
XX wiek
Styl pisania
kontrkultura, psychodeliczny
O czym pisze (tematy)
konformizm, bunt, krytyka społeczeństwa, psychodeliczne doświadczenia
Skąd czerpał inspirację
Ernest Hemingway, William Faulkner, Thomas De Quincey, Aldous Huxley
Kto na nim się wzorował
Ruch hippisowski, literatura psychodeliczna

Czym się wyróżnia – charakterystyczne cechy

  • psychodeliczne doświadczenia, krytyka psychiatrii, motywy rodzinne

Najważniejsze książki i dzieła

Tytuł
Lot nad kukułczym gniazdem
Tytuł oryginalny
One Flew Over the Cuckoo's Nest
Rok wydania
1962
Rodzaj
powieść
O czym jest
Powieść osadzona w szpitalu psychiatrycznym, krytykująca praktyki psychiatryczne
Tytuł
Czasami wielka myśl
Tytuł oryginalny
Sometimes a Great Notion
Rok wydania
1964
Rodzaj
powieść
O czym jest
Opowieść o rywalizacji dwóch braci w rodzinie zajmującej się wycinką drzew
Tytuł
Kesey's Garage Sale
Tytuł oryginalny
Kesey's Garage Sale
Rok wydania
1973
Rodzaj
zbiór esejów
O czym jest
Zbiór esejów i reportaży z podróży
Tytuł
Demon Box
Tytuł oryginalny
Demon Box
Rok wydania
1986
Rodzaj
zbiór esejów i opowiadań
O czym jest
Zbiór esejów i opowiadań, które eksplorują różne aspekty życia
Tytuł
Sailor Song
Tytuł oryginalny
Sailor Song
Rok wydania
1992
Rodzaj
powieść
O czym jest
Futurystyczna opowieść o wiosce rybackiej w Alasce

Nagrody i wyróżnienia

  • Nobel ()

Słynne cytaty autora

Oscar night should have been one of the great days of my life, like my wedding. I really love movies. When they can be turned around to break your heart like this, well, it's like something you never thought would happen

— IMDb

Ciekawostki o autorze

  • W 1967 roku Kesey został ojcem córki Sunshine z Carolyn Adams, znaną jako 'Mountain Girl'
  • Nigdy nie widział (ani nie chciał zobaczyć) filmu Lot nad kukułczym gniazdem, ponieważ miał 'innych ludzi na myśli'
  • W 1959 roku był wolontariuszem w eksperymentach z narkotykami w szpitalu w Menlo Park w Kalifornii

Filmy i adaptacje na podstawie dzieł

  • Czasami wielka myśl – film (1971)
  • Lot nad kukułczym gniazdem – film (1975)

Co o nim mówią – krytycy i czytelnicy

Ocena krytyków
Twórczość Keseya była szeroko komentowana i analizowana, a jego powieści stały się klasykami literatury amerykańskiej
Znaczenie dla kultury
Kesey miał znaczący wpływ na ruch kontrkulturowy lat 60., a jego prace inspirowały wielu pisarzy i artystów
Kontrowersje i spory
Kesey był krytykowany za sposób przedstawienia kobiet w swoich powieściach

Ken Kesey – książki

11 książek